Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

2. ikasgaia (10 guztira) · 12 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026

Zerk egiten du irisgarri PDF bat: etiketak, irakurketa-ordena, hizkuntza, izenburua eta laster-markak

Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.

Matrikulatu · 6. maila (119 €)

Funtsean, PDF bat orri batean trazuak eta glifoak nola margotu deskribatzen duen fitxategia da. Eredu horretan ezerk ez du esaten zer den izenburu bat, zer den taula bat edo zer ordenatan irakurri behar den testua. Pantaila-irakurgailu batek edo mugikorreko birmoldaketak funtziona dezaten, fitxategiak beste geruza bat behar du: egitura logikoa. Ikasgai honek azaltzen du zein diren geruza horretako elementuak eta nola lotzen diren WCAG 2.2rekin, EN 301 549 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) arauarekin eta ISO 14289 arauarekin (PDF/UA).

Etiketen zuhaitza: bizkarrezurra

PDF baten egitura logikoa etiketen zuhaitzean (tag tree) gordetzen da. Eduki-zati bakoitza mota bat duen egitura-elementu bati lotzen zaio: Document, H1–H6, P, L/LI/Lbl/LBody zerrendetarako, Table/TR/TH/TD, Figure, Link, Form, Note, TOC eta abar. HTMLko DOMaren baliokidea da: hura gabe, pantaila-irakurgailuak testu-jario bat jasotzen du, hierarkiarik gabe, gelaxken arteko jauzirik gabe eta izenburuz izenburu jauzi egiteko modurik gabe.

Egitura-elementuak behar bezala habiaratu behar dira: zerrenda batek LI elementuak ditu, LI bakoitzak Lbl bat (buleta edo zenbakia) eta LBody bat; taula batek TR elementuak ditu, eta errenkada bakoitzak TH edo TD gelaxkak. H1 baten ondoren, tarteko H2 gabe, H3 izenburu bat egotea akatsa da PDF/UA-1en, taula baten barruan, gelaxka guztietatik kanpo, P solte bat egotea bezala.

Artefaktuak: irakurri behar ez dena

Apaingarri edo errepikakor den guztia (orri-goiburuak eta orri-oinak, orri-zenbakiak, bereizketa-lerroak, hondoak, ur-markak) artefaktu gisa markatu behar da. Artefaktu bat zuhaitzetik kanpo geratzen da, eta pantaila-irakurgailuak ez dio jaramonik egiten. Kontrako akatsa oso ohikoa da: orri bakoitzean irakurketa eteten duten dokumentuak, «2025eko urteko txostena — 120tik 14. orria» esanez.

Funtsezko puntua

PDF irisgarri batean eduki guztia bi lekuren batean dago: etiketen zuhaitzaren barruan (benetako edukia) edo artefaktu gisa markatuta (apaingarria). Artefaktua ez den eduki «etiketatu gabea» akatsa da beti.

Irakurketa-ordena eta ordena bisuala

Etiketen zuhaitzak irakurketaren ordena logikoa zehazten du, eta ordena horrek ez du zertan bat etorri objektuak orrian marraztu ziren ordenarekin, ezta zutabe anitzeko diseinu baten ordena bisualarekin ere. Hori 1.3.2 Sekuentzia esanguratsua irizpideari dagokio. Hiru zutabeko liburuxka bat, nabarmendutako koadro batekin, zutabez zutabe irakurri behar da, eta koadroa zentzua duen lekuan, ez zutabeen artean lerroz lerro nahastuta; hori gertatzen da PDFa egiturarik gabe sortu denean eta irakurgailuak ordena posizioaren arabera «asmatzen» duenean.

Gainera, Acrobatek edukiaren ordena bat ere mantentzen du (Ordena panela), birmoldaketarako eta laguntza-teknologia zahar batzuek erabiltzen dutena. Praktikan, komeni da etiketen zuhaitza eta edukiaren ordena bat etortzea.

Hizkuntza, izenburua eta metadatuak

  • Dokumentuaren hizkuntza (/Lang katalogoan): beharrezkoa da ahots-sintetizadoreak ahoskera zuzena erabil dezan. 3.1.1 Orriaren hizkuntza irizpideari dagokio. Gaztelaniazko PDF bat ingelesezko ahotsarekin irakurrita ia ulertezina da.
  • Zatietako hizkuntza-aldaketak (Lang atributua egitura-elementu batean): 3.1.2 Zatien hizkuntza irizpideari dagokio; adibidez, katalanezko aipu bat gaztelaniazko txosten baten barruan.
  • Izenburua: XMP metadatuetako dc:title eremuak beteta egon behar du, eta hasierako ikuspegiaren aukerak dokumentuaren izenburua erakutsi behar du, ez fitxategiaren izena (DisplayDocTitle). 2.4.2 Orriaren izenburua irizpidearen baliokidea da. «txosten_azkena_v3_BEHINBETIKOA.pdf» ez da izenburu bat.
  • PDF/UA identifikazioa: dokumentuak adostasuna adierazten badu, XMPn pdfuaid:part sarrera darama, 1 edo 2 balioarekin.

Laster-markak, estekak eta nabigazioa

Laster-markak (bookmarks) ikustaileen alboko panelean agertzen den aurkibide nabigagarria dira. Dokumentu luzeetan mugitzeko modurik azkarrena dira, bai pantaila-irakurgailua erabiltzen dutenentzat, bai edozein erabiltzailerentzat; laster-markak WCAGen teknika dokumentatu bat dira (PDF2), eta baliozkotzaile batzuek abisua ematen dute dokumentu luze batek ez dituenean; jardunbide egokia da izenburuak dauden guztietan sartzea. Izenburuen benetako hierarkia islatu behar dute.

Estekak Link gisa etiketatu behar dira, lotutako oharpenarekin, eta haien helburua adierazten duen testu bat izan behar dute (2.4.4 Esteken helburua (testuinguruan)). Testu gisa inprimatutako URL luze bat karakterez karaktere irakurtzen da; hobe da testu deskribatzailea erabiltzea edo, URLak ikusgai egon behar badu, testu alternatibo bat jartzea Link elementuan.

Testua, letra-tipoak eta irudiak

Testua erauzgarria izan dadin, glifo bakoitzak Unicode-rekin korrespondentzia bat izan behar du (ToUnicode taula), eta letra-tipoek txertatuta egon behar dute. OCRrik gabe eskaneatutako PDF bat irudi bat da: ez du testurik, eta ez ditu betetzen 1.1.1 irizpidea eta gainerako guztiak. Unicode maparik gabeko letra-tipoak dituen PDF batek «■■■» moduko irakurketak edo aldatutako karaktereak sortzen ditu (desagertzen diren «fi» ligadurak).

Irudiek testu alternatiboa (/Alt) izan behar dute, edo artefaktu gisa markatu behar dira apaingarriak badira (1.1.1 Testua ez den edukia). Grafiko konplexuetan, alt laburra dokumentuaren gorputzeko deskribapen batekin osa daiteke. Kolore-kontrastea (1.4.3) eta kolorearen erabilera (1.4.1) webean bezala ebaluatzen dira.

PDFko elementuaLotutako WCAG 2.2 irizpideaEN 301 549 klausula
Etiketen zuhaitza (H, P, L, Table)1.3.1 Informazioa eta erlazioak10.1.3.1
Irakurketa-ordena logikoa1.3.2 Sekuentzia esanguratsua10.1.3.2
Alt irudietan / artefaktuak1.1.1 Testua ez den edukia10.1.1.1
Dokumentuaren eta zatien hizkuntza3.1.1 eta 3.1.210.3.1.1, 10.3.1.2
Izenburua metadatuetan2.4.2 Orriaren izenburua10.2.4.2
Izena duten formulario-eremuak4.1.2 Izena, funtzioa eta balioa; 3.3.2 Etiketak edo argibideak10.4.1.2, 10.3.3.2

PDF/UA: arau espezifikoa

PDF/UA (ISO 14289) laguntza-teknologiek PDF fitxategi batera sartu ahal izateko fitxategiak zer bete behar duen zehazten duen estandarra da. PDF/UA-1 (ISO 14289-1:2014) PDF 1.7n oinarritzen da; PDF/UA-2 (ISO 14289-2:2024), berriz, PDF 2.0n eta haren etiketa-multzo berrian. PDF/UAk ez ditu WCAG ordezkatzen: PDF/UAk bermatzen du egitura teknikoki zuzena eta osoa dela, baina ez du epaitzen testu alternatiboa ona den, kontrastea nahikoa den edo hizkera argia den. EN 301 549 arauak, 10. kapituluan, A eta AA mailako WCAG irizpideak aplikatzen dizkie web ez diren dokumentuei; baldintza-agiri publiko batean edo auditoria batean, normalean EN arauaren aurka ebaluatzen da, eta PDF/UA erreferentzia tekniko gisa erabiltzen da.

Ohiko akatsa

Uste izatea «PDFak etiketak ditu» eta «PDFa irisgarria da» gauza bera direla. Dokumentu bat osorik P etiketekin etiketatuta egon daiteke (izenbururik, zerrendarik eta taularik gabe) eta egiaztatzaile azaleko bat gainditu. Etiketak edukiaren esanahiarekin bat etorri behar du, HTMLn bezala.

Adibidea

PDFn argitaratutako udal-ordenantza bat: 40 orri, armarriarekin errepikatzen den goiburua, aurkibidea, izenburuak dituzten artikuluak, tasen taula bat eta plano bat duen eranskin bat. Irisgarria izateko, hau behar du: izenburua metadatuetan («12. zenbakiko zerga-ordenantza — Hondakinen tasa»), es-ES hizkuntza, armarria eta goiburua artefaktu gisa, aurkibidea TOC gisa etiketatuta estekekin, artikuluak H2/H3 gisa, taula TH elementuekin goiburu-errenkadan, eta planoa alt batekin gehi eremuen eta tarifen testu-deskribapen batekin.

Laburpena

  • PDF baten irisgarritasuna haren egitura logikoan dago: etiketen zuhaitz zuzena eta ondo habiaratua, eta artefaktuak apaingarria denerako.
  • Irakurketa-ordena logikoak edukiaren zentzua islatu behar du, ez orriko posizioa (1.3.2).
  • Dokumentuaren hizkuntza, metadatuetako izenburua DisplayDocTitle aukerarekin, laster-markak eta esteka deskribatzaileak derrigorrezkoak dira praktikan.
  • Unicode mapa duen testua eta txertatutako letra-tipoak; irudiak alt-ekin edo artefaktu gisa.
  • PDF/UAk (ISO 14289) zuzentasun teknikoa zehazten du; EN 301 549 arauaren 10. kapituluak eta WCAGek edukiaren irisgarritasuna zehazten dute. Biak behar dira.

Ikastaro honetako 3 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu

Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:

  • Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
  • Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
  • Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
  • Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 6. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean

Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.

Matrikulatu · 6. maila (119 €)