3. ikasgaia (10 guztira) · 14 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026
Zer eskatzen dio araudiak PDF bati eta noiz aukeratu beste formatu bat
Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.
Matrikulatu · 6. maila (119 €)Word edo Acrobat ireki aurretik, komeni da bi galderari erantzutea: zer lege- eta teknika-betekizun bete behar dituen PDF honek, eta PDFa benetan eduki horretarako formatu egokia den. Aurreko ikasgaian ikusi zenuen zer elementu teknikok egiten duten irisgarri PDF bat; hemen ikusiko duzu nola egokitzen diren EN 301 549 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) arauarekin, 1112/2018 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) EDrekin eta 11/2023 Legearekin, zer ñabardura dituen WCAG dokumentu bati aplikatzeak, eta zer irizpiderekin erabaki PDF, HTML edo bien artean.
Nahastu behar ez diren hiru betekizun-geruza
Norbaitek «PDFak irisgarria izan behar du» esaten duenean, elkarri eusten dioten hiru gauza desberdinez ari daiteke:
- Lege-betebeharra: 1112/2018 ED ((EB) 2016/2102 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) Zuzentaraua transposatzen duena) sektore publikorako, eta 11/2023 Legea ((EB) 2019/882 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) Zuzentaraua transposatzen duena) sektore pribatuko produktu eta zerbitzu jakin batzuetarako. Legeak esaten du nork bete behar duen eta zer eduki dauden barne hartuta.
- Erreferentziazko arau teknikoa: EN 301 549 v3.2.1; haren 10. kapituluak web ez diren dokumentuen betekizunak biltzen ditu. Auditorietan, irisgarritasun-adierazpenetan eta baldintza-agirietan neurtzeko makila da.
- Formatu-araua: PDF/UA (ISO 14289); fitxategia nola eraiki behar den esaten du, laguntza-teknologiek erabili ahal izan dezaten. PDF batean 10. kapitulua betetzeko bitarteko tekniko fidagarriena da, baina legeak ez du zuzenean aipatzen.
Funtsezko puntua
Auditoria batean edo baldintza-agiri publiko batean, PDFa EN 301 549 arauaren aurka ebaluatzen da (10. kapitulua, bere aldetik A eta AA mailako WCAG irizpideetara bidaltzen duena). PDF/UA hori lortzeko eta egiaztatzeko modu gomendatua da, ez lege-betekizun autonomo bat. Horregatik, txosten serio batek biak aipatzen ditu: «EN 301 549 v3.2.1, 10. kap., betetzen du; egitura PDF/UA-1en aurka baliozkotua».
EN 301 549 arauaren 10. kapitulua PDFari aplikatuta
10. kapituluak WCAGen betetze-irizpideak jasotzen ditu, web-orri ez diren dokumentuetara egokituta. Haiek interpretatzeko, W3Ck WCAG2ICT oharra argitaratzen du, irizpide bakoitza nola irakurri azaltzen duena «edukia» dokumentu bat edo software bat denean. PDFan aditua den orok kontuan izan behar dituen hiru ñabardura:
Oinarria WCAG 2.1 da, ez 2.2
EN 301 549 v3.2.1 2021ean argitaratu zen, eta WCAG 2.1 hartzen du oinarritzat. WCAG 2.2k gehitutako irizpideak, hala nola 2.4.11 Fokua ez ezkutatzea (gutxienekoa), 2.5.8 Helburuaren tamaina (gutxienekoa), 3.3.7 Sarrera erredundantea edo 3.3.8 Autentifikazio irisgarria (gutxienekoa), ez dira bertsio horren 10. kapituluaren parte. Haiek aplikatzea jardunbide egokia da (datu berberak hiru orritan errepikatzera behartzen duen PDF formulario bat berdin-berdin da gogaikarria), baina adostasun-txosten batean bereizi egin behar da eskatzen dena eta gomendatzen dena.
Dokumentuetarako betekizunik gabeko irizpideak
WCAGeko irizpide batzuek «web-orri multzoez» edo orrien artean errepikatzen diren blokeez hitz egiten dute. Dokumentu isolatu batera eramatean, ez dute baliokide zuzenik, eta EN 301 549 arauak betekizunik gabe uzten ditu 10. kapituluan (arauaren testuan Void gisa agertzen dira, hutsik):
| WCAG irizpidea | EN 301 549 klausula | Zer egin, hala ere, PDF batean |
|---|---|---|
| 2.4.1 Blokeak saltatzea | 10.2.4.1 (betekizunik gabe) | Izenburuek eta laster-markek edukia saltatzeko aukera ematen dute dagoeneko |
| 2.4.5 Bide anitz | 10.2.4.5 (betekizunik gabe) | Aurkibide estekatua eta laster-markak dokumentu luzeetan |
| 3.2.3 Nabigazio koherentea | 10.3.2.3 (betekizunik gabe) | Egitura bera serie bateko dokumentu guztietan |
| 3.2.4 Identifikazio koherentea | 10.3.2.4 (betekizunik gabe) | Izen berberak eremu berberentzat formulario guztietan |
Arauak eskatzen ez dituela esateak ez du esan nahi ezer ekartzen ez dutenik: laster-markak WCAGen teknika dokumentatu bat dira oraindik (PDF2), eta laguntza izugarria 80 orriko dokumentu batean.
Formatuak zailtzen dituen irizpideak
PDF bat maketazio finkoko formatu bat da. 1.4.10 Birmoldaketa eta 1.4.12 Testuaren tartea irizpideak ikustaileak testua berriro banatu ahal izatearen mende daude, eta hori dokumentua ondo etiketatuta badago bakarrik dabil zentzuz; 1.4.4 Testuaren tamaina aldatzea zoomarekin ebazten da, baina horizontalean desplazatzera behartzen du. Irakurri EN 301 549 arauak irizpide horiei buruz dituen oharrak epai bat eman aurretik. Praktikan, publikoak batez ere mugikorrean irakurriko duenean, hori da edukia HTMLn eskaintzearen aldeko argudiorik sendoenetako bat.
Sektore publikoa: zer dokumentu dauden barne hartuta
1112/2018 ED sektore publikoko webguneei eta aplikazioei aplikatzen zaie, eta haietan argitaratutako dokumentuak irisgarria izan behar duen edukiaren parte dira. (EB) 2016/2102 Zuzentarauak kanpoan uzten ditu 2018ko irailaren 23a baino lehen argitaratutako bulegotika-fitxategien formatuak, martxan dauden prozesu administratiboetarako beharrezkoak ez badira; errege-dekretuak (3.4 art.) salbuespen bera jasotzen du indarrean sartu aurretik, 2018ko irailaren 20a baino lehen, argitaratutakoentzat, martxan dauden administrazio-zereginetarako beharrezkoak ez badira. Gainera:
- Irisgarritasun-adierazpenak irisgarriak ez diren edukiak identifikatu behar ditu, PDFak barne, bai eta eskuragarri dauden alternatibak ere.
- Komunikazio-mekanismoari esker, edozein pertsonak informazioa formatu irisgarrian eska dezake; administrazioak erantzuteko gai izan behar du.
- Zama neurrigabea eduki jakin batzuetarako alega daiteke, baina justifikatu eta adierazi egin behar da; ez du balio «PDF zahar guztientzako» salbuespen orokor gisa.
Ohiko akatsa
2018 baino lehenagoko edozein PDF kanpoan dagoela jotzea. Tramite bat hasteko oraindik deskargatzen den 2016ko obra-lizentziaren eskaera-eredu bat beharrezkoa da martxan dagoen prozesu administratibo baterako: ez dago kanpoan, eta irisgarria izan behar du edo egoitza elektronikoko formulario batekin ordeztu behar da.
Sektore pribatua: 11/2023 Legea
11/2023 Legeak ez ditu «PDFak» arautzen, zerbitzu zehatzak baizik: merkataritza elektronikoa, kontsumitzaileentzako banku-zerbitzuak, bidaiarien garraioa, komunikazio elektronikoak, liburu elektronikoak, besteak beste. Baina zerbitzu horietako asko dokumentuekin ematen dira: kontratuak eta baldintza orokorrak, banku-laburpenak eta ordainagiriak, txartel elektronikoak, fakturak edo eskaera-berrespenak. Dokumentu horiek barne hartutako zerbitzuaren parte direnean, haietan dagoen informazioak hautemangarria, eragingarria eta ulergarria izan behar du erabiltzailearentzat. Banku-zerbitzuetan, gainera, Zuzentarauak eskatzen du informazioa ulergarria izatea, Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren B2 maila gainditu gabe.
Adibidea
Banku batek hilero bidaltzen du kontuaren laburpena PDFn, bere banka elektronikotik. PDFa inprimatze-sistemak sortutako irudi bat bada, bezero itsu batek ezin ditu bere mugimenduak egiaztatu. Konponbide iraunkorra ez da milioika laburpen konpontzea, baizik eta sistematik etiketatuta sortzea (sistemek sortutako PDFei buruzko ikasgaian ikusiko duzu) eta mugimendu berberak eskaintzea banka elektronikoaren barruko HTML ikuspegi irisgarri batean.
PDF, HTML ala biak?
Ikastaro osoko galderarik errentagarriena hau da: eduki honek PDF bat izan behar du? PDFak benetako abantailak ditu (inprimatze leiala, sinadura elektronikoa, artxiboa), baina HTMLa edozein pantailatara egokitzen da, laguntza-teknologiek hobeto interpretatzen dute eta fitxategiak birsortu gabe eguneratzen da.
Infografia · Alderaketa
PDF ala HTML? Noiz komeni den formatu bakoitza
Formatua edukiaren erabileraren arabera aukeratzen da; askotan, erantzuna HTML da, PDF deskargagarri batekin.
Noiz PDF
- Inprimatu egin behar da edo maketazio zehatz bat gorde behar du
- Elektronikoki sinatuta dago edo balio juridikoa du
- Epe luzerako artxiboa (PDF/A, etiketekin)
- Web-eduki baten deskarga osagarria
- Konexiorik gabeko formularioa, salbuespen gisa bakarrik
Noiz HTML
- Mugikorrean eta zoomarekin irakurtzea: testua egokitu egiten da
- Maiz eguneratzen den edukia
- Tramiteak eta formularioak: hobe egoitza elektronikoan
- Zatika kontsultatzen diren dokumentu luzeak
- Pantaila-irakurgailuen eta nabigatzaileen euskarri hobea
Irakurri infografia testu gisa
Bi zutabeko konparazioa, noiz aukeratu PDF eta noiz HTML azaltzen duena. «Noiz PDF» zutabea: dokumentua inprimatu behar denean edo maketazio zehatz bat gorde behar duenean; elektronikoki sinatuta dagoenean edo balio juridikoa duenean; epe luzerako artxiborako, PDF/A etiketatuarekin; weban argitaratutako eduki baten deskarga osagarri gisa; eta, salbuespen gisa, konexiorik gabe bete behar den formulario baterako. «Noiz HTML» zutabea: mugikorrean eta zoomarekin irakurtzeko, testua pantailara egokitzen delako; maiz eguneratzen den edukirako; tramiteetarako eta formularioetarako, egoitza elektronikoan hobeto funtzionatzen baitute; zatika kontsultatzen diren dokumentu luzeetarako; eta pantaila-irakurgailuek eta nabigatzaileek hobeto interpretatzen dutelako. Ondorio inplizitua: HTML lehenik, eta PDF deskarga gisa.
Administrazioetan eta enpresetan funtzionatzen duen eredu bat «HTML lehenik, PDF deskarga gisa» da: eduki nagusia web-orri gisa argitaratzen da, eta PDFa inprimatu edo artxibatu nahi duenarentzat eskaintzen da. BOE adibide ona da: xedapen bakoitza HTMLn irakur daiteke, eta argitalpen ofizialaren PDFa ere eskaintzen da. Bi bertsio eskaintzen badituzu, biek sinkronizatuta egon behar dute: eguneratu gabeko HTML bertsio bat ez da alternatiba baliokidea. WCAGek berek onartzen dute «bertsio alternatibo adostasunezko» bat, baina eskatzen dute informazio eta funtzionaltasun berbera eskaintzea eta hartara modu irisgarrian iritsi ahal izatea.
Formularioen kasua
Egoitza elektronikoko tramite bat, ondo eraikitako HTML formulario batekin, ia beti da PDF betegarri bat baino irisgarriagoa: datuak berehala baliozkotzen ditu eta fitxategi bat deskargatu, bete, gorde eta berriro igotzea saihesten du. Gorde PDF betegarria kasu justifikatuetarako (konexiorik gabeko erabilera, inprimaki normalizatuak) eta, mantentzen baduzu, egin ezazu irisgarri, Acrobat Pro-n konpontzeari buruzko ikasgaian ikusiko duzun bezala.
Artxiboaren kasua
Epe luzerako kontserbaziorako PDF/A erabiltzen da. PDF/A-1, PDF/A-2 eta PDF/A-3ren «a» adostasun-mailek dokumentu etiketatua eta Unicode mapa duen testua eskatzen dute; «b» mailek, ez. Zure erakundeak PDF/A-2b formatuan artxibatzen badu, dokumentua guztiz baliozkoa izan daiteke artxiborako eta guztiz ez-irisgarria. PDF/A eta PDF/UA bateragarriak dira: fitxategi berak bi adostasunak adieraz ditzake.
Probatu zuk zeuk
Aukeratu zure erakundearen (edo zure udalaren) webguneko hiru PDF: informazio-dokumentu bat, formulario bat eta sinatutako dokumentu bat. Bakoitzerako, idatzi lerro batean: araudiak barne hartzen du?, hobe litzateke HTMLn?, zer alternatiba eskaintzen da gaur? Bost minutu beharko dituzu, eta dokumentu-politika baten hastapena izango duzu.
Laburpena
- Bereizi hiru geruza: legea (1112/2018 ED, 11/2023 Legea), arau teknikoa (EN 301 549, 10. kap.) eta formatu-araua (PDF/UA).
- EN 301 549 v3.2.1 WCAG 2.1en oinarritzen da; WCAG 2.2ko irizpide berriak jardunbide egokia dira PDFan, ez bertsio horren betekizuna.
- 2.4.1, 2.4.5, 3.2.3 eta 3.2.4 betekizunik gabe geratzen dira dokumentuetarako, baina laster-markek, aurkibideek eta koherentziak ekarpena egiten jarraitzen dute.
- 2018ko iraila baino lehenagoko bulegotika-dokumentuak kanpoan geratzen dira martxan dauden prozesu administratiboetarako beharrezkoak ez badira bakarrik.
- Galdetu beti ea edukiak PDF izan behar duen: «HTML lehenik, PDF deskarga gisa», eta tramiteak egoitzan, PDF formularioen ordez.
Ikastaro honetako 5 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu
Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:
- Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
- Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
- Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
- Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 6. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean
Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.
Matrikulatu · 6. maila (119 €)