7. ikasgaia (10 guztira) · 10 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026
Irisgarritasunaren mitoak eta errealitateak
Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu doan testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.
Irisgarritasunean lan egiten baduzu, behin eta berriz entzungo dituzu eragozpen berak. Batzuk ezjakintasunetik sortzen dira, eta beste batzuk lasterbideak saltzen dituenaren interesetik. Ikasgai honetan haien erantzunarekin batera bildu ditugu, asmo onekin ez, argudioekin erantzun ahal izan dezazun.
«Irisgarritasuna garestia da»
Hori da mitorik zabalduena, eta badu egiaren zati bat: amaitutako produktu baten irisgarritasuna zuzentzea garestia da, txantiloiak, osagaiak, edukiak eta, batzuetan, diseinu-erabakiak ukitzera behartzen duelako. Baina hasieratik irisgarri eraikitzeak kostu marjinal txikia du. <div> baten ordez <button> bat aukeratzeak ez du gehiago kostatzen; testu alternatibo bat idazteak segundo batzuk eskatzen ditu; kontraste nahikoa duen paleta bat behin definitzen da estilo-gidan.
Segurtasunean edo kalitatean bezalako printzipioa da: zenbat eta beranduago hauteman akats bat, orduan eta garestiagoa da konpontzea. Horregatik, programa honen maila aurreratuetan shift-left ikuspegian tematuko gara: irisgarritasuna betekizunetara eta diseinura eramatea.
«Webgune irisgarri bat itsusia edo aspergarria da»
WCAGn ezerk ez du sormen bisuala mugatzen. Kontraste nahikoa, tamainaz alda daitekeen testua, foku ikusgarria eta testua ez den edukiarentzako alternatibak eskatzen ditu. Baldintza horiekin edozein estetika diseina daiteke. Izan ere, azken joera asko (tipografia handiak, zuriune ugari, mugimendu murriztuaren hobespena errespetatzen duten animazio leunak) erabat bateragarriak dira irisgarritasunarekin.
Gertatzen dena da modan dauden baliabide batzuek talka egiten dutela harekin: testu gris argia hondo zurian, kolore ahul batez soilik bereizten diren estekak, karrusel automatikoak edo botoi eta ikono txiki-txikiak. Baina hori ez da irisgarritasunaren muga bat, mundu guztiari eragiten dion irakurgarritasun-arazo bat baizik.
«Pertsona itsuentzat baino ez da»
Pertsona itsuak dira talderik ikusgarriena, pantaila-irakurgailuak akatsak agerian uzten dituelako. Baina gutxiengo bat dira ikusmen-desgaitasunaren barruan (ikusmen urria askoz ohikoagoa da), eta ikusmen-desgaitasuna multzoaren zati bat baino ez da. Hurrengo ikastaroan profilak xehetasunez ikusiko dituzu: ikusmen urria duten pertsonak, daltonismoa dutenak, gorrak, desgaitasun motorra dutenak, desgaitasun kognitiboa edo intelektuala dutenak, neurodibergenteak eta adinekoak. Haiei gehitzen zaizkie lehen ikusi ditugun aldi baterako egoerak eta egoerazkoak.
Funtsezko puntua
Zure webgunea pantaila-irakurgailu batekin soilik egiaztatzen baduzu, oztopo gehienak kanpoan uzten dituzu: kontrastea, helburuaren tamaina, denbora-muga, hizkera konplexua, azpitituluak, mugimendua. Irisgarritasuna dimentsio anitzekoa da.
«Overlay batek konpontzen du»
Overlay bat hirugarrenen script bat da: webguneari gehitzen zaio eta botoi flotatzaile bat erakusten du, testua handitzeko, kontrastea aldatzeko edo ozen irakurtzeko bezalako aukerekin. Hornitzaile batzuek diote kode-lerro bakar batekin webguneak WCAG edo legea betetzen duela. Baieztapen hori faltsua da, eta komeni da zergatik den jakitea:
- Overlay batek ezin du idatzi testu alternatiborik ez duen irudi baten testu alternatibo zuzena; gehienez ere, adimen artifizialarekin asmatzen du, askotan emaitza okerrekin.
- Ezin du konpondu fokuaren ordena oker bat, gaizki eraikitako elkarrizketa-koadro modal bat edo etiketarik gabeko formulario bat: jatorrizko kodearen arazoak dira.
- Eskaintzen dituen funtzioak (zooma, kontrastea, ozen irakurtzea) dagoeneko badituzte nabigatzaileak, sistema eragileak eta erabiltzailearen laguntza-teknologiek, eta normalean hobeto konfiguratuta.
- Pantaila-irakurgailuarekin edo erabiltzailearen laster-teklekin interferentziak sor ditzake, eta esperientzia okertu.
Horrek ez du esan nahi erabiltzaile-doikuntzen geruza bat txarra denik berez: ondo egindako hobespen-barra bat erabilgarria izan daiteke osagarri gisa. Arazoa da kodearen irisgarritasunaren ordezko gisa aurkeztea. Ez WCAGk, ez 1112/2018 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) EDk, ez 11/2023 Legeak ez dituzte overlayak betetze-bide gisa jasotzen; adostasuna benetako edukiaren gainean ebaluatzen da.
Ohiko akatsa
Overlay bat instalatzea eta erabateko adostasuna baieztatzen duen irisgarritasun-adierazpen bat argitaratzea. Web Irisgarritasunaren Behatokiaren berrikuspen batean edo erreklamazio baten aurrean, webgunea WCAGrekin ebaluatuko da, eta akatsak hor egongo dira oraindik; adierazpena okerra izango da, eta horrek egoera larriagotu egiten du.
«Betetzen dugu jada: tresna automatikoa pasatu dugu»
Tresna automatikoak (axe, WAVE, Lighthouse) oso erabilgarriak dira, eta auditoria-mailan ikusiko dituzu, baina arazoen zati bat baino ez dute hautematen: ohiko kalkulu batek irizpideen % 30 eta % 40 artean aipatzen du, nahiz eta zifra aldatu egiten den nola zenbatzen den kontuan hartuta. Egiazta dezakete irudi batek alt atributua duela, baina ez testu horrek irudia ondo deskribatzen duen. Testu baten kontrastea neur dezakete, baina ez bideo batek azpititulu zuzenak dituen. «Errorerik gabeko» txosten automatiko batek esan nahi du ez dagoela tresnak bilatzen dakien errorerik, besterik ez. Ikastaro honetako azken testu-ikasgaian, informazio hori lehen eskuzko berrikuspen batekin osatzen ikasiko duzu.
«Gure erabiltzaileek ez dute desgaitasunik»
Baieztapen hori, normalean, inork kexarik egin ez izanean oinarritzen da. Baina webgune bat erabili ezin duten pertsonek ez dute kexarik egin ohi: joan egiten dira. Eta prozesua amaitzen ez dutenez, ez dira bihurketa-analitiketan agertzen. Gainera, laguntza-teknologiak, oro har, ez dira zerbitzariaren aurrean identifikatzen (eta ez lukete egin behar, pribatutasunagatik); beraz, ez dago haiek zenbatzeko modu fidagarririk. Kexarik ez egotea ez da oztoporik ez dagoenaren froga.
«Garatzaileen kontua da»
Garatzaileek zati garrantzitsua dute, baina irisgarritasun-arazo asko lehenago sortzen dira: diseinuan (kontrastea, tamaina, fokua), edukietan (testu alternatiboak, hizkera, egitura), kudeaketan (epeak, osagai ez-irisgarrien erosketak) eta eguneroko edizioan (eskaneatutako PDF bat webera igotzea). Horregatik zuzentzen zaie programa hau profil guztiei: irisgarritasuna erantzukizun partekatua da. Hurrengo ikasgaian zehaztuko dugu bakoitzari zer dagokion.
Probatu zuk zeuk
Bilatu «testua handitzeko» botoi propioa edo irisgarritasun-barra bat duen webgune bat. Erabili botoi hori eta idatzi zer gertatzen den. Ondoren, kargatu berriro orria eta handitu nabigatzailearen zoomarekin (Ctrl + +, edo Cmd + + Mac-en) % 200era arte. Alderatu: bi aukeretatik zeinek funtzionatzen du webgune guztietan, webgune bakoitzak eskaintzearen mende egon gabe?
Laburpena
- Hasieratik irisgarri eraikitzea merkea da; gero zuzentzea da garestia.
- WCAGk ez du estetika mugatzen: irakurgarritasuna, eragingarritasuna eta alternatibak eskatzen ditu.
- Irisgarritasunak profil askori eragiten die, ez pertsona itsuei bakarrik.
- Overlay batek ez du kodea zuzentzen, eta ez du adostasunaren froga gisa balio.
- Tresna automatikoek arazoen zati bat baino ez dute hautematen, eta kexarik ez egoteak ez du ezer frogatzen.
Baliagarria izan zaizu ikasgai hau?
Sortu zure kontua doan, eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:
- Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
- Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
- Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
- Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 1. mailako doako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean
Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.