Addaw, joan hasierara Egin dohaintza
wcag2.0

Irizpidea 1.4.3 - Kontrastea (gutxienekoa) (AA)

ADDAWk euskarara egindako itzulpen ez-ofiziala da hau. Akatsak izan ditzake: dokumentu ofizial eta arauemaile bakarra W3Cren Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 jarraibideen ingelesezko jatorrizkoa da. Gaztelaniaz ere irakur dezakezu.

Testuaren eta testu-irudien aurkezpen bisualak gutxienez 4.5:1 kontraste-erlazioa du, kasu hauetan izan ezik: 

Betetze-irizpide honen helburua

Betetze-irizpide honen asmoa da hondoaren eta testuaren artean kontraste nahikoa ematea, ikusmen neurriz urritua duten pertsonek (kontrastea hobetzeko laguntza-teknologiarik erabiltzen ez dutenek) erraz irakurri ahal izan dezaten. Kolore-pertzepzioan urritasunik ez duten pertsonentzat, ñabardurak eta saturazioak eragin txikia edo batere ez dute irakurgarritasunean, irakurketa-errendimenduaren ebaluazioaren arabera (Knoblauch et al., 1991). Kolore-urritasunek argitasun-kontrastean eragin txiki bat izan dezakete. Horregatik, gomendatzen da kontrastea kolorea funtsezko faktorea izan ez dadin kalkulatzea, ikusmen-urritasunak dituzten pertsonek ere hondoaren eta testuaren arteko kontraste egokia izan dezaten.

Ez dira kontuan hartzen informaziorik transmititzen ez duten edo apaingarri hutsak diren testuak. Adibidez, hondo bat sortzeko ausazko hitzak erabiltzen badira eta haien ordena alda badaiteke esanahia aldatu gabe, apaingarritzat joko dira eta ez dute irizpide hau bete beharko.

Tamaina handiko eta trazu lodiko testuak errazago irakurtzen dira kontraste txikiarekin; horregatik, tamaina handiko testuen kontraste-betekizunak txikiagoak dira. Horri esker, egileek kolore-gama zabalagoa erabil dezakete testu handietarako, bereziki izenburuetarako, eta hori praktikoa da web-orriak diseinatzerakoan. 18 puntuko edo 14 puntuko letra lodiko testuak kontraste txikia behar izateko bezain handitzat jotzen dira. (Ikus The American Printing House for the Blind Guidelines for Large Printing eta The Library of Congress Guidelines for Large Print, Baliabideak atalean). '18 puntu' eta 'letra lodia' esapideek esanahi desberdinak dituzten arren letra-tipoaren arabera, nahikoak izan beharko lukete, oso letra-tipo meheetan edo ezohikoetan izan ezik. Letra-tipo desberdin gehiegi daudenez, neurri orokorrak erabiltzen dira, eta letra-tipo meheei edo apaingarriei buruzko ohar bat sartzen da.

Oharra: Irudiak editatzeko aplikazio desberdinek pixel-dentsitate desberdinak ezartzen dituztenez lehenespenez (adib. 72 PPI edo 96 PPI), irudiak editatzeko aplikazio batetik letra-tipoen neurriak puntutan zehaztea ez da oso fidagarria izan daiteke testu bat tamaina jakin batean aurkezteko. Tamaina handiko testu-irudiak sortzean, egileek ziurtatu behar dute irudiko testua gutxi gorabehera 1.2 edo 1.5 em-en baliokidea dela, edo dokumentuaren gorputzeko testuaren lehenetsitako tamainaren % 120 edo % 150. Adibidez, 72 PPI-ko irudi baterako, egile batek gutxi gorabehera 19 eta 24 puntuko letra-tipoak erabili beharko lituzke tamaina handiko testu-irudiak erabiltzaileari behar bezala aurkezteko

Testurako aipatutako kontraste-betekizunak testu-irudiei ere aplikatzen zaizkie (pixel bihurtu eta gero formatu grafiko batean gordetako testuari), 1.4.3 betetze-irizpidean adierazten den bezala.

Betekizun horiek testu-irudiak testu gisa ulertzeko asmoa dagoen egoeretan aplikatzen dira. Ez dira kontuan hartzen ustekabean agertzen diren testuak; adibidez, ez da kontuan hartzen kartel bateko testua argazki batean kasualitatez agertzen denean. Ez da kontuan hartzen, halaber, arrazoiren batengatik erabiltzaileentzat ikusezina izateko diseinatuta dagoen testua. Testu estilizatuak, logotipoetakoak adibidez, orrian duten funtzioaren arabera tratatu behar dira, eta funtzio horrek justifika dezake edo ez edukia testu-alternatiban sartzea. Enpresa baten jarraibide bisualak, logotipoaz harago, ez daude salbuespen honetan sartuta.

Xedapen honetan salbuespen bat dago, hau dioena: 'beste elementu bisual esanguratsu batzuk dituen irudi baten parte direnak'. Salbuespen horren helburua da testu bat duten irudiak bereiztea estilo jakin bat lortzeko testua ordezteko erabiltzen diren testu-irudietatik.

1. oharra: Desgaitasun kognitiboa duten pertsona batzuek kontraste txikiko kolore- edo ñabardura-konbinazioak behar dituzte; horregatik, egileei baimena ematen zaie, eta are bultzatu egiten zaie, edukiaren lehen planoko eta hondoko koloreak doitzeko mekanismoak ezartzera. Aukera daitezkeen konbinazio batzuek betetze-irizpideetan ezarritakoak baino kontraste-maila txikiagoak izan ditzakete. Horrek ez du betetze-irizpide hau urratzen, betiere betetze-irizpideetan ezarritako balio lehenetsietara itzultzeko mekanismo bat badago.

2. oharra: Testu-irudiak ez dira testua bezain ondo handitzen, pixelatu egiten baitira. Zailagoa da, halaber, testu-irudietan lehen planoaren eta hondoaren arteko kontrastea eta kolore-konbinazioak aldatzea, eta hori beharrezkotzat jotzen da erabiltzaile batzuentzat. Horregatik, gomendatzen da ahal den guztietan testua erabiltzea, eta, ezin denean, bereizmen handiagoko irudi bat ematea aztertzea.

Betetze-irizpide hau testuari soilik aplikatzen zaion arren, antzeko irizpideak aplikatu behar zaizkio eskemetan eta grafiko estatistikoetan aurkezten den informazioari. Aurkezpen-modu horietarako ere kolore-kontraste ona eman behar da.

 

Aukeratutako erlazioen justifikazioa

3:1 kontraste-erlazioa da [ISO-9241-3] eta [ANSI-HFES-100-1988] arauek testu estandarrerako eta ikusmenerako gomendatzen duten gutxieneko maila. Xedapen honetan 4.5:1 erlazioa erabiltzen da ikusmen-zorrotasun neurriz txikiaren, sortzetiko edo hartutako kolore-urritasunen edo zahartzearekin batera etorri ohi den kontraste-sentikortasunaren galeraren ondoriozko kontraste-galera kontuan hartzeko.

Arrazoia hauetan oinarritzen da: a) ANSI estandarrean, 3:1 kontraste-erlazioa onartu izana behatzaile arruntentzako gutxieneko kontraste onargarri gisa, eta b) biztanlerian 20/40ko ikusmen-zorrotasuna 1.5 inguruko kontraste-sentikortasunaren galerarekin lotzen dela egiaztatu izana, enpirikoki [ARDITI-FAYE]. Beraz, 20/40ko ikusmena duen erabiltzaile batek 3 * 1.5 = 4.5 eta 1eko kontraste-erlazioa beharko luke. Antzeko emaitza enpirikoei eta logika berari jarraituz, 20/80ko ikusmen-zorrotasuna duen erabiltzaileak 7:1 inguruko kontrastea behar du.

Koloreak ikusteko urritasunak (sortzetikoak zein hartutakoak) dituzten erabiltzaileek ñabardurak beste modu batera hautematen dituzte, eta ondorioz ikusmen normala duten erabiltzaileek ez bezalako koloreak eta argitasun erlatiboko kontrasteak hautematen dituzte. Horregatik, kontraste eta irakurgarritasun eraginkorrak desberdinak dira biztanle-talde horrentzat. Hala ere, kolore-urritasunak hain dira askotarikoak, ezen ez baita bideragarria datu kuantitatiboetan oinarrituta erabilera orokorreko kolore-pareak (kontrasterako) modu eraginkorrean preskribatzea. Argitasun-kontraste ona eskatzeak arazo hori konpontzen du, kolore-pertzepzioarekiko independentea den kontrastea eskatzen baitu. Zorionez, argitasunaren ekarpen gehiena uhin ertaineko eta luzeko hartzaileena da, eta horien erantzunak espektroan neurri handi batean gainjartzen dira. Ondorioz, argitasun-kontraste eraginkorra kolore-urritasun zehatz bat kontuan hartu gabe kalkula daiteke, protanopia dutenen kasuan uhin-luzera luzeko koloreak nagusi diren koloreak kolore ilunagoen aurka (normalean beltza ageri dena) erabiltzea salbu. (Horregatik, gorria beltzaren gainean ez erabiltzeari buruzko teknika gomendatu bat eskaintzen dugu). Informazio gehiago lortzeko, ikus [ARDITI-KNOBLAUCH] [ARDITI-KNOBLAUCH-1996] [ARDITI].

4.5:1 kontraste-erlazioa AA mailarako aukeratu zen, gutxi gorabehera 20/40ko ikusmenaren baliokidea den ikusmen-galera duten erabiltzaileek izan ohi duten kontraste-sentikortasunaren galera konpentsatzen duelako. (20/40 4.5:1 ingurukoa dela kalkulatzen da.) 20/40 da, normalean, 80 urte inguruko adinekoen ohiko ikusmen-zorrotasuna. [GITTINGS-FOZARD]

7:1 kontraste-erlazioa AAA mailarako aukeratu zen, gutxi gorabehera 20/80ko ikusmenaren baliokidea den ikusmen-galera duten erabiltzaileek izan ohi duten kontraste-sentikortasunaren galera konpentsatzen duelako. Ikusmen-galera maila hori baino handiagoa duten pertsonek, oro har, laguntza-teknologiak erabiltzen dituzte edukia eskuratzeko (eta laguntza-teknologiek kontraste hobetua eta handitzeko aukerak izan ohi dituzte txertatuta). Horregatik, 7:1 mailak, oro har, laguntza-teknologiarik erabiltzen ez duten ikusmen urriko erabiltzaileek jasaten duten kontraste-sentikortasunaren galera konpentsatzen du, eta kolore-urritasunerako kontraste-hobekuntza ere ematen du

Oharra: [ISO-9241-3] eta [ANSI-HFES-100-1988] arauetako kalkuluak gorputzeko testurako dira. Kontraste-erlazio malguagoa ematen da askoz handiagoa den testurako.

Formulari buruzko oharrak

RGB balio ez-linealak balio lineal bihurtzeko, IEC/4WD 61966-2-1 [IEC-4WD] arauan eta 'A Standard Default Color Space for the Internet - sRGB' [sRGB] dokumentuan oinarritzen da.

Kontrasterako formula (L1/L2) [ISO-9241-3] eta [ANSI-HFES-100-1988] estandarretan oinarritzen da.

ANSI/HFS 100-1988 estandarrak eskatzen du giro-argiaren ekarpenak L1 eta L2 kalkuluan sartzea. .05 balioa M. Stokes et al. egileen [IEC-4WD] eta [sRGB] artikuluetako Typical Viewing Flare atalean erabiltzen da.

Betetze-irizpide honek eta haren definizioek 'kontraste-erlazioa' eta 'argitasun erlatiboa' terminoak erabiltzen dituzte 'argitasuna' terminoaren ordez, web-edukiak berezko argirik igortzen ez duela islatzeko. Kontraste-erlazioak edukia bistaratzean lortuko litzatekeen argitasun erlatiboaren neurri bat ematen du. (Erlazio bat denez, dimentsiorik gabekoa da.)

1. oharra: Kontsultatu lotutako baliabideak, web-edukiaren kontrastea aztertzeko kontraste-erlazioa erabiltzen duten tresnen zerrenda bat lortzeko.

2. oharra: Ikus, halaber, 2.4.7 Foku ikusgarria betetze-irizpidea ulertzea, teklatu-fokua adierazteko teknikak ezagutzeko.

3. oharra: Batzuetan erabilgarria da egileek orri bateko atal batzuetako koloreak ez zehaztea, kolore-konbinazio jakin batzuk erabili behar dituzten erabiltzaileei edukia nahiago dituzten koloreekin ikusten laguntzeko. Kontsultatu 1.4.5 Testu-irudiak betetze-irizpidea ulertzea informazio gehiago lortzeko.

1.4.3 betetze-irizpidearen onura zehatzak:

  • Ikusmen urria duten pertsonek zailtasunak izan ohi dituzte hondoarekin kontrasterik ez duten testuak irakurtzeko. Hori okerragoa izan daiteke pertsonak kontrastea are gehiago murrizten duen kolore-pertzepzioko urritasun bat badu. Testuaren eta haren hondoaren artean gutxieneko argitasun-kontraste bat emanez gero, testua irakurgarriagoa izan daiteke, baita kolore-gama osoa hauteman ezin duten pertsonentzat ere. Kolorerik batere hautematen ez duten pertsonen kasu bakanetan ere balio du.

1.4.3 betetze-irizpidearen adibideak

(gaur egun ez dago bat ere dokumentatuta)

Bideo azalpena

Gaztelaniazko bideoa, euskarazko azpitituluekin. Ikusi YouTuben (WCAG 1.4.3 Kontrastea (gutxienekoa))

Irizpide hau betetzeko teknikak

W3Ck betetze-irizpide honi lotzen dizkion teknika nahikoak, teknika gomendatuak eta ohiko akatsak, ADDAWk itzuliak. Teknika nahiko bat bakarrik nahikoa da adierazitako egoeran irizpidea betetzeko; gomendatuek gutxienekoa baino harago egiten dute; akatsek irizpidea betetzen ez duten egoerak deskribatzen dituzte.

Teknika nahikoak

A egoera: testuak 18 puntu baino gutxiago ditu letra lodiz ez badago, eta 14 puntu baino gutxiago letra lodiz badago

B egoera: testuak gutxienez 18 puntu ditu letra lodiz ez badago, eta gutxienez 14 puntu letra lodiz badago

Teknika gomendatuak

Ohiko akatsak

Ikusi WCAG teknika guztiak euskaraz

Ikusi erreferentzia Teknikak eta hutsegiteak (W3C, ingelesez)