Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

8. ikasgaia (10 guztira) · 14 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026

Laguntza-teknologiak mugikorrean: VoiceOver, TalkBack eta sistemaren doikuntzak

Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu doan testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.

Desgaitasuna duten pertsona askorentzat, mugikorra da gaur egun gailu nagusia, eta batzuetan bakarra. Haren irisgarritasun-funtzioak berez datoz, doakoak dira eta minutu gutxitan konfiguratzen dira: pertsona itsu batek bere banku-kudeaketa guztiak egin ditzake iPhoneko VoiceOverrekin. Ikasgai honetan, laguntza-teknologiak ukipen-pantailetan nola erabiltzen diren ikusiko duzu, elkarreragiteko moduan zer aldatzen duten, eta horrek webei eta aplikazioei zer eskatzen dien.

Ukipen-pantailetako pantaila-irakurgailuak: hatzarekin esploratzea

VoiceOverrek (iOS) eta TalkBackek (Android) erabat aldatzen dute ukipen-pantailaren funtzionamendua. Irakurgailua aktibatuta dagoela, ukitzeak ez du aktibatzen: elementu bat ukitzean, irakurgailuak iragarri egiten du. Pertsonak hatza pantailan zehar irristatu dezake azpian dagoena «esploratzeko», edo, ohikoena, eskuinera eta ezkerrera irristatu elementuak ordenan zeharkatzeko. Hautatutako elementua aktibatzeko, ukitze bikoitza egiten du.

EkintzaVoiceOver (iOS)TalkBack (Android)
Hurrengo edo aurreko elementuaHatz bat eskuinera edo ezkerrera irristatuHatz bat eskuinera edo ezkerrera irristatu
Elementua aktibatuUkitze bikoitzaUkitze bikoitza
Orria desplazatuHiru hatz irristatuBi hatz irristatu
Izenburuetatik, esteketatik edo eremuetatik jauzi eginRotorea (bi hatz biratu) eta gora edo behera irristatuIrakurketa-kontrolak (gora edo behera irristatu)

Keinu zehatzak sistemaren bertsioaren eta fabrikatzailearen arabera aldatzen dira, baina logika ordenagailuan bezalakoa da: irakurgailuak irisgarritasun-zuhaitza zeharkatzen du eta izena, funtzioa eta egoera iragartzen ditu. Izenburuek, botoien izenek eta irudien testu alternatiboak NVDArekin adina garrantzi dute. Gainera, biek aukera ematen dute pantailaren gainean braillez idazteko eta braille-lerroak Bluetooth bidez konektatzeko.

Ohiko akatsa

Hatza alde batera irristatuz soilik aurrera egiten duen eskaintza-karrusel bat, edo elementu bat irristatuz ezabatzen den zerrenda bat. Pantaila-irakurgailua aktibatuta dagoela, irristatzea ez zaio webari iristen: irakurgailuak hurrengo elementura pasatzeko erabiltzen du. «Aurrekoa» eta «Hurrengoa» botoirik edo «Ezabatu» aukera ikusgairik ez badago, funtzioa iritsiezina da. Gainera, ez du 2.5.1 Erakuslearen keinuak betetzen, ibilbide baten mende dauden keinuentzat ukitze bakarreko alternatiba bat eskatzen baitu.

Handiago ikusi: handitzea eta testuaren tamaina

Ikusmen urria duten pertsonek hainbat tresna konbinatzen dituzte mugikorrean: sistemaren pantaila-zooma (Zooma iOSen, Handitzea Androiden), sistemaren testu-tamaina (iOSen Testu handiagoa edo Dynamic Type deitzen da), testu lodia, modu iluna, kolore-iragazkiak eta lupa, kamera erabiltzen duena objektu fisikoak handitzeko, tiket bat edo gutun bat adibidez. Nabigatzailean, gainera, atximurkatze-keinuarekin handitzen dute.

Horrek ondorio zehatzak ditu:

  • Ez blokeatu zooma. Maparen ikasgaian ikusi zenuen user-scalable=no. Nabigatzaile batzuek ez diote blokeo horri jaramonik egiten, baina ez guztiek, ezta beti ere aplikazioen web-ikuspegien barruan.
  • Diseinatu testu handietarako. Aplikazio natiboetan, 1.4.4 Testuaren tamaina aldatzea betetzeko ohiko modua sistemaren testu-tamaina errespetatzea da. Testuak handitzen ez badira, edo handitzean mozten badira, aplikazioa ez da erabilgarria izaten.
  • Birmoldaketa. 1.4.10 irizpideak eskatzen du edukia 320 CSS pixeleko zabalerara egokitzea desplazamendu horizontalik gabe: hain zuzen, mugikor askoren zabalera da.
  • Orientazio librea. 1.3.4 Orientazioa irizpideak (AA) debekatzen du ikuspegia bertikalean edo horizontalean blokeatzea, funtsezkoa ez bada behintzat. Badira tableta gurpil-aulkiari lotuta aldatu ezin duten posizio batean daramaten pertsonak.

Adibidea

Antoniok, 74 urtekoak, mugikorreko testu-tamaina gehienekoan du. Bere bankuaren aplikazioan, «Berretsi transferentzia» botoia moztu egiten da, eta zenbatekoa hartzailearen izenaren gainean jartzen da. Antonio ez dago ziur nori bidaltzen dion dirua; beraz, amore eman eta bulegora joaten da. Aplikazioak «funtzionatzen du», baina ez harentzat. Testuei handitzen eta hainbat lerrotan jartzen uzteak konpontzen du.

Mugikorra hatzetan zehaztasunik gabe erabiltzea

Desgaitasun motorra duten pertsonek desgaitasun motorrari buruzko ikasgaian ikusi zenituen tresna-familia berberak dituzte mugikorrean, ukipen-pantailara egokituta:

  • Etengailu bidezko kontrola (iOS) eta Etengailu bidezko irisgarritasuna (Android): ekorketa Bluetooth bidez konektatutako sakagailu batekin edo birekin, edo kamera erabiliz buruaren mugimenduak detektatzeko.
  • Ahots bidezko kontrola (iOS) eta Voice Access (Android): pertsonak «Ukitu Bidali» esaten du, edo elementu bakoitzaren gainean zenbakiak erakusteko eskatu eta zenbakia esaten du.
  • AssistiveTouch (iOS) eta Irisgarritasun-menua (Android): botoi fisikoak eta keinu zailak, hala nola atximurkatzea edo ertzetik irristatzea, ordezten dituen botoi flotatzaile bat.

Diseinurako betekizunak ezagutzen dituzunak dira, ñabardura garrantzitsu batekin: ukipen-pantailan, «erakuslea» hatza da, eta sagua baino askoz zehaztasun gutxiagokoa da. 2.5.8 Helburuaren tamaina (gutxienekoa) irizpidearen 24 x 24 CSS pixeleko gutxienekoaz gain, Appleren gidek gutxienez 44 x 44 puntuko helburuak gomendatzen dituzte, eta Androidenek 48 x 48 dp-koak. Eta bada ia mugikorrerako soilik pentsatutako irizpide bat: 2.5.4 Mugimendu bidezko aktibazioa (A). Funtzio bat gailua astinduz edo inklinatuz aktibatzen bada, pantailako kontrol batekin ere egin ahal izan behar da, eta mugimendua desaktibatu ahal izan behar da, dardara batek nahi gabe aktiba ez dezan eta mugikorra euskarri bati lotuta duenak erabil dezan.

Funtsezko puntua

Mugikorrean, keinu «arrunta» ez dago bermatuta: pantaila-irakurgailuak irristatzeak hartzen ditu bere gain, ahots bidezko kontrolak izenak behar ditu, eta sakagailuak elementu gutxi. Keinu baten, gailuaren mugimendu baten edo hatzaren zehaztasunaren mende dagoen edozein funtziok pantailako alternatiba erraz bat behar du.

Mugikorrean entzun, ulertu eta kontzentratu

Mugikorrek entzumenerako eta kognizioarako laguntzak ere badituzte, eta komeni da ezagutzea:

  • Sistemaren bidez konfigura daitezkeen azpitituluak (tamaina, kolorea, hondoa) eta hizketa denbora errealean transkribatzeko aplikazioak, hala nola Androideko Berehalako transkripzioa, pertsona gorrek aurrez aurreko elkarrizketetan erabiltzen dutena.
  • Entzungailu eta inplante bateragarrien konexio zuzena, audio monoa eta balantzearen doikuntza belarri batetik hobeto entzuten duenarentzat.
  • Bibrazio bidezko abisuak edo kameraren flashekoak, soinuen ordez.
  • Modu sinplifikatuak, hala nola iOSeko Sarbide gidatua (iPhonea aplikazio bakarrera mugatzen duena) edo Sarbide lagundua, interfazea botoi handiko funtzio gutxi batzuetara murrizten duena. Desgaitasun intelektuala edo dementzia duten pertsonek edo adinekoek erabiltzen dituzte.

Edukiak diseinatzen dituenarentzat, ondorioa erraza da: aplikazioaren bideoak ere azpitituluak behar ditu (1.2.2), eta abisu garrantzitsurik ezin da egon soinu baten mende soilik.

Web mugikorra eta aplikazio natiboak: pertsona berak, arau berak

WCAGak zuzenean aplikatzen zaizkio edozein webi, ordenagailuan edo mugikorrean ikusi. Aplikazio natiboak ez dira web-orriak, baina EN 301 549 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) arauak, bere 11. kapituluan, WCAGetatik eratorritako betekizunak aplikatzen dizkio software guztiari. Horregatik, 1112/2018 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) EDak sektore publikoko mugikorrerako aplikazioak ere behartzen ditu, eta 11/2023 Legea bankua, merkataritza elektronikoa edo bidaiarien garraioa bezalako zerbitzuen aplikazioetara iristen da. 6. mailan ikusiko duzu; oraingoz, gogoratu ordenagailuan soilik probatzea erdia probatzea dela. W3Ck gai honi buruzko bere baliabideak Mobile Accessibility at W3C orrian biltzen ditu, eta Applek eta Googlek beren funtzioak dokumentatzen dituzte Appleren irisgarritasuna orrian eta Android garatzaileentzako irisgarritasun-gidan.

Probatu zuk zeuk

Ezer baino lehen, ikasi desaktibatzen: iPhonean, konfiguratu irisgarritasun-lasterbidea (Ezarpenak > Irisgarritasuna > Irisgarritasun-lasterbidea), VoiceOver alboko botoian klik hirukoitza eginez aktibatu eta desaktibatzeko; Androiden, aktibatu TalkBacken lasterbidea, bolumen-tekla biak aldi berean segundo batzuez sakatuta edukiz funtzionatu ohi duena. Ondoren, aktibatu irakurgailua, ireki zure udalaren weba eta saiatu harremanetarako telefonora iristen eskuinera irristatuz. Gogoratu: irakurgailua aktibatuta dagoela, ekintza bakoitzak ukitze bikoitza behar du.

Laburpena

  • VoiceOver edo TalkBack erabiltzean, ukitzeak iragarri egiten du eta ukitze bikoitzak aktibatu; irristatzeak irakurgailuak erabiltzen ditu, eta, beraz, keinu propioek alternatiba behar dute (2.5.1).
  • Mugikorrean, sistemaren zoomarekin, testu-tamainarekin eta atximurkatuz handitzen da: ez blokeatu zooma, utzi testuei handitzen eta errespetatu 1.4.10 eta 1.3.4.
  • Sakagailuek, ahots bidezko kontrolak eta AssistiveTouchek helburu handiak eta gailuaren mugimenduaren alternatibak eskatzen dituzte (2.5.8, 2.5.4).
  • Azpitituluak, abisu bisualak eta modu sinplifikatuak mugikorraren eguneroko erabileraren parte dira.
  • WCAGak web mugikorrari aplikatzen zaizkio, eta, EN 301 549 arauaren bidez, haien betekizunak aplikazio natiboetara ere iristen dira.

Ikastaro honetako 5 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu

Sortu zure kontua doan, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:

  • Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
  • Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
  • Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
  • Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 1. mailako doako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean

Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.