Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

6. ikasgaia (10 guztira) · 13 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026

AA eta irisgarritasuna: sortutako alt testua, azpititulu automatikoak, irakurketa erraza AArekin, arriskuak eta giza gainbegiratzea

Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.

Matrikulatu · 6. maila (119 €)

Adimen artifizial sortzaileak eta ikusmen- eta ahots-ereduek irisgarritasuneko hainbat zereginen ekonomia aldatu dute: irudiak deskribatzea, audioa transkribatzea, testuak sinplifikatzea edo kodean arazoak antzematea. Baina deskribapen sinesgarri bat ez da deskribapen zuzen bat, eta azpititulu jario bat ez da azpititulu leial bat. Ikasgai honek kasuz kasu aztertzen du zer ekartzen duen AAk, zer errore egiten dituen, zer dioen araudiak eta nola antolatu lan-fluxu bat, non AAk azkartu egiten duen eta pertsonek bermatu.

Esparrua: AA tresna gisa, betetzea erantzukizun gisa

Irisgarritasun-arau batek ere ez du bereizten pertsonek edo makinek egindako edukia: 1.1.1 irizpideak eskatzen du alt testuak bere helburua betetzea; 1.2.2k, azpitituluak zuzenak izatea; eta erantzukizuna argitaratzen duenarena da. (EB) 2024/1689 Erregelamenduak (Adimen Artifizialaren Erregelamendua) arrisku handiko AA sistemen hornitzaileen betebeharren artean sartzen du (EB) 2016/2102 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) eta 2019/882 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) Zuzentarauen irisgarritasun-betekizunak betetzea (16. artikulua). AAk betetzen lagun dezake, eta, gainera, bera ere irisgarria izan behar du.

Testu alternatiboa sortzea

Ikusmen-ereduek kalitate harrigarriz deskribatzen dituzte argazki generikoak, eta modu sistematikoan huts egiten dute irisgarritasunean garrantzitsua denean:

  • Testuingurua: alt testua irudiak orrian duen funtzioaren araberakoa da (apaingarria, informatiboa, funtzionala), eta ereduak ez du hori ezagutzen pixela bakarrik ikusten badu. Eraikin baten argazki berak alt desberdinak behar ditu albiste batean, «Egoitza nagusia» orrirako esteka batean edo apaingarri gisa.
  • Irudiko testua: ereduek batzuetan ondo transkribatzen dute, eta beste batzuetan asmatu edo kendu egiten dute; kartel, infografia eta pantaila-argazkietan eduki nagusia da.
  • Grafikoak eta datuak: forma deskribatzeko joera dute («barra-grafiko urdina»), baita balioak asmatzeko edo biribiltzeko ere. Grafiko baten alternatiba haren mezua eta datuak dira, ez haren itxura.
  • Haluzinazioa: ez dauden elementuak gehitzen dituzte (pertsonak, objektuak, emozioak), erabateko ziurtasunez.
  • Alborapenak: pertsonen generoa, adina, etnia edo desgaitasuna estereotipoetatik abiatuta deskribatzen dituzte, alt testu batek ia inoiz egin beharko ez lukeen zerbait.
  • Berritsukeria: paragrafoak sortzen dituzte zortzi hitz behar diren tokian.

Gomendatutako erabilera: editore batek testuingurua aurrean duela berrikusten duen zirriborro gisa, alt testuetarako estilo-gida batekin (luzera, zer sartu, noiz markatu apaingarri gisa), eta inoiz ez CMSan berrikusi gabeko betegarri automatiko gisa. Pantaila-irakurgailuek (VoiceOver, NVDA osagarriekin, TalkBack) dagoeneko sortzen dituzte deskribapenak, eskatuta, alt testurik gabeko irudietarako; erabiltzailearentzako segurtasun-sare bat da, ez aitzakia bat egilearentzat.

Azpititulu eta transkripzio automatikoak

Ahots-ezagutza automatikoak (ASR) hitz-errore tasa txikiak lortzen ditu audio garbiarekin, pertsona bakarrarekin eta hiztegi arruntarekin; zarata, azentuak, gainjartzeak, izen bereziak, siglak eta zifrak daudenean, erroreak hazi egiten dira eta, hain zuzen, informazio kritikoan pilatzen dira. Gainera, ASR hutsak ez ditu hiztunak identifikatzen, ez ditu soinu garrantzitsuak deskribatzen, ez du modu fidagarrian puntuatzen eta ez ditu azpitituluak arauen arabera segmentatzen (UNE 153010). Beraz, azpititulu automatikoak:

  • Grabatutako bideorako abiapuntu bikaina dira: fluxua honako hau da: sortu, bideoa duen editore batean zuzendu (YouTube, Subtitle Edit, Aegisub), hiztunak eta soinuak gehitu, segmentazioa eta sinkronia berrikusi, eta argitaratu.
  • Ez dituzte 1.2.2 eta 1.2.4 betetzen berrikusi gabe eduki publikoan; zuzenekoetan, azpititulatze profesionalaren babes gisa balio dute. Errespeakinga, hain zuzen, denbora errealeko giza gainbegiratzea duen AA da.

Irakurketa erraza eta hizkera argia AArekin

Hizkuntza-ereduek jariotasunez sinplifikatzen dituzte testuak: esaldiak laburtzen dituzte, hitzak ordezten dituzte eta berrantolatu egiten dute. Hizkera argirako zirriborro erabilgarri bat ematen dute, trebatutako idazle batek berrikusten duena. Irakurketa errazerako, zirriborroak denbora aurrez diezaioke egokitzaileari, baina UNE 153102 EX arauak eskatzen duen desgaitasun intelektuala duten pertsonek egindako balidazioa ezinbestekoa da oraindik ere: AAk ez daki talde horrek zer ulertzen duen, eduki-erroreak sartzen ditu sinplifikatzean (epeak aldatzen ditu, baldintzak kentzen ditu, betebehar bat aukera bihurtzen du) eta ez ditu maketazio-arauak aplikatzen. AAk sinplifikatutako eta balidatu gabeko testu batek ezin du irakurketa errazeko logotipoa eraman. Arrisku gehigarria: arauak, kontratuak edo osasun-informazioa «sinplifikatzeak» zentzu juridikoa alda dezake; beti adierazi behar da bertsio egokitua informatiboa dela, eta jatorrizko testura bidali.

Funtsezko puntua

AA ona da zirriborroak sortzen, eta txarra erantzukizuna hartzen. Irisgarritasunean, fluxu zuzena beti hau da: makinak sortzen du, irizpidea eta testuingurua dituen pertsona batek berrikusten du, eta, arauak hala eskatzen duenean (irakurketa erraza), hartzaile den publikoak balidatzen du.

Zuzenketa automatikoa, overlay-ak eta arazoen detekzioa

Batera saltzen diren hiru gauza bereizi behar dira:

  1. AAk lagundutako detekzioa: arauak ereduekin konbinatzen dituzten tresnak, arazo gehiago antzemateko (deskribatzaile gutxiko izen irisgarriak, ordena bisuala DOMaren aldean, izenburu faltsuak) eta positibo faltsuak murrizteko. Erabilgarriak dira eta hobetzen ari dira; giza berrikuspena behar dute oraindik, eta ez dute eskuzko auditoria ordezten.
  2. Kode-laguntzaileak: zuzenketak proposatzen dituzte (label, aria-*, rolak gehitzea). Zer den zuzena dakiten garatzaileak azkartzen dituzte; ez dakienari, berriz, gaizki erabilitako ARIA ematen diote, konfiantza berarekin. «ARIArik ez hobe da ARIA txarra baino» arauak indarrean jarraitzen du.
  3. «AA duten» overlay-ak: webgune bat irisgarri egitea agintzen duten scriptak, sortutako alt testuak, asmatutako rolak eta doikuntza-menuak txertatuz. Ezin dituzte zuzendu egitura, fokuaren ordena, formularioak edo aplikazioaren logika; alt oker sortzen dituzte, laguntza-teknologiekin interferentziak sortzen dituzte eta adostasun-adierazpen faltsu bat sortzen dute. Desgaitasuna duten pertsonen erakunde askok eta irisgarritasuneko profesionalek gehiengoz baztertzen dituzte. WCAGak kodean eta edukian betetzen dira, ez adabaki batekin.

Zeharkako arriskuak

  • Behar ez den konfiantza: jariotasunak erroreak mozorrotzen ditu; berrikuspena jatorrizkoarekin alderatuz egiten da (irudia, audioa, iturburu-testua), ez irteera bakarrik irakurriz.
  • Pribatutasuna: dokumentuak, grabazioak edo irudiak kanpoko zerbitzuetara bidaltzeak oinarri juridikoa eskatzen du, eta, sektore publikoan, DBEO eta Segurtasun Eskema Nazionala (ENS) betetzea; eduki sentikorretarako, ingurune kontrolatuko ereduak.
  • Alborapenak: pertsonen deskribapen estereotipatuak, azentuak «normalizatzen» dituzten transkripzioak, haurtzat hartzen duten sinplifikazioak.
  • Trazabilitatea: AArekin zer sortu den, nork berrikusi duen eta noiz erregistratzea, kexa bati edo berrikuspen bati erantzuteko.

Lan-fluxu arduratsua

ZereginaAAPertsonaOnarpena
Alt testuaZirriborroaTestuingurura egokitzen du, laburtzen du, apaingarriak markatzen dituEstilo-gida; bigarren berrikusle baten laginketa
AzpitituluakHasierako transkripzioaZuzendu egiten du, hiztunak eta soinuak gehitzen dituUNE 153010; ikustaldi osoa
Irakurketa errazaZirriborroaUNE 153101 egokitzapena; UNE 153102 balidazioaBalidazio-akta
KodeaIradokizunakGaratzaile trebatuak pantaila-irakurgailuarekin egiaztatzen duOsagaiaren probak

Ohiko akatsa

Eduki-kudeatzailean artxiboko 20.000 irudientzako alt testuen sorrera automatikoa aktibatzea eta 1.1.1 konpondutzat jotzea. Ohiko emaitza: «Pertsona bat zutik eraikin baten aurrean» alkatea hitzarmen bat sinatzen ari den argazkian, datu asmatuak dituzten grafikoak, «testu» gisa deskribatutako logotipoak eta testua erdizka duten pantaila-argazkiak. Hobe da artxiboko irudiak zain gisa markatzea, trafikoa duten orrietakoak lehenestea eta zirriborroak testuinguruarekin berrikustea.

Adibidea

Unibertsitate batek azpititulurik gabeko 1.800 irakaskuntza-bideo ditu. Hartutako fluxua: ASR multzoka, bere zerbitzarietan hedatutako eredu batekin (ikasleen datuak dituzten grabazioak), UNE 153010 arauan trebatutako bekadun-talde batek zuzentzea bideoa duen editore batekin, irakasleak termino teknikoen azken berrikuspena egitea, eta Able Player-en argitaratzea transkripzioarekin. Emaitza: bideo-orduko kostua eskuzko transkripzioarena baino bost aldiz txikiagoa, 1.2.2 betetzen duten azpitituluekin. Bideo berriak gidoiarekin grabatzen dira dagoeneko, eta horrek ASR hobetzen du eta zuzenketa azkartzen.

Laburpena

  • Arauek ez dute bereizten giza edukia eta eduki automatikoa: alt testua, azpitituluak edo egokitzapena zuzenak izateko erantzukizuna argitaratzen duenarena da; AA Erregelamenduak, gainera, irisgarritasuna eskatzen die arrisku handiko sistemei.
  • AA bidezko alt testua: zirriborro ona, azken emaitza txarra testuingururik gabe; huts egiten du irudiko testuan, datuetan, haluzinazioetan eta alborapenetan.
  • Azpititulu automatikoak: abiapuntu eraginkorra grabatutako edukirako, nahikoak ez zuzendu gabe; zuzenekoetan, profesionalaren babesa.
  • Irakurketa erraza AArekin: zirriborroa egokitzailearentzat; hartzaile den publikoarekin egindako balidazioari ezin zaio uko egin, eta sinplifikazioak zentzua alda dezake.
  • «AA duten» overlay-ek ez dituzte arauak betetzen; detekzioak eta kode-laguntzaileek profesional trebatuei laguntzen diete. Fluxua: AAk sortzen du, pertsonak berrikusten du, publikoak balidatzen du, dena erregistratuta.

Ikastaro honetako 6 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu

Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:

  • Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
  • Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
  • Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
  • Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 6. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean

Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.

Matrikulatu · 6. maila (119 €)