Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

2. ikasgaia (10 guztira) · 14 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026

Ebazpena erabakitzen duten definizioak: Ulergarria eta Sendoa printzipioen glosarioa

Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.

Matrikulatu · 4. maila (49 €)

Ulergarria eta Sendoa printzipioetan, auditoreen arteko eztabaida gehienak ez dira irizpidea berriro irakurriz konpontzen, haren glosarioa irakurriz baizik. Panel bat irekitzea testuinguru-aldaketa al da? Katalanezko bertsioa orri-multzo beraren parte al da? Helbide elektronikoa idaztea proba kognitiboa al da? WCAGetan, glosarioko definizioak arauemaileak dira: araudiaren parte dira, irizpideak bezala. Ikasgai honek ikastaro honetako ebazpenak erabakitzen dituztenak biltzen ditu, muga non dagoen erakusten duten adibideekin. Hurrengo ikasgai guztietan itzuliko zara haietara.

Zergatik agintzen duen glosarioak

1. mailan irizpide bat irakurtzen ikastean ikusi zenuen bezala, irizpide baten testuan estekatutako termino bakoitzak WCAG 2.2ko glosarioko definizio batera igortzen du. Definizio horrek finkatzen du irizpidearen benetako irismena: 3.2.1 Fokua jasotzean irizpideak ez du debekatzen fokua jasotzean «zerbait gertatzea», baizik eta glosarioak definitzen duen moduko testuinguru-aldaketa bat gertatzea. Understanding dokumentuek (azalpenezkoak, ez arauemaileak) interpretatzen laguntzen dute, baina glosarioarekin kontraesanean badaude, glosarioa nagusitzen da.

Ondorio praktikoa: aurkikuntza bat definizio baten mende dagoenean, aipatu txostenean. «Ez da testuinguru-aldaketatzat hartzen, fokua kontrolean geratzen delako eta orriaren esanahia aldatzen ez delako» bezeroak eta beste auditore batek egiazta dezaketen argudio bat da; «niri ez zait iruditzen traba egiten duenik», ez.

Testuinguru-aldaketa eta eduki-aldaketa

Glosarioak testuinguru-aldaketak definitzen ditu aldaketa garrantzitsu gisa, erabiltzaileak ohartu gabe gertatzen badira, orri osoa aldi berean ikus ezin duena desorienta dezaketenak. Hauen aldaketak barne hartzen dituzte: erabiltzaile-agentea (beste aplikazio bat irekitzen da), viewport-a edo leihoa (leiho edo fitxa berri bat irekitzen da), fokua (fokua beste leku batera jauzten da) eta orriaren esanahia aldatzen duen edukia (beste orri bat kargatzen da, edukia nabarmen berrantolatzen da). Definizioak ohar erabakigarri bat gehitzen du: eduki-aldaketa bat ez da beti testuinguru-aldaketa. Menu bat zabaltzea, akordeoi bat irekitzea edo fitxaz aldatzea ez dira halakoak, salbu eta, gainera, fokua mugitzen badute edo orriaren esanahia aldatzen badute.

Infografia · Alderaketa

Testuinguru-aldaketa ala eduki-aldaketa

WCAG 2.2ko glosarioaren definizioak erabakitzen du 3.2.1, 3.2.2 eta 4.1.3 aplikatzen diren

Testuinguru-aldaketa da

  • Leiho edo fitxa berri bat irekitzen da
  • Fokua beste elementu batera jauzten da
  • Beste orri bat kargatzen da edo ikuspegi osoa ordezten da (SPA)
  • Beste aplikazio bat irekitzen da, posta-bezeroa adibidez
  • Edukia berrantolatu egiten da eta orriaren zentzua aldatzen da

Ez da testuinguru-aldaketa

  • Akordeoi edo menu bat zabaltzen da fokua mugitu gabe
  • Fitxaz aldatzen da fitxa-osagai baten barruan
  • Erlazionatutako eremuak agertzen dira markatutako kontrol-lauki baten azpian
  • Egoera-mezu bat erakusten da, «3 emaitza» adibidez
  • Karaktere-kontagailu bat eguneratzen da
Iturria: W3C, WCAG 2.2, glosarioa: changes of contextADDAW · Irisgarritasun-ikastaroak
Irakurri infografia testu gisa

Bi zutabeko konparazioa. Lehenak testuinguru-aldaketa diren egoerak biltzen ditu: leiho edo fitxa berri bat irekitzen da; fokua beste elementu batera jauzten da; beste orri bat kargatzen da edo ikuspegi osoa ordezten da orri bakarreko aplikazio batean; beste aplikazio bat irekitzen da, posta-bezeroa adibidez; edukia berrantolatu egiten da eta orriaren zentzua aldatzen da. Bigarrenak halakoak ez diren egoerak biltzen ditu, edukia bakarrik aldatzen delako: akordeoi edo menu bat zabaltzen da fokua mugitu gabe; fitxaz aldatzen da fitxa-osagai baten barruan; erlazionatutako eremuak agertzen dira markatutako kontrol-lauki baten azpian; egoera-mezu bat erakusten da, «3 emaitza» adibidez; karaktere-kontagailu bat eguneratzen da. Lehenengoak ezin dira gertatu fokua jasotzean, ezta, aldez aurretik ohartarazi gabe, balio bat aldatzean ere; bigarrenak egoera-mezu gisa iragarri beharko dira agian.

Kontzeptu honek 3.2.1, 3.2.2 eta 3.2.5 irizpideak gobernatzen ditu, eta 4.1.3 Egoera-mezuak irizpidea ere mugatzen du, egoera-mezu bat, definizioz, testuinguru-aldaketa ez den eduki-aldaketa bat delako. Orri bakarreko aplikazioetan (SPA, ingelesezko single page application esapidetik), ikuspegi osoa ordezten duen ibilbide-aldaketa bat orri berri bat kargatzearen baliokidea da: testuinguru-aldaketa bat da, zilegia erabiltzaileak eskatzen badu, eta fokuaren kudeaketarekin eta izenburu eguneratuarekin lagundu behar da, ez egoera-mezu batekin.

Adibidea

Udal bateko formularioan, «Ordezkaria naiz» markatzean, ordezkatutako pertsonaren datuetarako hiru eremu agertzen dira azpian, eta fokua kontrol-laukian geratzen da. Eduki-aldaketa bat da, ez testuinguru-aldaketa: 3.2.2 betetzen da. Kontrol-laukia markatzean fokua lehen eremu berrira jauziko balitz, orduan bai, balio-aldaketa batek abiarazitako testuinguru-aldaketa (foku-aldaketa) bat egongo litzateke, eta aldez aurretik ohartarazi beharko litzateke 3.2.2 betetzeko.

Orri-multzoa, ordena erlatibo bera eta prozesua

Hiru definiziok eusten diete koherentzia-irizpideei (3.2.3, 3.2.4, 3.2.6) eta prozesuetakoei (3.3.7):

  • Web-orrien multzoa: helburu komun bat partekatzen duten eta egile, talde edo erakunde berak sortutako orrien bilduma. Glosarioak argitzen du hizkuntza desberdinetako bertsioak multzo desberdintzat hartzen direla. Horregatik, ez da 3.2.3 irizpidearen ez-betetzea euskarazko bertsioaren menuak gaztelaniazko bertsioarenaren beste ordena bat izatea; bai, ordea, gaztelaniazko bertsioaren barruan aldatzea.
  • Ordena erlatibo bera: posizio bera gainerako elementuekiko. Elementuek ordena erlatibo bera gordetzen dute, beste batzuk txertatu edo kendu arren. Atal batek «Zergak» gehi diezaioke menuari; ezin duena da «Harremanetarako» «Izapideak» aurretik jarri, gainerakoetan ondoren badoa.
  • Prozesua: erabiltzailearen ekintza-segida, non ekintza bakoitza beharrezkoa den jarduera bat osatzeko. Egoitza elektronikoan diru-laguntza bat eskatzea, txartel bat erostea edo alta ematea prozesuak dira. 3.3.7 Sarrera erredundantea prozesu beraren barruan aplikatzen da, ez bisita desberdinen artean.

Praktikan, definitu orri-multzoa lagina planifikatzean, WCAG-EM (leiho berri batean irekitzen da) metodologiaren ikastaroan ikasi zenuen bezala. Erakunde-atari bat, haren egoitza elektronikoa eta intraneta multzo desberdinak izan ohi dira, nabigazio propioarekin; 3.2.3 irizpiderako haien artean alderatzeak ez-betetze faltsuak sortzen ditu.

Ohiko akatsa

3.2.3 Nabigazio koherentea erregistratzea hasierako orriak barneko orrien menuaren desberdina den menu bat duelako. Errepikatzen diren nabigazio-mekanismoek beren ordena erlatiboa gordetzen badute, ez dago ez-betetzerik: irizpideak errepikatzen denari eragiten dio, ez du eskatzen orri guztiek nabigazio bera izatea.

Sarrera-errorea, lege-konpromisoa eta datu kontrolagarriak

3.3 jarraibidea definizio berdin zehatzetan oinarritzen da:

  • Sarrera-errorea: erabiltzaileak emandako informazioa, onartzen ez dena. Barne hartzen ditu ahaztutako derrigorrezko informazioa eta baimendu gabeko formatu edo balio batekin emandakoa. Sistemak balio baliozko baina oker bat onartzen badu (beste kontu-zenbaki zuzen bat), ez dago sarrera-errore detektagarririk, eta 3.3.1 eta 3.3.3 ez dira aktibatzen; 3.3.4 aplika daiteke, ordea.
  • Lege-konpromisoak: pertsonak legez lotesle den betebehar edo onura bat hartzen duen transakzioak. Erregistro elektronikoan eskaera edo errekurtso bat aurkeztea, kontratu bat sinatzea edo mailegu bat eskatzea halakoak dira; buletin batera harpidetzea, ez.
  • Erabiltzaileak kontrola ditzakeen datuak: erabiltzaileak eskuratzeko eta kudeatzeko diren datuak, hala nola bere kontukoak, bere helbideak edo gordetako bere dokumentuak (ez zerbitzariaren barne-erregistroak). Haiek aldatzea edo ezabatzea 3.3.4 irizpidearen egoeretako bat da.

Funtzio kognitiboko proba eta mekanismoa

3.3.8 Autentifikazio irisgarria (gutxienekoa) irizpidea bi definizioren mende dago. Funtzio kognitiboko proba bat informazioa gogoratzea, manipulatzea edo transkribatzea eskatzen duen zeregin bat da: erabiltzaile-izen bat, pasahitz bat, karaktere-multzo bat, irudiak edo patroiak buruz ikastea; karaktereak transkribatzea; ortografia zuzenarekin idaztea; kalkuluak egitea; buru-hausgarriak ebaztea. Definizioak berariaz baztertzen ditu identifikatzaile arruntak, izena, helbide elektronikoa eta telefonoa, pertsonalak eta webgune guztietan berdinak direlako. Identifikatzeko helbide elektronikoa eskatzea ez da proba kognitiboa; pasahitza eskatzea, bai.

Mekanismoa emaitza bat lortzeko prozesu edo teknika bat da; egilearena edo erabiltzaile-agentearena izan daiteke. Definizio horri esker bete daiteke 3.3.8 pasahitz-kudeatzaile batekin: mekanismoa nabigatzaileak edo luzapenak ematen du, eta egilearen betebeharra funtzionatzea ez eragoztea da. 5. ikasgaiak puntu hau garatzen du benetako autentifikazio-metodoekin.

Funtsezko puntua

«Manipulatzea» ere proba kognitiboa da. «Zure gakoaren bigarren, bosgarren eta zazpigarren karakterea» eskatzeak gakoa gogoratzera eta posizioak ateratzera behartzen du, eta hori ezin du inongo pasahitz-kudeatzailek bete. Ez zenbatu buruz ikasteko kasuak bakarrik: berrikusi manipulatzekoak eta transkribatzekoak ere.

Interfazeko osagaia, programatikoki zehaztua eta egoera-mezua

Sendoa printzipioa hiru terminotan oinarritzen da:

  • Erabiltzaile-interfazeko osagaia: erabiltzaileak funtzio jakin baterako kontrol bakar gisa hautematen duen edukiaren zatia. Eremu batek, botoi batek eta sareta batek osatutako data-hautatzaile bat azpiosagaiak dituen osagai bat dela har daiteke; 4.1.2 zati eragingarri bakoitzean ebaluatzen da.
  • Programatikoki zehaztua: egileak emandako datuetatik abiatuta softwareak zehaztua, erabiltzaile-agente desberdinek, laguntza-teknologiak barne, atera eta aurkez dezaten. Praktikan: irisgarritasun-zuhaitzean ikusgai, ez itxura bisualean edo CSS klase batean bakarrik.
  • Egoera-mezua: testuinguru-aldaketa ez den eduki-aldaketa, ekintza baten arrakastaren edo emaitzaren, aplikazio baten itxaron-egoeraren, prozesu baten aurrerapenaren edo erroreak egotearen berri ematen duena. Lau familia: emaitza, itxarotea, aurrerapena eta errorea. Mezua bat ere ez badator bat, ziurrenik ez da egoera-mezu bat.

Probatu zuk zeuk

Ireki WCAG 2.2ko glosarioa (zalantzarik izanez gero, ingelesezko bertsioa da erreferentzia) eta aurkitu changes of context, set of web pages, cognitive function test eta status message terminoen definizioak. Ondoren, egunero erabiltzen duzun webgune batean, aurkitu bakoitzaren adibide bat: testuinguru-aldaketa bat, bi orri-multzo desberdin, proba kognitibo bat eta egoera-mezu bat. Idatzi lerro batean zergatik datorren bat adibide bakoitza definizioarekin.

Laburpena

  • WCAGen glosarioko definizioak arauemaileak dira, eta irizpide bakoitzaren benetako irismena finkatzen dute; aipatu haien mende dauden aurkikuntzetan.
  • Testuinguru-aldaketa erabiltzaile-agentearen, leihoaren, fokuaren edo orriaren esanahiaren aldaketa da; edukia fokua mugitu gabe zabaltzea eduki-aldaketa da.
  • Hizkuntza-bertsioak orri-multzo desberdinak dira; ordena erlatibo berak elementuak txertatzea edo kentzea onartzen du; 3.3.7 prozesu baten barruan aplikatzen da.
  • Funtzio kognitiboko proba gogoratzea, manipulatzea edo transkribatzea da; izena, helbide elektronikoa eta telefonoa ez dira zenbatzen; mekanismo bat nabigatzaileak eman dezake.
  • Egoera-mezua testuinguru-aldaketarik gabeko eduki-aldaketa da, emaitzaren, itxarotearen, aurrerapenaren edo errorearen berri ematen duena.

Baliagarria izan zaizu ikasgai hau?

Sortu zure kontua, eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:

  • Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
  • Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
  • Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
  • Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 4. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean

Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.

Matrikulatu · 4. maila (49 €)