Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

Teknika Teknika orokorrak WCAG 2.2

G102Laburdurek eta siglek zer esan nahi duten azaltzea

Izen ofiziala W3Cn: Laburdura baten forma osoa edo azalpena ematea

Versión en castellano · Versió en català

Laburbilduz

OHZ edo NAN bezalako siglek eta «k.» edo «etab.» bezalako laburdurek lekua aurrezten dute, baina mundu guztiak ez ditu ezagutzen. Teknika honek haien forma osoa idazteko eskatzen du, edo, horrek ezer argitzen ez badu, zer esan nahi duten azaltzeko. Nahikoa da orrian lehen aldiz agertzen direnean egitea.

Zergatik da garrantzitsua

Siglek nahasmena sortzen diete sektorekoak ez direnei, irakurtzeko edo memoriako zailtasunak dituzten pertsonei eta beste hizkuntza batean irakurtzen dutenei. Gainera, sigla berak hainbat esanahi izan ditzake.

Adibidez, «LH» Lanbide Heziketa izan daiteke, edo Lehen Hezkuntza. Forma osoa gabe, pertsonak asmatu egin behar du.

Nola egiten da

  1. Idatzi forma osoa sigla lehen aldiz erabiltzen duzunean, eta jarri sigla ondoren, parentesi artean.
  2. Forma osoak laguntzen ez badu, eman azalpen bat. Adibidez, «cf.» laburduraren forma latinoak (confer) gauza gutxi esaten du; hobe da azaltzea «alderatu» esan nahi duela.
  3. Sigla webgune osoan asko erabiltzen bada, jaso ezazu glosario batean ere, eta estekatu.
  4. HTMLn <abbr> elementuarekin marka dezakezu. Ez fidatu haren title atributuaz bakarrik: pantaila-irakurgailu askok ez dute irakurtzen, eta teklatuarekin ez da ikusten.
  5. Dagoeneko hitz arruntak diren siglek, hala nola «laser» edo «radar», ez dute azalpenik behar.

Nola egiaztatu

  1. Bilatu orrian sigla eta laburdura guztiak.
  2. Horietako bakoitzerako, aurkitu lehen aldiz non agertzen den.
  3. Egiaztatu han, edo esteka baten edo glosario baten bidez, haren forma osoa edo azalpena ematen dela.
  4. title atributu batean bakarrik badago, egiaztatu sagurik gabe ere jakin daitekeela.

Adibidea

Sigla baten lehen agerpena udal baten orrian, forma osoa testuan duela.

<p>
  Ondasun Higiezinen gaineko Zerga
  (<abbr>OHZ</abbr>) ordaintzeko epea azaroaren 30ean amaitzen da.
</p>
<p><abbr>OHZ</abbr> zure bankuan helbidera dezakezu.</p>
Ikusi W3Cren testu osoa (euskarazko itzulpena)

W3Cren Techniques for WCAG 2.2 dokumentuko G102 teknikaren euskarazko itzulpen ez-ofiziala da hau. Akatsak izan ditzake. Dokumentu ofizial eta arauemaile bakarra jatorrizko bertsioa da, ingelesez, W3Cren webgunean argitaratua.

Aplikagarritasuna

Testua duen edozein teknologia.

Deskribapena

Teknika honen helburua da laburdura bat ulertzeko behar den informazioa ematea.

Laburdura bat hitz, esapide edo izen baten forma laburtua da. Laburdura gehienetarako, nahikoa da hitz, esapide edo izen osoa ematea.

Laburdura batzuek atzerriko hizkuntza batetik hartutako hitzak edo esapideak adierazten dituzte. Adibidez, ingelesez ohikoak diren laburdura asko latinezko esapideetatik datoz, jarraian dagoen adibide-zerrenda laburrekoak bezala. Forma osoa testuinguruko informazio gisa soilik sartzen da hemen. Laburdura-kategoria honetarako, azalpen bat ematea jatorrizko forma osoa baino erabilgarriagoa da; horregatik, laburduraren azalpena ematen da, haren garapenaren ordez.

Laburdura Latinezko forma osoa Azalpena
a.m. ante meridiem eguerdia baino lehen; goizean
p.m. post meridiem eguerdiaren ondoren; arratsaldean
e.g. exempli gratia adibidez
cf confer/conferatur alderatu

Laburdurek garapenik behar ez badute (adibidez, aipatzen duten erakundeak jatorrizko forma osoa baztertu duelako edo laburdura hizkuntzaren parte bihurtu delako), eman azalpen bat, egokia bada, edo tratatu laburdura azalpenik behar ez duen hitz bat bezala.

Adibideak

ADA

Laburdura batzuek esanahi bat baino gehiago dute, eta esanahia testuinguruaren araberakoa da. Adibidez, ADA laburdurak «American Dental Association» (Ameriketako Hortz Elkartea) esan nahi du testuinguru batean, eta «Americans with Disabilities Act» (Desgaitasuna duten Estatubatuarren Legea) beste batean. Testuingururako egokia den garapena ematea besterik ez da behar.

Latinetik hartutako esapideen ingelesezko laburdurak

Hurrengo esaldian, «for example» (adibidez) azalpena emango litzateke «e.g.» laburdurarentzat: Students participating in team sports, e.g., basketball or football, must set their schedules around team practice time (Talde-kiroletan aritzen diren ikasleek, adib., saskibaloian edo futbolean, taldearen entrenamenduen inguruan antolatu behar dituzte beren ordutegiak).

ABS

Hizkuntza batzuek (besteak beste, ingelesak eta nederlanderak) alemanetik hartu zuten ABS akronimoa (Antiblockiersystem: blokeatzearen aurkako balaztak). Azalpen bat ematen da (blokeatzearen aurkako balaztak), garapenaren ordez.

Garapenik gabeko akronimoak

Jada garapenik ez duten akronimoen adibideen artean daude:

  • SIL, lehen Summer Institute of Linguistics esan nahi zuena, berezko izena da orain. Ikus SILen historia.
  • IMS, lehen Instructional Management Systems esan nahi zuena, berezko izena da orain.

Adibide-kategoria honetarako, nahikoa da erakundea zer den edo zer egiten duen azaltzen duen azalpen labur bat.

Garai batean laburdurak izan ziren, baina hizkuntzaren parte bihurtu diren esapideak

"'s nachts" nederlanderazko zatia, «gauez» esan nahi duena, jatorrian "des nachts" esapidearen laburdura zen. Gaur egungo nederlanderan, "des" hitza ia ez da erabiltzen, eta arkaikotzat hartzen da. Garapen bat emateak nahasmena sor lezake. "'s nachts" esapidearentzat ez da garapenik ematen.

«O'clock» ingelesezko esapidea jatorrian «of the clock» esapidearen laburdura zen. Harrezkero, «o'clock» ingelesaren parte bihurtu da, eta ez da beharrezkoa garapen bat ematea.

Probak

Prozedura

Edukiko laburdura bakoitzerako:

  1. Laburdurak forma osorik ez badu, azalpen bat ematen da.
  2. Laburduraren forma osoa edukiarena ez den beste hizkuntza batean badago, azalpen bat ematen da.
  3. Gainerako kasuetan, forma osoa ematen da.

Espero diren emaitzak

  • Aurreko egiaztapen guztiak egiazkoak dira.

Nola egiaztatzen dugun ADDAWn

ADDAWren auditoria bakoitzean teknika hau orriz orri berrikusten dugu, eta akatsak pantaila-argazkiekin eta zuzentzeko moduarekin ematen dizkizugu.

Eskatu auditoria bat

W3Cren G102 teknikan oinarritua (WCAG 2.2). Azalpena eta adibideak: ADDAW. W3Cren testuaren itzulpen ez-ofiziala © W3C, W3Cren dokumentu-lizentzia. Akatsen bat ikusi duzu? Idatzi iezaguzu.