2. ikasgaia (10 guztira) · 13 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026
EN 301 549 arauaren historia, bertsioak eta egitura
Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.
Matrikulatu · 5. maila (79 €)Administrazio batek baldintza-agiri batean «irisgarritasuna» eskatzen duenean, auditoria batek «adostasuna» ziurtatzen duenean edo irisgarritasun-adierazpen batek webgune batek «betetzen duela» dioenean, Europan erreferentzia tekniko bakarra dago horren atzean: EN 301 549 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) araua, «IKT produktu eta zerbitzuen irisgarritasun-betekizunak». Arautegiarekin, kontratazioarekin edo auditoriarekin lan egiten duen edozein profesionalentzat ezinbestekoa da ulertzea nondik datorren, zer bertsio den nagusi eta nola dagoen antolatuta.
Nondik dator: M/376 agindua
Arauaren historia 2005ean hasten da, Europako Batzordeak Europako hiru normalizazio-erakundeei (CEN, CENELEC eta ETSI) M/376 agindua eman zienean. Helburua praktikoa zen: Europako erosle publikoei informazioaren eta komunikazioaren teknologietako (IKT) produktu eta zerbitzuetarako irisgarritasun-betekizun multzo komun bat ematea, Estatu Batuetan Section 508rekin jada zegoenaren antzera. Ordura arte, administrazio bakoitzak bere erara deskribatzen zuen irisgarritasuna, WCAGei, arau nazionalei edo egiaztatzen ezinezkoak ziren klausula generikoei egindako erreferentzia sakabanatuekin.
Aginduaren emaitza arauaren lehen edizioa izan zen, EN 301 549 v1.1.1, 2014ko otsailean argitaratua. Harekin batera, laguntzako txosten teknikoak argitaratu ziren (adostasuna ebaluatzeko prozedurei buruz eta araua kontratazioan nola erabili buruz), baita baldintza-agiriak idazteko lineako tresna multzo bat ere. Hasieratik, kontratazio publikoan zuzenean erabiltzeko dokumentu gisa pentsatu zen araua: betekizun bakoitza egiaztatu ahal izateko moduan idatzita dago, eta C eranskinean nola probatu deskribatzen da.
Bertsioak eta zergatik diren garrantzitsuak
Arauak hainbat edizio izan ditu. Horiek ezagutzeak baldintza-agirietako akatsik ohikoenetako bat saihesten du: bertsio zahar bat aipatzea edo, okerrago, «EN 301 549» bertsiorik gabe aipatzea.
| Bertsioa | Data | Berrikuntza nagusia |
|---|---|---|
| v1.1.1 | 2014ko otsaila | Lehen edizioa; WCAG 2.0 AA maila jasotzen du weberako. |
| v1.1.2 | 2015eko apirila | Lehen edizioaren zuzenketa; (EB) 2016/2102 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) Zuzentarauak 6. artikuluan aipatzen du erreferentzia subsidiario gisa. |
| v2.1.2 | 2018ko abuztua | WCAG 2.1ekin lerrokatzea; (EB) 2016/2102 Zuzentaraurako lehen bertsio harmonizatua. |
| v3.1.1 | 2019ko azaroa | Tarteko berrikuspen teknikoa; haren erreferentzia ez zen EBAOn aipatu. |
| v3.2.1 | 2021eko martxoa | Sektore publikoko webguneetarako eta aplikazio mugikorretarako indarrean dagoen bertsio harmonizatua. |
| v4.1.1 | 2026ko iraila | WCAG 2.2 A eta AA jasotzen ditu, eta (EB) 2019/882 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) Zuzentarauarekiko korrespondentzia-eranskin bat; EBAOn aipatzeko zain. |
Bertsio «argitaratu» baten eta bertsio «harmonizatu» baten arteko aldea juridikoa da, eta komeni da argi izatea. ETSIk argitaratzen du araua; baina Europako Batzordeak haren erreferentzia Europar Batasunaren Aldizkari Ofizialean (EBAO) betearazpen-erabaki baten bidez argitaratzen duenean bakarrik ematen du arauak adostasun-presuntzioa hura aipatzen duen legeriarekiko. (EB) 2018/2048 Betearazpen Erabakiak v2.1.2 aipatu zuen (EB) 2016/2102 Zuzentaraurako arau harmonizatu gisa, eta (EB) 2021/1339 Betearazpen Erabakiak erreferentzia hori v3.2.1era eguneratu zuen. Horregatik, gaur egun, irisgarritasun-adierazpen batek webgune publiko batek «EN 301 549 betetzen duela» dioenean, v3.2.1 ulertu behar da.
Espainian, UNEren bidez (lehengo AENOR) UNE arau gisa hartzen da araua, UNE-EN 301549 erreferentziarekin; 2022ko edizioa v3.2.1i dagokio. 1112/2018 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) EDk, bestalde, EBAOn erreferentziak argitaratzen dituzten arau harmonizatuetara igortzen du; beraz, Espainian indarrean dagoen erreferentzia Batasuneko gainerako lekuetakoa bera da: gaur egun, v3.2.1.
Funtsezko puntua
Aipatu araua beti bertsioarekin: «EN 301 549 v3.2.1 (2021-03)». Ikastaro hau idazteko unean, (EB) 2016/2102 Zuzentarauarekiko eta 1112/2018 EDrekiko adostasun-presuntzioa ematen duen bertsio bakarra da. 2026ko irailean v4.1.1 argitaratu zen, WCAG 2.2 jasotzen dituena eta Europako Irisgarritasun Legearen betekizunei euskarria ematen diena, baina haren erreferentzia EBAOn argitaratzen denean bakarrik emango du adostasun-presuntzioa; egiaztatu egoera baldintza-agiri bat idatzi aurretik. Trantsizioari buruzko ikasgaian xehetasunez ikusiko duzu.
Infografia · Kronologia
EN 301 549 eta haren lege-esparrua, 2005etik 2026ra
Bertsio bakoitzak haren erreferentzia EBAOn argitaratzen denean bakarrik ematen du adostasun-presuntzioa
- 2005M/376 aginduaBatzordeak irisgarritasun-betekizun komunak eskatzen ditu erosketa publikorako
- 2014/02v1.1.1, lehen edizioaWCAG 2.0 AA jasotzen ditu; v1.1.2k (2015eko apirila) zuzentzen du
- 2016/10(EB) 2016/2102 ZuzentarauaSektore publikoko webguneak eta aplikazioak; v1.1.2 aipatzen du erreferentzia subsidiario gisa
- 2018v2.1.2 eta 1112/2018 EDWCAG 2.1; 2018/2048 Erabakiak EBAOn aipatzen du harmonizatu gisa
- 2021v3.2.1 harmonizatuaMartxoan argitaratua; 2021/1339 Erabakiak EBAOn aipatzen du
- 2025/0611/2023 Legea aplikagarriEuropako Irisgarritasun Legearen betekizunak aplikatzen dira
- 2026/09v4.1.1 argitaratuaWCAG 2.2 eta Europako Legearentzako euskarria; EBAOn aipatzeko zain
Irakurri infografia testu gisa
Zazpi mugarri dituen denbora-lerroa, ordena kronologikoan. 2005: Europako Batzordeak M/376 agindua bidaltzen die CEN, CENELEC eta ETSIri, IKTen erosketa publikoan irisgarritasun-betekizun komunak lortzeko. 2014ko otsaila: lehen edizioa, v1.1.1, WCAG 2.0 AArekin; 2015eko apirileko v1.1.2k zuzentzen du. 2016ko urria: sektore publikoko webguneei eta aplikazioei buruzko (EB) 2016/2102 Zuzentaraua, v1.1.2 erreferentzia subsidiario gisa aipatzen duena. 2018: v2.1.2, WCAG 2.1ekin; 1112/2018 ED Espainian; eta 2018/2048 Betearazpen Erabakia, EBAOn harmonizatu gisa aipatzen duena. 2021: v3.2.1 martxoan argitaratzen da, eta 2021/1339 Erabakiak EBAOn aipatzen du. 2025eko ekaina: 11/2023 Legea aplikatzen da, Europako Irisgarritasun Legea transposatzen duena. 2026ko iraila: v4.1.1 argitaratzen da, WCAG 2.2rekin eta Europako Legearentzako euskarriarekin, EBAOn aipatzeko zain.
Zer jasotzen duen v3.2.1ek eta zer ez
v3.2.1ek WCAG 2.1eko A eta AA mailako betetze-irizpideak jasotzen ditu, bai web-edukirako (9. kapitulua), bai, egokitzapenekin, web ez diren dokumentuetarako (10. kapitulua) eta softwarerako (11. kapitulua). Ez ditu jasotzen WCAG 2.2, 2023ko urrian argitaratuak. Horrek profesionalek azaltzen jakin behar duten egoera bat sortzen du: Espainiako erakunde publiko batek legezko betebeharra betetzen du v3.2.1 betetzen badu (hau da, WCAG 2.1 AA gehi arauaren gainerako betekizun aplikagarriak), nahiz eta WCAG 2.2 bertsio tekniko berriena eta gomendagarriena izan. Auditorietan eta baldintza-agirietan jardunbide egokia da EN arauaz gain WCAG 2.2 AA eskatzea, A eta AA mailako sei irizpide berriek (2.4.11 Fokua ez ezkutatzea (gutxienekoa), 2.5.7 Arrastatze-mugimenduak, 2.5.8 Helburuaren tamaina (gutxienekoa), 3.2.6 Laguntza koherentea, 3.3.7 Sarrera erredundantea eta 3.3.8 Autentifikazio irisgarria (gutxienekoa)) benetako balioa ematen dutelako eta ez daudelako arauarekin talka egiten.
Kapituluen araberako egitura
Araua hamahiru kapitulutan eta hainbat eranskinetan antolatzen da. 1.etik 3.era bitarteko kapituluak sarrerakoak dira (irismena, erreferentziak eta definizioak); 4.etik 13.era bitarteko kapituluek betekizunak dituzte:
- 4. kapitulua – Errendimendu funtzionaleko betekizunak: pertsona batek egin ahal izan behar duena deskribatzen du (ikusmenik gabe, entzumenik gabe, manipulazio mugatuarekin erabiltzea…). Gainerako guztien interpretazio-esparrua da.
- 5. kapitulua – Betekizun generikoak: funtzionaltasun itxia, irisgarritasun-funtzioak aktibatzea, biometria, irisgarritasun-informazioa bihurtzean gordetzea, zati eragingarriak, teklak.
- 6. kapitulua – Ahots bidezko komunikazio bidirekzionala duten IKTak (telefonia, denbora errealeko testua, bideodeia).
- 7. kapitulua – Bideo-gaitasunak dituzten IKTak (azpitituluak, audio-deskribapena, erabiltzailearen kontrolak).
- 8. kapitulua – Hardwarea (terminalak, kutxazainak, ekipo fisikoak).
- 9. kapitulua – Weba.
- 10. kapitulua – Web ez diren dokumentuak (PDFak, ofimatika, deskarga daitezkeen liburu elektronikoak).
- 11. kapitulua – Softwarea, aplikazio mugikorrak eta egile-tresnak barne.
- 12. kapitulua – Dokumentazioa eta laguntza-zerbitzuak.
- 13. kapitulua – Errele-zerbitzuetarako edo larrialdi-zerbitzuetarako sarbidea ematen duten IKTak.
Eranskinen artean nabarmentzekoak dira A eranskina, arauaren zer betekizunek ematen duten (EB) 2016/2102 Zuzentarauarekiko adostasun-presuntzioa adierazten duten taulak dituena, webguneetarako (A.1 taula) eta aplikazio mugikorretarako (A.2 taula); B eranskina, informatiboa, betekizun tekniko bakoitza 4. kapituluko betekizun funtzionalekin lotzen duena; eta C eranskina, betekizunez betekizun egiaztatzeko prozedura jasotzen duena (proba mota, aurrebaldintzak, prozedura eta espero den emaitza).
Adibidea
Unibertsitate publiko batek egutegi akademikoa duen PDF bat eta espedientea kontsultatzeko aplikazio bat argitaratzen ditu. Webgunerako 9. kapitulua aplikatzen da; deskarga daitekeen PDFrako 10. kapitulua (eta ez 9.a, nahiz eta webgunetik estekatuta egon); aplikaziorako 11. kapitulua, eta erabiltzailearen eskulibururako eta telefono bidezko arreta-zerbitzurako 12. kapitulua.
Nola irakurri betekizun bat
Betekizun bakoitzak identifikatzaile numeriko bat, izenburu bat, «shall» duen testu arauemaile bat (gaztelaniazko bertsioan, «debe») eta, hala badagokio, ohar informatiboak ditu. Betekizun askok aplikagarritasun-baldintza batekin hasten dira («IKTek … dutenean», «Softwareak … ematen duenean»): baldintza ez bada betetzen, betekizuna «ez da aplikatzen» da, eta hori ez da «betetzen du» bezala. Bereizketa hori adostasun-txostenetan islatzen da; haietan, betekizun bakoitza betetzen du, ez du betetzen edo ez da aplikatzen gisa ebazten da (txosten-txantiloi batzuek «partzialki betetzen du» gehitzen dute).
Ohiko akatsa
Baldintza-agiri batean «webguneak EN 301 549 araua bete beharko du» idaztea, bertsiorik eta kapitulurik gabe. Lizitatzaileak ez daki WCAG 2.0 edo 2.1 eskatzen den, deskarga daitezkeen dokumentuak sartzen diren edo telefono bidezko laguntzak irisgarria izan behar duen. Klausula erabilgarri batek bertsioa, kapitulu aplikagarriak eta WCAG maila aipatzen ditu.
Laburpena
- EN 301 549 M/376 agindutik jaio zen (2005), Europako kontratazio publikoari IKTen irisgarritasun-betekizun komunak emateko; lehen edizioa 2014koa da.
- v3.2.1 (2021) da (EB) 2016/2102 Zuzentaraurako eta 1112/2018 EDrako indarrean dagoen bertsio harmonizatua; WCAG 2.1 AA jasotzen ditu, ez 2.2. v4.1.1 (2026ko iraila), WCAG 2.2rekin, EBAOn aipatzeko zain dago.
- 4.etik 13.era bitarteko kapituluek dituzte betekizunak: funtzionalak, generikoak, ahotsa, bideoa, hardwarea, weba, dokumentuak, softwarea, dokumentazioa eta laguntza, errelea eta larrialdiak.
- A eranskinak adierazten du zer betekizunek ematen duten adostasun-presuntzioa; C eranskinak deskribatzen du bakoitza nola probatu.
- Aipatu beti bertsioa, kapitulua eta maila; bereizi «ez da aplikatzen» eta «betetzen du».
Ikastaro honetako 3 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu
Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:
- Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
- Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
- Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
- Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 5. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean
Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.
Matrikulatu · 5. maila (79 €)