4. ikasgaia (10 guztira) · 12 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026
Betekizun funtzionalak (4. kapitulua) eta betekizun generikoak (5.etik 8.era bitarteko kapituluak)
Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.
Matrikulatu · 5. maila (79 €)9.etik 13.era bitarteko kapituluek IKT mota bakoitzak «zer» bete behar duen esaten badute, 4. kapituluak «norentzat» eta «zertarako» azaltzen du, eta 5.etik 8.era bitarteko kapituluek edozein produkturi aplikatzen zaizkion zeharkako betekizunak jasotzen dituzte, kutxazain batetik bideodei-aplikazio bateraino. 9. kapitulua bakarrik ezagutzen duen profesional bat tresnarik gabe geratzen da kontratuaren xedea autozerbitzuko terminal bat, telemedikuntza-plataforma bat edo bideokonferentzia-sistema bat denean. Ikasgai honek hutsune hori betetzen du.
4. kapitulua: errendimendu funtzionaleko betekizunak
4. kapituluak hamaika «errendimendu funtzionaleko adierazpen» deskribatzen ditu. Ez dira kapitulu teknikoetako betekizunak bezala egiaztatzeko modukoak, baizik eta bilatzen den emaitzaren deskribapenak: ezaugarri jakin bat duen pertsona batek IKTa erabili ahal izatea. Arauaren eta erabiltzaileen errealitatearen arteko lotura dira:
- 4.2.1 Ikusmenik gabe erabiltzea.
- 4.2.2 Ikusmen mugatuarekin erabiltzea.
- 4.2.3 Kolorea hauteman gabe erabiltzea.
- 4.2.4 Entzumenik gabe erabiltzea.
- 4.2.5 Entzumen mugatuarekin erabiltzea.
- 4.2.6 Ahots-gaitasunik gabe erabiltzea.
- 4.2.7 Manipulazio edo indar mugatuarekin erabiltzea.
- 4.2.8 Irismen mugatuarekin erabiltzea.
- 4.2.9 Krisi fotosentsiboen eragileak minimizatzea.
- 4.2.10 Kognizio, hizkuntza edo ikaskuntza mugatuarekin erabiltzea.
- 4.2.11 Pribatutasuna (irisgarritasun-funtzioek pribatutasuna arriskuan ez jartzea; adibidez, pantaila-irakurgailu batek PIN bat ozen ez irakurtzea).
Arauak argi uzten du adierazpen horiek bi gauzatarako balio dutela. Lehenik, betekizun teknikoak interpretatzeko: B eranskinak adierazten du, 5.etik 13.era bitarteko kapituluetako betekizun bakoitzerako, zer adierazpen funtzionali laguntzen dien, eta horrek gorabeherak eraginaren arabera lehenesten laguntzen du. Bigarrenik, aurreikusi gabeko egoerak estaltzeko: IKT bat hain berria denean ezen ez baitago hari egokitzen zaion betekizun teknikorik, 4. kapituluak aukeratutako irtenbideak bilatutako emaitza lortzen duen baloratzeko aukera ematen du. Kontratazioan, gainera, 4. kapitulua da «errendimenduko» klausulen oinarria, lizitatzaileari irtenbide alternatibo baliokideak proposatzeko aukera ematen diotenak.
Funtsezko puntua
Betekizun funtzionalek ez dituzte teknikoak ordezten: webgune batek ez du «4. kapitulua betetzen» 9.aren ordez. Interpretatzeko, lehenesteko eta justifikatzeko balio dute; auditoria-txostenean, gorabehera bakoitza eragindako errendimendu funtzionalarekin lotzeak («ikusmenik gabe erabiltzea eragozten du») eragina WCAGak ezagutu gabe ulertzea ahalbidetzen du.
5. kapitulua: betekizun generikoak
5. kapituluak IKTa weba, dokumentua edo softwarea izatearen mende ez dauden betekizunak biltzen ditu. Praktikan garrantzitsuenak hauek dira:
5.1 Funtzionaltasun itxia
IKT batek laguntza-teknologiak konektatzen edo instalatzen uzten ez duenean (kutxazain bat, ordainketa-terminal bat, aurretiazko hitzorduetarako kiosko bat, pantaila duen etxetresna bat), IKTak berak eskaini behar ditu laguntza-teknologiak normalean emango lituzkeen funtzioak: ikusmenik gabeko sarbiderako ahots-irteera (5.1.3), bolumen-kontrolarekin, etenarekin eta entzungailu bidezko pribatutasunarekin; testua handitzea edo alternatiba baliokidea (5.1.4); entzumen-informazioaren adierazpen bisuala (5.1.5); teklatu gabeko eragiketa, IKTa teklatuetarako itxita badago (5.1.6); eta ahotsik gabeko sarbidea, sarrera nagusia ahots bidezkoa denean (5.1.7). Atal hori da 11/2023 Legeak bere eremuan sartzen dituen autozerbitzuko terminalak ebaluatzeko oinarria.
5.2 Irisgarritasun-funtzioak aktibatzea
IKT batek irisgarritasun-funtzio dokumentatuak baditu, haiek aktibatzeko aukera egon behar du, funtzio horrek ordezten duen gaitasuna behar duen metodo baten mende egon gabe. Adibide klasiko bat: kontraste handiko modua ezin da aktibatu kontraste nahikorik ez duen menu baten bidez bakarrik.
5.3 Biometria
IKT batek ezin du ezaugarri biologiko bat erabili identifikatzeko edo kontrolatzeko bide bakar gisa. Hatz-marka badago, alternatiba bat egon behar du (kodea, txartela, aurpegi-ezagutza edo beste bat). Betekizun hori zuzenean lotzen da WCAG 2.2ko 3.3.8 Autentifikazio irisgarria (gutxienekoa) irizpidearekin.
5.4 Irisgarritasun-informazioa bihurtzean gordetzea
Informazioa edo komunikazioa formatu batetik bestera bihurtzean, jabedun ez den irisgarritasun-informazioa gorde egin behar da, helmuga-formatuak onartzen duen guztietan. Horrexegatik behartzen da Word-etik PDFra bihurtzeko tresna bat etiketak eta testu alternatiboak mantentzera.
5.5etik 5.9ra: zati eragingarriak eta teklak
Zati eragingarriak atximurkatu, eskumuturra bihurritu edo gehiegizko indarra egin gabe erabili ahal izan behar dira (5.5.1), eta ikusmenik gabe bereizteko modukoak izan behar dute (5.5.2); blokeatzeko edo txandakatzeko kontrolek beren egoera adierazi behar dute ukimenez edo entzumenez (5.6.1) eta bisualki (5.6.2); teklen errepikapena doitu edo desaktibatu ahal izan behar da (5.7); sakatze bikoitzen onarpena erregulatu ahal izan behar da (5.8); eta IKTak ez du aldibereko ekintzarik eskatu behar (5.9), bi tekla aldi berean sakatzea bezala, alternatibarik gabe.
6. kapitulua: ahots bidezko komunikazio bidirekzionala
IKT batek bi noranzkoko ahots-komunikazioa ahalbidetzen duenean (telefonia, dei-aplikazioak, arreta-plataformak), 6. kapituluak, besteak beste, hau eskatzen du: ahotsa ulergarria izateko banda-zabalera nahikoa (6.1); denbora errealeko testuaren (RTT) euskarria ahotsa eskaintzen denean (6.2), testua idatzi ahala eta ahotsarekin sinkronizatuta aurkeztuta; deitzen duen pertsonaren identifikazio irisgarria (6.3); ahotsean oinarritutako zerbitzuen alternatibak, erantzungailuak edo IVRak adibidez, testua edo bideoa erabiltzeko aukera ematen dutenak (6.4); eta, bideokomunikaziorako, keinu-hizkuntzarako eta ezpain-irakurketarako bereizmen, irudi-maiztasun eta sinkronia nahikoa, baita audio-jardueraren adierazle bisual bat eta solaskidearen identifikazioa ere (6.5).
7. kapitulua: bideo-gaitasunak
7. kapituluak bideoa erreproduzitzen duen teknologia arautzen du, ez edukia bera (edukia 9., 10. edo 11. kapituluetan ebaluatzen da): erreproduzigailuak azpitituluak erakusteko gai izan behar du (7.1.1), sinkronizatuta (7.1.2), transmititzean edo bihurtzean gorde (7.1.3), haien aurkezpena pertsonalizatzen utzi (7.1.4) eta, azpitituluak eskaintzen dituenean, haiek ozen irakurtzeko aukera eman «azpititulu hitz egin» gisa (7.1.5); audio-deskribapena erreproduzitzeko gai izan behar du (7.2.1), sinkronizatuta (7.2.2), eta gorde (7.2.3); eta azpitituluen eta audio-deskribapenaren kontrolek bolumenaren eta erreprodukzioaren kontrol nagusien elkarreragin-maila berean egon behar dute (7.3).
8. kapitulua: hardwarea
8. kapituluak hardware fisikoa lantzen du: konektore estandarrak, kolorea ez erabiltzea bide bakar gisa adierazle fisikoetan, ahots-irteera entzungailuak dituzten produktuetan, sarbide fisikoa (hurbiltzeko espazio librea, gurpil-aulkian dauden pertsonentzako aurrerako eta alboko irismenak, pantailaren ikusgarritasuna eserita egonda) eta mekanikoki eragin daitezkeen zatiak (zenbaki-teklak, 5ean ukimen-marka dutenak, gehieneko eragite-indarra).
Adibidea
Sail batek osasun-zentroetarako aurretiazko hitzorduen kioskoak lizitatzen ditu. Klausula tekniko egokiak EN 301 549 v3.2.1 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) arauaren 5. kapitulua (funtzionaltasun itxia, 5.1), 8.a (sarbide fisikoa eta zati eragingarriak), 11.a (kioskoaren softwarea, funtzionaltasun itxiko aldaerak) eta 12.a (dokumentazioa eta laguntza) aipatzen ditu, eta betekizun bakoitzerako C eranskinaren araberako ebidentziak eskatzen ditu. «WCAG 2.1 AA» bakarrik aipatzeak kanpoan utziko lituzke irismen fisikoa, ahots-irteera eta funtzioak aktibatzea.
Ohiko akatsa
4. kapitulua egiaztapen-zerrenda gisa erabiltzea eta «4.2.1 ikusmenik gabe erabiltzea betetzen du» markatzea, webguneak tresna automatiko bat gainditzen duelako. Adierazpen funtzionalak benetako erabilera-probekin egiaztatzen dira (pantaila-irakurgailua, teklatua, zooma), ez tresna batekin.
Laburpena
- 4. kapituluak errendimendu funtzionaleko hamaika adierazpen definitzen ditu; betekizun bakoitza norentzat den azaltzen dute, eta irtenbide baliokideak lehenestea eta justifikatzea ahalbidetzen dute.
- 5. kapituluak betekizun generikoak jasotzen ditu: funtzionaltasun itxia, irisgarritasun-funtzioak aktibatzea, alternatiba duen biometria, irisgarritasuna bihurtzean gordetzea, zati eragingarriak eta teklak.
- 6. eta 7. kapituluek ahots-komunikazioa (RTT, bideokomunikazioa) eta bideo-teknologiak (azpitituluak, audio-deskribapena, maila bereko kontrolak) arautzen dituzte.
- 8. kapituluak hardware fisikoa hartzen du: irismena, espazioa, ahots-irteera eta zati mekanikoak.
- Terminalen, komunikazio-plataformen edo produktu fisikoen baldintza-agiri edo auditoria batek kapitulu horiek aipatu behar ditu, ez 9.a bakarrik.
Ikastaro honetako 2 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu
Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:
- Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
- Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
- Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
- Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 5. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean
Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.
Matrikulatu · 5. maila (79 €)