Sare sozialetako irisgarritasun-aholkuak 2023rako

Artikulu honetan, azalduko dugu zergatik den garrantzitsua irisgarritasuna sare sozialetan, zer oztopo izan ditzaketen desgaitasuna duten erabiltzaileek eta zer jardunbide gomendatzen diren eduki inklusiboak diseinatzeko

Zer da diseinu inklusiboa?

Sare sozialetako diseinu inklusiboa sare sozialetako plataformak, funtzioak eta edukiak diseinatzea da, erabiltzaile guztiek, jatorria edo gaitasunak edozein direla ere, sare horietan erabat parte hartu eta nabigatu ahal izan dezaten.

Diseinu inklusiboak erabiltzaileen behar eta esperientzia desberdinak hartzen ditu kontuan edukiak sortzean. Horrek barne har dezake desgaitasuna duten erabiltzaileentzat, hizkuntza desberdinetarako edo kultura desberdinetarako diseinatzea

Zergatik da garrantzitsua irisgarritasuna sare sozialetan

Abantaila ugari izan arren, sare sozialak frustrazio-iturri izan daitezke desgaitasuna edo behar bereziak dituzten erabiltzaileentzat. Sare sozialetako eduki irisgaitzak erabiltzaile horiei sareen munduan parte hartzea eragotz diezaieke. Elkarrizketetatik kanpo gera daitezke, edo informazio kritikoa eskuratu ezinik.

Gutxienez mila milioi pertsonak —munduko biztanleriaren % 15ek— dute desgaitasunen bat. Zifra hori nabarmen handitzen da aldi baterako desgaitasunak eta egoerazkoak ere kontuan hartzen badira.

Osasunaren Mundu Erakundearen kalkuluen arabera, munduko biztanleriaren % 33k du entzumen- edo ikusmen-desgaitasunen bat. Erabiltzaileek eduki sozialak audioaren eta irudien bidez kontsumitzen dituztenez batez ere, irisgarritasuna funtsezkoa da sare sozialetan.

Askotan, irisgarritasuna legezko betekizuna da. Estatu Batuek, Kanadak, Espainiak eta Erresuma Batuak, besteak beste, legeak dituzte, hala nola Americans with Disabilities Act (ADA) eta Accessibility for Ontarians with Disabilities Act (AODA), webguneak eta eduki digitalak desgaitasuna duten erabiltzaileentzat irisgarriak izatea eskatzen dutenak.

Gainera, eduki irisgarria jende gehiagorengana irits daiteke eta erakargarriagoa izan daiteke. Hori da sare sozialetako marketin-profesionalei gehien axola zaiena, ezta?

Verizonen ikerketa batek agerian utzi zuen AEBetako erabiltzaileen % 83k soinua desaktibatuta ikusten dituztela edukiak. Chatterblastek aurkitu zuen bihurketen % 77 soinua desaktibatuta zuten bideoetan gertatzen zirela. Beraz, eduki irisgarriak sortzeak denoi egiten digu mesede.

Diseinu inklusiborako 7 aholku sare sozialetako kudeatzaileentzat

1. Gehitu beti testu alternatiboa

Argazki-oin deskribatzaileek eta testu alternatiboak (alt testua ere deitua) irudiak ikusi ezin dituztenei irudikatzeko aukera ematen diete. Garrantzitsua da testu alternatiboa gehitzea, irisgarritasun-tresnek hura irakurtzen baitute erabiltzaileei irudiak deskribatzeko. Hutsik uzten bada, pantaila-irakurgailu batek «irudia» esango du, eta esperientzia txarra sortuko da.

Sare sozialetako hainbat plataformak objektuak ezagutzeko teknologia erabiltzen dute testu alternatiboak automatikoki sortzeko. Hala ere, deskribapen horiek lausoak edo mugatuak izan ohi dira; beraz, hobe da beti deskribapen pertsonalizatu bat gehitzea

Facebookek, Twitterrek, Instagramek eta LinkedInek eremu espezifikoak eskaintzen dituzte irudiei eta GIFei testu alternatiboa gehitzeko (Hootsuiterekin ere gehi dezakezu testu alternatiboa). Testu alternatiboa gehitzea edo editatzea ezinezkoa bada, sartu hitz deskribatzaileak argitalpenaren testuan.

Testu alternatibo on bat sortzeko aholkuak:

• Deskribatu irudian benetan dagoena. Adibide txarra: «Barra-grafiko baten irudia». Adibide ona: «S&P 500 indizeak urtez urte etengabe gora egin duela erakusten duen barra-grafikoa».
• Ez jarri «-ren irudia» edo «-ren argazkia». Itsuen Errege Institutu Nazionalak dio pantaila-irakurgailuen erabiltzaile gehienek nahiago dutela hori ez egitea.
• Sartu umorea. Testu alternatiboak ez du zertan formalegia izan, eta irudiak transmititzen duen txiste edo ñabardura oro azaldu behar du.
• Transkribatu testua. Irudiak bere esanahirako funtsezkoa den testurik badu, sartu deskribapenean.
• Ez ahaztu GIFak. Twitterren GIFei testu alternatiboa gehi diezaiekezu. Plataformak GIFetarako testu alternatiborik onartzen ez badu, sartu deskribapen bat testuan.
• Izan zehatza. Askotan, denbora gehiago behar da testu alternatiboa ahoz kontatzeko irakurtzeko baino; beraz, kontuan izan hori deskribapenak idaztean.
  

Oharra sare sozialetako SEOari buruz: testu alternatiboak ez du nahitaez eraginik bilatzaileetako sailkapenean, baina sare sozialetako aplikazioetako bilaketa-sailkapenak hobetzen ditu. Hala ere, beti eman behar diozu lehentasuna deskribapen argi eta zehatza idazteari. SEOa bigarren mailako onura da, ez testu alternatiboaren helburu nagusia.

Azken aholku bat: ez erabili gehiegi testu alternatiboa irudi bat deskribatzea ez den beste helburu batzuetarako. Testu alternatiboko eremuak ez dira erabili behar informazioa ezkutatzeko, txukun geratzeko edo memeak sortzeko. Testu alternatiboa gehien behar duten erabiltzaileek ez dute testuinguru hori ulertuko.

2. Bideoen azpitituluak

Bideoei azpitituluak gehitzea funtsezkoa da entzumen-arazoak dituzten erabiltzaileentzat. Gainera, ikusteko esperientzia hobetzen diete ama-hizkuntza ez den batean edo soinurik gabeko inguruneetan ikusten dituzten erabiltzaileei.

Bi azpititulu mota daude: itxiak eta irekiak. Erabiltzaileek azpititulu itxiak aktibatu edo desaktibatu ditzakete, eta plataforma sozialetan bertan gehitzen dira (normalean .srt fitxategi gisa). Azpititulu irekiak bideoa sortzean «txertatzen» dira.

Azpititulu itxiak hobesten dira irisgarritasun-arrazoiengatik, baina azpititulu irekiak erabil daitezke itxiak eskuragarri ez badaude edo marka batek bere azpitituluei aplikatu beharreko diseinu-estilo zorrotza badu.

BIDEOA

Jarraian azaltzen dizugu nola gehitu azpitituluak plataforma bakoitzean:

• Facebook: azpitituluak automatikoki sor ditzakezu (eta editatu), eskuz idatzi edo .srt fitxategi bat igo. Iragarkien kasuan, hainbat hizkuntzatan gehi ditzakezu.
  
• Instagram: automatikoki sortutako azpititulu itxiak gehi ditzakezu Reels eta Stories-etan. Ezin da .srt fitxategirik igo.
  
• TikTok: bideoei automatikoki sortutako azpititulu itxiak gehi diezazkiekezu, edo azpititulu irekiak eskuz gehitu TikTok-en edizio-tresnen bidez.
  
• YouTube: azpititulu itxiak automatikoki sor ditzakezu (eta editatu), eskuz idatzi edo .srt fitxategi bat igo.
  
• Twitter: azpititulu automatikoak lehenespenez aktibatuta daude Twitterren argitaratutako bideo guztietan. .srt fitxategi bat ere igo dezakezu.

3. Testu irisgarriak idaztea

Idazketan argitasunari lehentasuna emateak testua irisgarriagoa eta ulergarriagoa egiten du. Eta horrek denoi egiten digu mesede, bakoitzaren zailtasunak edozein direla ere.

Argitalpen bat idaztean, kontuan izan besteen irakurketa-esperientzia. Nola eragingo die pantaila-irakurgailuak bezalako irisgarritasun-tresnak erabiltzen dituzten erabiltzaileei? Eta bigarren hizkuntza gisa ikasten ari diren edo ikasteko zailtasunak dituzten erabiltzaileei?

Hona hemen testurako diseinu inklusiboko aholku batzuk:

• Idatzi hizkera errazean. Idatzi erabiltzaileak lehen aldiz irakurtzean eta entzutean ulertzeko moduko testuak.
• Letra-tipo bitxirik ez. Enfasia emateko tentagarriak izan daitezkeen arren, pantaila-irakurgailuek ezin dituzte irakurri.
• Erabili laburdurak kontuz. Laburdurek irakurle batzuk nahas ditzakete. Tresnek laburdurak hitz bakar gisa irakur ez ditzaten, gehitu puntuak edo tarteak letren artean (h.o.n.e.l.a. adibidez).
• eZ iDaTzI dEnA lEtRa LaRrIaK eTa XeHeAk TxAnDaKaTuZ, EZTA DENA LETRA LARRIZ ERE. Pantaila-irakurgailuek zentzugabekeria gisa irakurriko dute. Saihestu letra larriak ahal den neurrian, pantaila-irakurgailuek ez baitute testuingurua ulertzen.
• Ez ordeztu letrak izart*xoekin. Horrek pantaila-irakurgailuen jarioa eteten du.
• Idatzi hashtagak Pascal Case erabiliz. Horrek esan nahi du hashtageko hitz bakoitzaren lehen letra larriz jartzea, eta horri esker pantaila-irakurgailuek behar bezala irakurtzen dituzte. Adibidez: #NireMarkarenKanpainaHashtag. Camel Case ere erabil dezakezu: antzekoa da, baina hashtageko lehen hitza ez duzu larriz jartzen (adibidez: #nireMarkarenKanpainaHashtag).
• Ez txertatu hashtagak testuaren erdian. Gehitu hashtagak argitalpenaren oinaren amaieran, ez esaldi baten erdian, horrek etenak sortzen baititu pantaila-irakurgailuentzat.
• Jarri hashtag-blokeak aparteko iruzkin batean. Hashtag-multzo handiak ez dira onak irisgarritasunerako, baina erabili behar badituzu, gehitu aparteko iruzkin batean, argazki-oin nagusiaren amaieran jarri beharrean.
• Erabili hizkera inklusiboa. Saihestu hizkera kapazitista, erabili izenordain eta termino neutroak, partekatu ahots eta emoji askotarikoak, eta aztertu zure testua ustekizun eta ikuspegi mugatuen bila.

Hau Canyon bikes-en adibide bikaina da: argazki-oin deskribatzaile bat erabiltzen du, emoji gutxi jartzen ditu eta hashtagak argitalpenaren testutik bereizten ditu.

4. Elementu bisual irisgarriak sortzea

Testuak bezala, sare sozialetako elementu bisualek ere irisgarritasun-arazoak sor ditzakete. Ikusmen-arazoak dituzten erabiltzaileek, neurri handi batean, pantaila-irakurgailuak bezalako tresnen mende daude Interneten nabigatzeko eta informazio bisuala ulertzeko.

Zorionez, badira modu erraz asko elementu bisualak guztiontzat irisgarri eta inklusibo egiteko.

Jarraitu aholku hauei elementu bisual irisgarriak sortzeko:

• Egiaztatu koloreen kontrastea. Atzealde baten gainean testua jartzean, WCAGek gutxienez 4,5:1eko kontrastea gomendatzen dute. Doako tresnak erabil ditzakezu, kontraste-analizatzaile hau adibidez, koloreak egiaztatzeko. Saihestu testua irudien gainean jartzea, irakurtzeko zailak izan daitezkeelako.
  
• Ez fidatu koloreaz bakarrik esanahia transmititzeko. Ikusmen-arazoak dituzten pertsonentzat, daltonismoa barne, zaila izan daiteke koloreak bereiztea; beraz, ez zara kolorearen mende bakarrik egon behar zerbait komunikatzeko. Kolorean bakarrik fidatu beharrean, konbinatu ikurrekin, ereduekin edo etiketekin.
  
• Irudi animatuak partekatzean, saihestu distirak edo mugimendu gehiegi dituztenak. Mugimenduak epilepsia, migrainak eta beste arazo batzuk eragin diezazkieke gaitz bestibularrak dituzten pertsonei. Ahal baduzu, saihestu mugimendu gehiegi duten GIFak edo bestelako irudi animatuak argitaratzea.
  
• Ez gehitu testu gehiegi irudiei. Testu-bloke handi bat partekatu nahi baduzu, jarri argitalpenaren oinean. Horri esker, erabiltzaileek tamaina, kolorea eta hizkuntza alda ditzakete beren beharretara egokitzeko.

5. Memeak eta emojiak.

Emojiak eta memeak Interneten eta sare sozialen ehunean errotuta daude. Zoritxarrez, ez dira % 100 irisgarriak eta inklusiboak guztiontzat.

Adibidez, marka batek emoji bat bere esanahi literalaz bestelako zerbait adierazteko erabiltzen badu, testuinguru hori gal daiteke pantaila-irakurgailuak bezalako laguntza-tresnen bidez interpretatzean.

Memeak are okerragoak izan daitezke. Askotan irudien gainean jarritako testu gisa sortzen dira. Memeak testu alternatiboa badu ere, zaila izan daiteke txistea testuarekin bakarrik deskribatzea.

Hona hemen zure memeak eta emojiak irisgarriak izan daitezen aholku batzuk:

• Ez erabili emojiak buletatzat: pantaila-irakurgailuek emoji bakoitzaren testu alternatiboa ozen irakurtzen dute. Horrek zerrendaren irakurketa luzatzen du eta mezuaren argitasuna lausotu dezake.
  
• Deskribatu edukia eta testuingurua: memeei testu alternatiboa gehitzean, izan ahalik eta deskribatzaileena edukiari eta testuinguruari buruz, eta, ondoren, azaldu txistea edo umorea.
  
• Saihestu ASCII artea eta memeak: irisgarritasunaren aurkako arau-hausle okerrenetakoak dira. Irudika dezakezunez, oso nahasgarria izan daiteke testua ahots bihurtzeko tresnek hainbat lerroko ASCII arte hau bezalakoa erabiltzaileei kontatzen dietenean. Joera horretan parte hartu nahi baduzu, partekatu ASCII artea irudi gisa eta deskribatu testu alternatibo batekin.
  
• Jarri emojiak esaldien amaieran: ez gehitu emojirik esaldi baten erdian, laguntza-tresnekin egindako irakurketa eteten baitute. Jarri esaldiaren edo argazki-oinaren amaieran.
  
• Ez jarri 3 emoji baino gehiago sare sozialetako argitalpen bakoitzean: emoji gehiegik gogaikarriak eta nahasgarriak izan daitezke pantaila-irakurgailuak erabiltzen dituzten erabiltzaileentzat. Arau orokor gisa, ez erabili hiru emoji baino gehiago argitalpen batean.
  
• Ez errepikatu hiru emoji baino gehiago jarraian: errepikatutako emojiek denbora asko har dezakete testua ahots bihurtzeko tresnek kontatzen dituztenean. Gainera, agian ez dute ulertuko zergatik errepikatzen den emoji bat; beraz, saihestu ahal den guztietan.

Domino's-en adibide honek erakusten duen bezala, tentagarria izan daiteke markentzat joeretan parte hartzea. Hala ere, txio hau zaila izango litzateke behar bezala interpretatzen laguntza-tresnentzat, emojiengatik eta ASCII ikurrengatik.

6. Egon egunean plataformen irisgarritasun-funtzioei buruz.

Albiste onak: irisgarritasuna lehentasun bihurtu da sare sozialetako plataforma askorentzat azken urteotan. Twitter eta TikTok izan dira irisgarritasuneko hobekuntzak eta funtzio berriak abiarazten aitzindari. Horien artean daude automatikoki sortutako testu alternatiboa eta argazki-oinak.

Garrantzitsua da plataforma bakoitzaren irisgarritasun-funtzioak eta -baliabideak ezagutzea. Jarraian, informazio gehiago lortzeko esteken zerrenda bat eskaintzen dizugu.

Facebook eta Instagram:

• Metaren irisgarritasun-orria
• Meta Accessibility Twitterren
• Facebooken irisgarritasunari buruzko laguntza-zentroa
• Instagramen irisgarritasunari buruzko laguntza-zentroa

Twitter:

• Irisgarritasuna Twitterren orrian
• Twitterren irisgarritasun-kontua
• Twitter Able kontua

YouTube:

• YouTuberen irisgarritasun-ezarpenak
• YouTube pantaila-irakurgailu batekin erabiltzea
• YouTuberen aplikazio mugikorraren irisgarritasuna

Pinterest:

• Osasun emozionalerako baliabideak
• Irisgarritasuneko jardunbide egokiak ingeniari eta diseinatzaileentzat
• Ikusmen-irisgarritasuneko funtzioak

LinkedIn:

• Irisgarritasuna LinkedInen
• Pantaila-irakurgailuentzako laguntza
• Bidali irisgarritasunari buruzko laguntza-eskaera bat

TikTok:

• Irisgarritasuna TikTok-en
• Eduki irisgarriak sortzeko aholkuak

7. Onartu iruzkinak

Inork ez du espero sare sozialetako marketin-profesional guztiak irisgarritasunean aditu izatea. Horren ordez, egin ahal duzun guztia informatuta egoteko (honelako artikuluen bidez), eta, irisgarritasun-akatsen bat egiten baduzu, onartu iruzkinak eta ikasi haietatik etorkizunerako.

Hona hemen adibide pertsonal bat.

Sortutako irudi bat hobetzeko diseinatzaile baten bila nenbilela, talde batean partekatu nuen, eta «herrena» hitza erabili nuen deskribatzeko. Kide batek iruzkindu zuen «herrena» termino kapazitista zela eta beste hitz bat erabili beharko nukeela.

Jakina, ez zitzaidan gustatu publikoki zuzentzea. Hala ere, eskerrak eman nizkion erabiltzaileari zuzentzeagatik, ez bainintzen konturatu inklusiboa ez zenik.

Enpresek ikuspegi bera hartu beharko lukete. Saihestu defentsan jartzea, eskatu barkamena, onartu akatsa eta ez errepikatu berriro.

Marka gisa, hainbat modutan erakuts dezakezu iruzkinak jasotzeko prest zaudela:

• Eman harremanetarako datu argiak zure biografian edo bio-esteketan.
• Mantendu irekita mezu-ontziak.
• Zure mezuei erantzuteko chatbot bat erabiltzen baduzu, erraztu gizaki batekin harremanetan jartzea.
• Aipamen edo iruzkin negatiboei erantzutean, mantendu beti tonu profesionala.

Hau irisgarritasunari buruzko iruzkinei nola erantzun erakusten duen adibide ona da.

Sare sozialetako irisgarritasunak esan nahi du pertsona batzuek jasaten duten bazterketa onartzea, jarraitzaileengandik ikastea eta informazioa ahalik eta modu argienean aurkeztea. Eta hori guztia oinarrizkoa izan behar da edozein marketin-adituarentzat.

Pablo Alcaraz Pérez