Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

Teknika HTML WCAG 2.2

H62Ahoskera ruby elementuarekin adieraztea

Izen ofiziala W3Cn: ruby elementua erabiltzea

Versión en castellano · Versió en català

Laburbilduz

Zenbait hizkuntzatan, hala nola japonieraz edo txineraz, idatzitako hitz bera hainbat modutan irakur daiteke eta gauza desberdinak esan nahi ditzake. ruby elementuak ohar txiki bat gehitzen du testuaren ondoan, haren ahoskerarekin. Horrela, irakurleak badaki nola ahoskatzen den eta zer esan nahi duen.

Zergatik da garrantzitsua

Japonieraz, karaktere askok (kanjiek) hainbat irakurketa dituzte. Ikasten ari direnek, haurrek edo irakurtzeko zailtasunak dituzten pertsonek agian ez dakite hitz bat nola ahoskatzen den. Laguntza hori gabe, ez dute esaldia ulertzen.

3.1.6 irizpideak (AAA maila) ahoskera ezagutzeko modu bat eskatzen du, hura gabe esanahia anbiguoa denean. ruby elementuak testuaren ondoan jartzen du ahoskera, denentzat ikusgai eta kodean markatuta.

Nola egiten da

  1. Inguratu hitza <ruby> elementuarekin.
  2. Hitzaren ondoren, idatzi haren ahoskera <rt> elementuaren barruan. Japonieraz, hiraganaz idatzi ohi da.
  3. Gehitu <rp> elementua parentesiekin, rt elementuaren inguruan. Nabigatzaileak ruby onartzen ez badu, ahoskera parentesi artean erakutsiko du.
  4. Erabili ruby ahoskera zaila denean edo esanahia aldatzen duenean soilik. Ez da beharrezkoa hitz bakoitzean.
  5. Adierazi testuaren hizkuntza lang atributuarekin; adibidez, lang="ja".

Nola egiaztatu

  1. Aurkitu irakurketa anbiguoa edo zaila duten hitzak.
  2. Egiaztatu pantailan haien ahoskera agertzen dela gainean edo ondoan.
  3. Nabigatzailearen tresnekin (F12), egiaztatu <ruby> eta <rt> elementuekin markatuta dagoela.
  4. Egiaztatu <rp> elementua dagoela parentesiekin, ruby onartzen ez duten nabigatzaileentzat.

Adibidea

Tokioren izena japonieraz, hiraganazko irakurketa gainean duela.

<p lang="ja">
  <ruby>東京<rp>(</rp><rt>とうきょう</rt><rp>)</rp></ruby>に住んでいます。
</p>
Ikusi W3Cren testu osoa (euskarazko itzulpena)

W3Cren Techniques for WCAG 2.2 dokumentuko H62 teknikaren euskarazko itzulpen ez-ofiziala da hau. Akatsak izan ditzake. Dokumentu ofizial eta arauemaile bakarra jatorrizko bertsioa da, ingelesez, W3Cren webgunean argitaratua.

Aplikagarritasuna

HTML

Deskribapena

Teknika honen helburua ruby oharpena erabiltzea da, esanahia ahoskeraren araberakoa duen testu-sekuentzia baten ahoskerari eta esanahiari buruzko informazioa emateko.

Hizkuntza askotan, testu-sekuentzia batek gauza desberdinak esan nahi ditzake nola ahoskatzen den kontuan hartuta. Hori ohikoa da Ekialdeko Asiako hizkuntzetan, baita hebreeran, arabieran eta beste hizkuntza batzuetan ere; ingelesez eta Mendebaldeko Europako beste hizkuntza batzuetan ere gertatzen da.

Ruby oharpenari esker, egileak «oinarrizko testu» bat ohartaraz dezake, ahoskera-gida bat emanez eta, zenbait kasutan, baita definizio bat ere. Ruby japonierazko testuetan eta Ekialdeko Asiako beste hizkuntza batzuetakoetan erabili ohi da.

Bi ruby markaketa mota daude: sinplea eta konplexua. Ruby markaketa sinplea testu-sekuentzia bati aplikatzen zaio, hala nola hitz edo esaldi oso bati. Horri «oinarrizko» testua deitzen zaio (rb elementua). Terminoa nola ahoskatu adierazten duen ruby oharpena (rt elementua, edo ruby testua) letra-tipo txikiagoarekin erakusten da. («Ruby» terminoa testu inprimatuetan helburu horrekin erabiltzen zen letra-tipo txiki batetik dator.) Ruby testua oinarrizko testuaren gainean edo haren aurrean erakutsi ohi da, hau da, testu horizontalaren gainean edo testu bertikalaren eskuinaldean. Batzuetan, japonieraz, ruby erabiltzen da testuaren esanahia emateko, oinarrizko testuaren beste aldean (bisualki), oharpen fonetikoaren kontrako aldean. Ruby markaketa sinpleak «ordezko eduki» (fallback) aukera bat ere eskaintzen du ruby markaketa onartzen ez duten erabiltzaile-agenteentzat (hau da, HTML onartzen ez duten erabiltzaile-agenteentzat).

Ruby markaketa konplexuak oinarrizko testua unitate txikiagoetan zatitzeko aukera ematen du, eta unitate horietako bakoitza ruby oharpen independente batekin lot daiteke. Ruby markaketa konplexuak ez du ordezko edukiaren aukera onartzen.

Ruby oharpena ez da ohikoa hebreera bezalako hizkuntzetan, non Unicode letra-tipoek ahoskera adierazten duten zeinu diakritikoak izan baititzakete. Ingelesez eta Europako hizkuntzetan ere ez da ohikoa.

Oharra: ahoskera ruby bidez edo beste edozein bitartekoren bidez adierazteko arrazoi nagusia da edukia irisgarria izatea edukiaren hizkuntza irakurri eta ulertu ahal izango luketen desgaitasuna duten pertsonentzat, ahoskerari buruzko informazioa emanez gero. Ez da beharrezkoa ahoskerari buruzko informazioa ematea edukiaren hizkuntza ezagutzen ez duten pertsonentzat.

Adibideak

Sigla baten ahoskerari buruzko informazioa ematen duen ruby markaketa

Adibide honek ruby oharpena erabiltzen du Web Content Accessibility Guidelines hitzen lehen letrekin osatutako siglaren (akronimoaren) ahoskera emateko. WCAG letrak oinarria dira (rb elementua), eta ahoskerari buruzko informazioa ruby testuaren bidez erakusten da (rt elementua). Ruby parentesien rp elementua erabiltzen da ruby oharpenak onartzen ez dituzten erabiltzaile-agenteek adieraz dezaten rt elementuko testuak ematen duela ahoskerari buruzko informazioa. Ahoskerari buruzko informazioa parentesi artean erakusten da, oinarrizko testuaren ondoren berehala. (Ruby onartzen duten erabiltzaile-agenteek ez dituzte parentesiak erakusten.)

<p>When we talk about these guidelines, we often just call them
  <ruby>
    <rb>WCAG</rb>
    <rp>(</rp>
      <rt>Wuh-KAG</rt>
    <rp>)</rp>
  </ruby>.
</p>

Ruby oharpena japonierarako

Hau japonierazko adibide bat da. Japonieraz, ruby erabiltzen da han karaktereen (kanjien) irakurketa emateko. Ruby parentesien rp elementua erabiltzen da ruby oharpenak onartzen ez dituzten erabiltzaile-agenteek adieraz dezaten rt elementuko testuak ematen duela ahoskerari buruzko informazioa. Ahoskerari buruzko informazioa parentesi artean erakusten da, oinarrizko testuaren ondoren berehala. (Ruby onartzen duten erabiltzaile-agenteek ez dituzte parentesiak erakusten.)

<p>
  <ruby>
    <rb>慶應大学</rb>
    <rp>(</rp>
    <rt>けいおうだいがく</rt>
    <rp>)</rp>
  </ruby>
</p>

Probak

Prozedura

Ahoskerari buruzko informazioa emateko ruby oharpen bat erabiltzen den testu-sekuentzia bakoitzerako:

  1. Egiaztatu rt elementu batek rb elementuak definitutako testu-sekuentzia bakoitzaren ahoskerari buruzko informazioa duela.
  2. Ruby markaketa sinplea erabiltzen bada, egiaztatu rp elementua badagoela, ruby oharpenak onartzen ez dituzten erabiltzaile-agenteei adierazteko rt elementuko testuak ematen duela ahoskerari buruzko informazioa.

Espero diren emaitzak

  • 1. eta 2. egiaztapenak egiazkoak dira.

Baliabideak

Nola egiaztatzen dugun ADDAWn

ADDAWren auditoria bakoitzean teknika hau orriz orri berrikusten dugu, eta akatsak pantaila-argazkiekin eta zuzentzeko moduarekin ematen dizkizugu.

Eskatu auditoria bat

W3Cren H62 teknikan oinarritua (WCAG 2.2). Azalpena eta adibideak: ADDAW. W3Cren testuaren itzulpen ez-ofiziala © W3C, W3Cren dokumentu-lizentzia. Akatsen bat ikusi duzu? Idatzi iezaguzu.