Enpresen Gizarte Erantzukizuna

Enpresa bat edo enpresa-webgune bat duzunean, kontuan izan behar dugu eragina izan dezakeela (modu positiboan zein negatiboan) gizarte-eremuan, etikoan eta baita ingurumenekoan ere; izan ere, gaur egun gizarteak espero du konpainiek, oro har, jendeak zuzentzat jotzen dituen pentsamoldeetara egokitzea, edo berez zuzenak direnetara. Hor sartzen da jokoan Enpresen Gizarte Erantzukizuna (EGE), azken urteotan gizartearentzat, enpresentzat, webguneentzat edo edozein negozio garrantzitsurentzat oso garrantzitsua izan den jarduera-eredua.

Zer da Enpresen Gizarte Erantzukizuna (EGE)?

Lehenik eta behin, Enpresen Gizarte Erantzukizuna enpresa-konpromiso bat da gizartearekiko, langileekiko, ingurumenarekiko, ekonomiarekiko eta abarrekiko, eta enpresa garrantzitsu batek aipatutako ingurune horietako bakoitzean eragin dezakeen inpaktuaren mugak neurtu eta errespetatzen saiatzen da.

Gaur egun, garrantzitsua da enpresa batek edo enpresa-webgune batek gizarte-estandarrekin bat datozen inklusio- eta irisgarritasun-politikak izatea. Ezinbestekoa da langileak, bezeroak edo gizartea, oro har, enpresaren alderdi guztietan barneratuta sentitzea, bakoitzaren egoera pertsonala edozein dela ere.

Enpresen Gizarte Erantzukizunaren helburua da gizarte-alderdi ugariren arteko oreka sortzea eta errespetatzea: langileak, bezeroak, ekonomia, familia, ingurumena eta baita tokiko komunitatea ere, bizi-kalitatea hobetzeko asmoz.

Enpresen Gizarte Erantzukizunaren (EGE) historia eta jatorria

XIX. mendean ez zegoen ikusgarritasun handirik gaur egun EGE izango zenari buruz. Izan ere, Estatu Batuetan eta Europan egin ziren lehen ongintza-ekintzak pertsonen, ingurumenaren eta baita etxebizitzaren alde ere. Garai hartako industria-enpresa garrantzitsuak konturatzen hasi ziren bezeroei eta langileei onura ekarriko zieten ekintzak egin zitzaketela, eta, horrela, ospea nabarmen hobetu, eta, ondorioz, publizitatea eta irabaziak ere bai.

1983an, Jerry Welsh American Expresseko presidenteordeak gaur egun EGE gisa ezagutzen dugunaren aldeko lehen urratsa eman zuen: kanpaina bat abiarazi zuen, bere txarteletako batekin egindako diru-transakzio bakoitzeko zentimo bat biltzen zuena Askatasunaren Estatua berreskuratzeko. Horrela, gutxi gorabehera 2 milioi dolar bildu zituen, eta horrek enpresaren ospea handitu zuen, gizarteari laguntzeagatik haren irudia hobetu baitzen.

Enpresen Gizarte Erantzukizunaren (EGE) printzipioak

Lehen esan dugun bezala, EGE gizarte-, ingurumen- eta baita ekonomia-alderdietan oinarritzen da. Ikus ditzagun printzipio batzuk:

• Ingurumen-jarduna. Lantokiak, langileentzat zein bezeroentzat, garbia eta haientzat seguru egokitua egon behar du. Era berean, enpresek ingurumena zaintzeko konpromisoa hartu behar dute, beren isuriak eta naturan duten eragina gainbegiratuz.
• Konpromisoa. Enpresek prest egon behar dute beren Enpresen Gizarte Erantzukizunean hartutako neurriak beste enpresa batzuekin eta gizartearekin, oro har, partekatzeko eta zabaltzeko.
• Irisgarritasuna. Enpresaren instalazio fisikoek zein haren webguneek guztiz irisgarriak izan behar dute guztiontzat, bereziki desgaitasuna edo edozein motatako zailtasunak dituzten pertsonentzat.
• Etika. Hau da enpresa baten gizarte-erantzukizunaren zutabea. Konpainia bakoitzak bere estandarrak ezartzen ditu, baina, oro har, honako hauek hartzen dituzte barne: langileak eta bezeroak modu bidezkoan tratatzea, hornitzaileekin ikuspegi zabala izatea eta inbertitzaileen kezkak eta eskaerak zintzotasunez kudeatzea.

Enpresen Gizarte Erantzukizunaren (EGE) onurak

Gizarte Erantzukizuna betetzeak denei egiten die mesede, enpresei barne:

• Motibazioa eta leialtasuna. Enpresa baten Gizarte Erantzukizuneko balioak langileen beren balioekin bat datozenean, langileek ekonomikotik haratagoko onuratzat hartzen dituzte. Horrela, langileen gogobetetasuna handitzen da, enpresarekiko leialtasuna indartzen da eta lanez aldatzeko beharra nabarmen murrizten da.
• Ospea. Ikerketek erakusten dute bezero batek nahiago izaten duela gizarte-kontzientzia eta hari mesede egiteko prestasuna erakutsi dituen enpresa bat, kalitate handiko produktuak eskaini dituen bat baino.
• Balioa. Inbertitzaileek interes handiagoa erakusten dute gizarte-, ingurumen- edo gobernu-konpromisoan liderrak diren enpresekin lan egiteko.
• Arriskua murriztea. Enpresen Gizarte Erantzukizunarekin iraunkorrak izanez gero, langileak eta bezeroak modu bidezkoan eta diskriminaziorik gabe tratatzen ditugula ziurtatuko dugu, eta horrek nabarmen murrizten ditu enpresaren finantzak eta irudia kaltetzen dituzten salaketak eta auzi judizialak.

Enpresen Gizarte Erantzukizun (EGE) motak

EGE pertsona askok osatugabetzat edo nahikoa ez dela jotzen duten kontzeptua da, enpresa guztiek ez baitute betetzen; baina arreta behar bezala jartzen badugu, konturatuko gara EGEk arlo eta eredu zehatz batzuetan lan egiten duela bere jarduteko modua indartzeko.

Erantzukizun altruista

Enpresa batek gizartearekin nola jokatzen duen eta zer ekarpen egiten dion hartzen du kontuan. Ahalik eta gehien sinplifikatuz, erantzukizun altruista da konpainia batek bere baliabideak mundu hau hobea izan dadin nola erabiltzen dituen: ongintzako lanetan lagunduz, bere printzipio berberak dituzten enpresekin bakarrik negozioak eginez, langileak lan humanitarioetan parte hartzera animatuz edo komunitateko ekitaldietan funts-bilketak babestuz.

Erantzukizun etikoa

Erantzukizun-arlo hau, batez ere, enpresaren beraren negozioetan, erabakietan edo barne-proposamenetan oinarritzen da, baita haren alderdi moral eta etikoetan ere. Adibide bat izango litzateke langileentzat lan-aukera berriak bilatzea, kontuan hartuta inklusioa edo irisgarritasuna, eta ez alderdi ekonomikoa bakarrik. Horrek barne hartzen du langile guztiei soldata duinak eta bidezkoak eskaintzea, inolako diskriminazio bidegaberik gabe.

Era  berean, garrantzitsua da enpresaren errentagarritasun osasuntsua eta hazkunde esponentziala sortzea, langileak erosoak eta beren lanarekin pozik mantentzeko moduan.

Erabakiak edo proposamenak eta aukerak onartzea erabat enpresaren etikan oinarritzen da; horrela, enpresak gizartearen aurrean ikusgarritasun ona izan nahi du, bere Enpresen Gizarte Erantzukizuna martxan eta aktibo dagoela adieraziz.

Ingurumen-erantzukizuna

Hau da natura eta ingurumena zaintzeaz arduratzen den Gizarte Erantzukizunaren zutabea. Jarduera egokien bidez eta horrekin lotutako kausei babesa emanez, enpresa batek ziurta dezake natura-baliabideak bere lana egin aurretik zeuden baino hobeto uzten dituela. Hori lortzeko adibide batzuk hauek izango lirateke: fabrikazio-prozesuetako kutsadura, hondakinak eta baliabide-kontsumoa murriztea; birziklatzea eta birziklapena sustatzea; eragin negatiboa konpentsatzea natura-baliabideak berrezarriz edo hori egiten duten kausak babestuz; eta abar.

Enpresen Gizarte Erantzukizunaren (EGE) adibideak

Jarraian, Enpresen Gizarte Erantzukizuna arrakastaz ezarri duten zenbait enpresa aipatuko ditugu, eta nola egin duten.

Starbucks

Aspalditik da ezaguna Starbucks Enpresen Gizarte Erantzukizunaren zentzu onagatik eta jasangarritasunarekin eta komunitatearen alde duen konpromisoagatik.  2020ko Gizarte Eraginaren Txosten Globalaren arabera, hartutako neurrien artean daude jatorri ekologiko eta etikoko kafearen % 100era iristea,  nekazarien nazioarteko sare bat sortzea eta 2025erako ehun milioi zuhaitz ematea. Gainera, Starbucks aitzindaria da bere establezimenduetako eraikuntza ekojasangarrian, milioika orduko komunitate-zerbitzuak eskaintzen ditu eta unibertsitate-programa berritzaile bat sortu du bere langileentzat.

Home Depot

ESGri buruzko urteko txostenaren arabera (Environmental, Social and Governance esapidearen ingelesezko siglak; EGEren errendimendua neurtzen laguntzen duten enpresetatik kanpoko arau sorta bat),  Home Depotek bere lorpenak nabarmendu zituen, langileengan zentratuz, jasangarritasunarekin lan eginez eta komunitateari lagunduz. 2020ko ekitaldian, enpresa honek bi mila milioi inguru inbertitu zituen langileen soldatak eta gizarte-onurak handitzeko, haien ongizatea hobetzeko. Kontsumitutako energia ere % 14 murriztu zuen aurreko urtearekin alderatuta, eta enpresaren isuriak, oro har, murrizten ahalegintzen ari da, 2030ean % 40 gutxiago izateko helburuarekin.

General Motors

2021ean, General Motors lau urtez jarraian agertu zen Bloomberg General Equality Index-en (Bloombergen Berdintasun Orokorraren Indizea), eta sei urtez jarraian Diversity Inc.-ek aniztasunaren alde borrokatzen diren konpainiekin egiten duen top 50ean. Hori gutxi balitz, enpresa beterano honek 35.000 milioi dolarreko inbertsioa egitea aurreikusten du 2020 eta 2025 artean ibilgailu elektrikoetan, eta AEBetako egoitzetan 2025erako energia berriztagarriaren % 100 izatea du helburu.

Enpresen Gizarte Erantzukizunaren (EGE) garrantzia

Azken urteotan, gizarteak nabarmen egin du aurrera pentsamoldeei eta idealei dagokienez, eta horrek globalizazio handi batera eraman gaitu, ez bakarrik gizarte-mailan, baita ingurumen-arazoei dagokienez ere.

Beraz, EGE oso garrantzitsua da gaur egun, bere lan-arlo bakoitzarekin langile bati lagun diezaiokeelako, baita familia bati, pertsona zaurgarri bati eta tratu txarrak jasandako emakume bati ere, bizitzako edozein alderditan.  Horregatik, beharrezkoa da enpresa bakoitzak Gizarte Erantzukizuna zaintzeko hartzen dituen erabakiak eta neurriak islatzea, horrela bezeroak edo dirua ez ezik, aukerak, lankidetzak eta mundu mailako irisgarritasunaren alde lankidetzan aritzeko prest dauden langileak ere erakarriz.

ADDAWn irisgarritasuna web orri guztietara eramateko ahalegintzen gara. Horregatik, webguneak ziurtatu eta kokatuko dituen gure zigilu guztiz ofiziala eskaintzen dugu, alderdi guztietan eta pertsona guztientzat irisgarri gisa. Era berean, auditoriak egiten ditugu edozein eremutako erakunde publikoentzat, enpresa pribatuentzat, erakundeentzat, elkarteentzat, ikastetxe pribatuentzat eta abarrentzat.

Irakurri gehiago ADDAWren web irisgarritasun-ziurtagiriari buruz

Ez dugu ahaztu behar EGE ez dela jarduteko modu bat bakarrik, eta, batez ere, ez dela pribilegio bat: eskubide bat da, enpresa orok bermatu eta bere jardunbide enpresarialetan islatu behar duena.

Iris García García

Testuak idaztea, egiaztatzea eta itzultzea tresna hauen bidez, bulego eta informazio teknologian dituzten oinarrizko ezagutza onak ditut. Hiru espezialitate horiek erakusten dizkidanak, ikasbidea etengabean egoteko aukera ematen didate, hizkuntza etengabean garatzen jarraitzen baita, eta hori ederki bat da.