Dislexia e accesibilidade web: rompendo barreiras dixitais

No ámbito da accesibilidade web, a dislexia é unha discapacidade que pode afectar considerablemente á experiencia de navegación polos sitios web. Por iso é importante que deseñadores e desenvolvedores teñan en conta a accesibilidade ao deseñar e desenvolver páxinas web.

Nesta era dixital, na que o acceso á información e aos servizos en liña é cada vez máis habitual, a accesibilidade web é unha necesidade moi importante, xa que hai que garantir que todas as persoas, incluídas as persoas con discapacidade, poidan acceder aos recursos en liña de maneira equitativa e sen barreiras.

Que é a dislexia?

A dislexia é un trastorno da aprendizaxe que afecta á capacidade dunha persoa para ler, escribir e comprender a linguaxe. Calcúlase que afecta a entre o 5 % e o 10 % da poboación mundial. As persoas con este trastorno teñen dificultades para procesar a linguaxe escrita, o que pode manifestarse de diversas maneiras:

• Dificultade para ler palabras, frases e textos con fluidez e precisión.
• Confusións entre letras e números semellantes, como o 'b' e o 'd', ou o '6' e o '9'.
• Dificultade para lembrar como se escriben certas palabras.
• Problemas de comprensión lectora.
• Lentitude ao ler e escribir.

Hai moitos tipos de dislexia e non se coñece a súa causa exacta, pero crese que é o resultado dunha combinación de factores xenéticos e ambientais. Os estudos suxiren que os nenos e nenas con antecedentes familiares de dislexia teñen máis risco de desenvolver o trastorno. O diagnóstico da dislexia faise xeralmente mediante unha avaliación neuropsicolóxica, que implica unha serie de probas de lectura, escritura, linguaxe e habilidades cognitivas. A avaliación pode incluír entrevistas co paciente e coa familia.

Aínda que hoxe en día non hai cura, pódense levar a cabo moitas accións que axudan as persoas con dislexia a superar as dificultades asociadas ao trastorno. As terapias principais consisten no ensino de habilidades específicas de lectura e escritura, así como no uso de tecnoloxías e ferramentas de apoio.

Accesibilidade web para persoas con dislexia

As persoas con dislexia poden ter dificultades de comprensión e de lectura por mor do seu trastorno da aprendizaxe. Por exemplo, poden ter problemas para localizar e diferenciar letras, palabras ou frases, o que pode facer que non capten a información dun sitio web. Ademais, os sitios web con moito texto e parágrafos longos poden resultar especialmente esixentes para as persoas con dislexia, xa que poden ter problemas para manter a atención e a concentración.

A accesibilidade web pode mellorar notablemente a experiencia de usuario das persoas con dislexia, facendo que o contido sexa máis doado de ler e comprender. Algunhas técnicas de accesibilidade web que se poden aplicar especificamente para as persoas con dislexia son:

• Uso de fontes claras e lexibles: as fontes simples como Arial, Verdana e Times New Roman son as tipografías máis sinxelas de ler. Ademais, un tamaño de letra axeitado e un contraste harmónico entre o texto e o fondo tamén poden axudar.
• Organización clara do contido: é fundamental estruturar o contido dunha páxina web de maneira clara e xerárquica, utilizando encabezados e subencabezados para organizar a información. Isto axuda as persoas con dislexia a comprender mellor o contido.
• Uso de imaxes e vídeos: os vídeos e as imaxes poden ser moi útiles para explicar o contido de maneira visual, o que pode beneficiar as persoas con este trastorno. Así mesmo, incluír subtítulos e descricións das imaxes axuda as persoas con discapacidade visual e auditiva a captar mellor os materiais.
• Uso de tecnoloxías de apoio: as tecnoloxías de apoio, como os lectores de pantalla e o software de texto a voz, poden ser moi útiles. Estas ferramentas converten o texto en voz para que as persoas poidan escoitar a información en lugar de lela.

Na actualidade hai varios estándares internacionais centrados na accesibilidade web. Estas convencións son conxuntos de normas desenvolvidos para asegurar que o contido en liña sexa accesible para todas as persoas. Neste sentido, os estándares de accesibilidade web máis coñecidos e representativos son:

• WCAG (Web Content Accesibility Guidelines): é o estándar internacional desenvolvido polo W3C (World Wide Web Consortium) para a accesibilidade web. A súa versión actual componse de pautas e criterios de conformidade que permiten que o contido web sexa accesible para todas as persoas, incluídas as que teñen discapacidades visuais, auditivas, motoras e cognitivas.

• ADA (Americans with Disabilities Act): lei estadounidense que establece os requisitos de accesibilidade para sitios web e aplicacións móbiles. A ADA esixe que as organizacións estadounidenses, tanto empresas privadas como entidades públicas, ofrezan acceso igualitario ás persoas con discapacidade.

• ARIA (Accessible Rich Internet Applications): é un conxunto de especificacións técnicas desenvolvidas polo W3C para mellorar a accesibilidade das aplicacións web avanzadas, como as páxinas web interactivas e as apps. ARIA proporciona información adicional sobre a estrutura, a función e a interacción dos elementos web para que os dispositivos de apoio poidan ofrecer unha experiencia máis accesible.

En definitiva, a dislexia é unha das discapacidades que se deben ter en conta ao facer un deseño web accesible. Recomendámosche que amplíes os teus coñecementos co noso artigo 'Introdución á accesibilidade web', onde atoparás trucos e consellos para facer accesible o teu sitio web.

Estratexias e ferramentas para mellorar a accesibilidade web para persoas con dislexia

Hai diversas estratexias e ferramentas que poden axudar as persoas con dislexia a mellorar a súa experiencia de navegación. Algunhas das técnicas máis comúns son usar unha linguaxe clara e concisa, proporcionar texto alternativo para as imaxes e usar encabezados e etiquetas para facilitar a navegación pola información. A continuación propoñemos algunhas estratexias e ferramentas que poden mellorar a accesibilidade web para as persoas con dislexia:

• Uso de fontes sinxelas e doadas de ler: como xa se mencionou, é moi importante utilizar fontes claras e lexibles, como Arial ou Verdana, cun tamaño axeitado (polo menos 12 puntos). Igualmente, recoméndase evitar as fontes cursivas ou con estilos complicados que poidan dificultar a lectura.
• Ferramenta recomendada: Easy Reading Font é unha fonte deseñada especificamente para persoas con dislexia. A fonte utiliza unha combinación única de espazos, formas e tamaños de letra para facilitar a lectura e reducir a fatiga visual. Pódese utilizar en calquera programa ou aplicación que permita escoller fontes, como Microsoft Word ou Adobe Reader. Aínda que o seu sitio web só está en inglés e italiano, cremos que, por ser un proxecto tan interesante e útil para as persoas con dislexia, paga a pena coñecelo e utilizalo. Calquera das fontes que ofrece pódese descargar a través desta ligazón: Easy Reading Font.

• Ofrecer opcións de contraste: algunhas persoas con dislexia poden ter problemas para ler textos con cores brillantes ou con moi pouco contraste. Polo tanto, é recomendable ofrecer opcións de contraste, como fondo branco con texto negro ou viceversa.
• Ferramenta recomendada: a extensión High Contrast para o navegador Google Chrome ofrece opcións de contraste axustable para calquera sitio web que visites. A extensión ten varias opcións de alto contraste, que se poden axustar segundo as necesidades de cada persoa, como diferentes esquemas de cores, inversión de cor e axuste do brillo. Pódese descargar de balde desde a tenda web de Google Chrome: High Contrast.

• Utilizar tecnoloxías de IA: a intelixencia artificial pode axudar a detectar e diagnosticar a dislexia. Hoxe en día xa se están a utilizar varios algoritmos de IA para analizar o patrón de lectura e escritura da persoa usuaria e determinar se presenta este trastorno.
• Ferramenta recomendada. Dytective é unha aplicación que utiliza IA para detectar a dislexia en nenos e adultos. Está deseñada para axudar as persoas con dislexia a mellorar as súas habilidades de lectura e escritura. A aplicación consta de varias probas que avalían diferentes habilidades, como a memoria visual e auditiva, a atención e a percepción fonética. Unha vez completadas as probas, a aplicación proporciona un informe que indica os puntos fortes e débiles da persoa usuaria, así como suxestións para mellorar as súas habilidades de lectura e escritura.

• Uso de asistentes virtuais: o uso de tecnoloxías de apoio, como os lectores de pantalla ou os programas de lectura de texto, pode ser realmente útil para as persoas con dislexia. Estas ferramentas converten o texto en voz para que as persoas poidan escoitar a información en lugar de ter que lela.
• Ferramenta recomendada: NVDA (NonVisual Desktop Access) : é un lector de pantalla gratuíto e de código aberto, tamén útil para persoas con dislexia. A aplicación le o texto da pantalla e transmite a información mediante unha síntese de voz. NVDA tamén permite a navegación co teclado e ofrece unha serie de ordes personalizadas para acceder rapidamente aos diferentes elementos da pantalla. A versión gratuíta pódese descargar nesta ligazón: Descargar NVDA.

Estas son só algunhas estratexias e ferramentas que poden axudar a mellorar a accesibilidade web para as persoas con dislexia. É importante lembrar que a accesibilidade web é unha práctica continua e en constante evolución, e que sempre hai novas formas de facer o contido web máis inclusivo para todas as persoas.

Exemplos de accesibilidade web para persoas con dislexia

A dislexia é unha condición que pode facer que a lectura e a comprensión da información escrita resulten moi difíciles para algunhas persoas. Por iso é importante que as páxinas web sexan accesibles para todas as persoas, incluídas as persoas con dislexia. Por sorte, cada vez máis páxinas web aplican técnicas de accesibilidade para que o seu contido sexa máis doado de ver e entender. Neste apartado amosamos algúns sitios web que aplicaron con éxito estas técnicas e que poden servir de modelo a outros que queiran mellorar a súa accesibilidade.

• Discapnet: é un portal web español que ofrece información e recursos sobre a discapacidade. O sitio web aplicou técnicas de accesibilidade para mellorar a experiencia de usuario, tamén para as persoas con dislexia. Usa unha fonte clara e doada de ler, cun deseño simple e opcións para personalizar a fonte e a cor. Se queres visitala, podes facelo na web de Discapnet.

• ONCE: a Organización Nacional de Cegos de España aplicou diferentes técnicas de accesibilidade que permiten a calquera persoa usuaria gozar dos seus contidos. O sitio web ten un deseño simple e claro que permite personalizar as fontes e as súas cores. Tamén ofrece unha función de lectura en voz alta e ligazóns a ferramentas de lectura útiles para as persoas con dislexia. Aquí tes a ligazón á páxina web da ONCE para que poidas ver todas as técnicas que utiliza.

• BBC News: a famosa cadea británica de noticias desenvolveu unha fonte personalizada chamada BBC Reith, que mellora a accesibilidade dos seus sitios web para as persoas con dislexia. A fonte está deseñada para lerse facilmente en pantallas dixitais e ten un espazado entre letras moi amplo, o que fai que as palabras se distingan mellor. Aínda que só está dispoñible en inglés, déixoche a ligazón  á páxina web de BBC News para que poidas ver a fonte da que falamos.

En xeral, estes sitios web utilizan técnicas como unha tipografía clara e sinxela, opcións de tamaño e contraste do texto e o uso de imaxes e subtítulos para mellorar a comprensión. Ademais, esfórzanse por manter un deseño limpo, sinxelo e simple para evitar distraccións e facer que o contido sexa doado de seguir.

Conclusións 

En resumo, a dislexia é unha dificultade específica da aprendizaxe que afecta á lectura, á escritura e á ortografía. As persoas con dislexia poden ter dificultades para navegar polos sitios web debido ao exceso de información visual, a un deseño inadecuado e á falta de ferramentas de accesibilidade.

É fundamental que os deseñadores web e os responsables dos sitios web teñan en conta a accesibilidade web desde o inicio do proceso de deseño. As normativas e estándares internacionais, como as WCAG, poden servir de guía para deseñar sitios web accesibles.

É importante lembrar que hai moitas ferramentas e técnicas de accesibilidade dispoñibles para mellorar a experiencia de usuario. Algunhas delas utilizan tipografías específicas, ferramentas de lectura en voz alta, cores de fondo e técnicas de deseño centradas na simplicidade.

Se queres asegurarte de que o teu sitio web cumpre a normativa vixente de accesibilidade web ou simplemente queres facer unha consulta sobre este tema, non dubides en chamarnos. Somos expertos en auditorías de accesibilidade web e poderemos identificar e eliminar as barreiras de acceso, o que garantirá que o teu sitio web sexa doado de usar para todas as persoas.

Fran Ramirez