Teknika ARIA WCAG 2.2
ARIA11Orriko guneak ARIA eskualdeekin (landmarks) markatzea
Izen ofiziala W3Cn: ARIA eskualde-funtzioak (rolak) erabiltzea orri bateko eskualdeak identifikatzeko
Laburbilduz
Eskualdeek edo landmark-ek orri baten gune handiak markatzen dituzte: goiburua, menua, bilatzailea, eduki nagusia, alboko barra eta orri-oina. Pantaila-irakurgailuek zerrendatu egiten dituzte, eta batetik bestera jauzi egiteko aukera ematen dute. Gaur egun, batez ere header, nav, main edo footer bezalako HTML etiketekin sortzen dira, rol horien baliokideak baitira.
Zergatik da garrantzitsua
Orria ikusten duenak begirada batean aurkitzen ditu menua edo edukia. Pantaila-irakurgailua (pantaila ozen irakurtzen duen programa) erabiltzen duenak dena entzun beharko luke, ordenan. Horren barruan daude menuko dozenaka esteka, orri bakoitzean.
Eskualdeekin, zuzenean jauzi egin dezake eduki nagusira edo bilatzailera. Teklatua bakarrik erabiliz nabigatzen dutenei ere laguntzen diete, nabigatzailearen hedapenen bidez.
Nola egiten da
- Erabili eskualdeak berez sortzen dituzten HTML etiketak:
<header>(goiburu orokorra),<nav>(menua),<main>(eduki nagusia),<aside>(eduki osagarria) eta<footer>(orri-oina). - Etiketak aldatu ezin badituzu, gehitu
rolebaliokidea:banner,navigation,main,complementary,contentinfoedosearch. - Jarri
mainbakarra,bannerbakarra etacontentinfobakarra orri bakoitzeko. Saiatu eduki guztia eskualderen baten barruan geratzen dela. - Mota bat errepikatzen baduzu, hala nola bi menu, eman bakoitzari izen desberdin bat
aria-labeledoaria-labelledbybidez. regionetaformeskualdeak izena badute bakarrik hartzen dira kontuan. Gorde itzazu gune garrantzitsuetarako.- Mantendu
<h1>–<h6>izenburuak. Eskualdeek osatu egiten dituzte; ez dituzte ordezten.
Nola egiaztatu
- Erabili eskualdeak erakusten dituen nabigatzaile-hedapen bat, hala nola «Landmarks», edo WAVEren egitura-ikuspegia.
- Egiaztatu eskualde nagusi bat dagoela eta goiburua, menua eta orri-oina markatuta daudela.
- Berrikusi eduki garrantzitsurik ez dagoela eskualdeetatik kanpo.
- Mota bereko eskualdeak badaude, egiaztatu bakoitzak izen desberdina duela.
- NVDArekin, sakatu D eskualde batetik bestera jauzi egiteko. VoiceOverrekin, erabili errotorea.
Adibidea
Eskualde-rolak dituen orri baten oinarrizko egitura; iruzkin bakoitzak HTML etiketa baliokidea adierazten du.
<div role="banner">Udalaren logotipoa eta izena</div> <!-- <header> -->
<div role="navigation" aria-label="Menu nagusia">…</div> <!-- <nav> -->
<div role="search">…</div> <!-- <search> -->
<div role="main">…</div> <!-- <main> -->
<div role="complementary">…</div> <!-- <aside> -->
<div role="contentinfo">Lege-oharra eta harremanetarako datuak</div> <!-- <footer> -->
Ikusi W3Cren testu osoa (euskarazko itzulpena)
W3Cren Techniques for WCAG 2.2 dokumentuko ARIA11 teknikaren euskarazko itzulpen ez-ofiziala da hau. Akatsak izan ditzake. Dokumentu ofizial eta arauemaile bakarra jatorrizko bertsioa da, ingelesez, W3Cren webgunean argitaratua.
Aplikagarritasuna
Accessible Rich Internet Applications (WAI-ARIA) onartzen duten teknologiak.
Deskribapena
Teknika honen helburua da web-orri bateko ataletarako sarbide programatikoa ematea. Eskualde-funtzioek (edo «eskualdeek», ingelesez landmarks) orri bateko atalak identifikatzen dituzte programatikoki. Eskualdeek laguntza-teknologiak erabiltzen dituztenei laguntzen diete orri batean orientatzen eta haren atal desberdinetara erraz mugitzen.
Gainera, laguntza-teknologiak erabiltzen dituztenei orri batean baino gehiagotan errepikatzen diren eduki-blokeak saltatzeko modu erraz bat eskaintzen diete, eta orriaren egitura programatikoaren berri ematen diete. Adibidez, orri guztietan nabigazio-menu komun bat badago, eskualde-funtzioak (edo «eskualdeak») erabil daitezke menu hori saltatzeko eta atal batetik bestera mugitzeko. Horri esker, laguntza-teknologiak edo teklatua erabiltzen dituztenek ez dute eduki-kopuru handi batean zehar tabuladorearekin ibili beharrik benetan bilatzen dutena aurkitzeko, eta neketik eta denbora-galeratik libratzen dira; «saltatzeko esteken» (skip links) mekanismo tradizionalaren oso antzera funtzionatzen du. (Kontsultatu goiko erabiltzaile-agenteei buruzko oharrak, laguntza-teknologien bateragarritasunaren xehetasunak ezagutzeko). Albiste-webgune bateko menua ezagutzen duen eta albiste nagusira iristea besterik interesatzen ez zaion pertsona itsu bat erraz mugi daiteke «main» eskualdera, eta menuko dozenaka esteka saihestu. Beste egoera batean, pertsona itsu batek nabigazio-menu bat azkar aurkitu nahi izan dezake, eta nabigazio-eskualdera jauzi eginez lor dezake.
Eskualdeek teklatua bakarrik erabiltzen duten pertsona ikusleei ere lagun diezaiekete orri bateko ataletara mugitzen, nabigatzailearen gehigarri baten bidez.
Eskualdeak orrian txertatzen dira atala mugatzen duen elementu batean role atributua jarriz. Atributuaren balioak eskualde mota adierazten du. role balio horiek jarraian zerrendatzen dira. Eskualde-funtzioek HTMLn dituzten baliokideak ezagutzeko, kontsultatu Rules of ARIA attribute usage by HTML element taula, ARIA in HTML gomendioan.
banner: batez ere webguneari begirako edukia duen eskualdea, orriaren eduki espezifikoa izan beharrean.navigation: dokumentuan edo lotutako dokumentuetan mugitzeko nabigazio-elementuen multzo bat (normalean estekak) duen eskualdea.main: dokumentu baten eduki nagusia duen eskualdea.region: orriko atal hautemangarri bat duen eskualdea, egileak zehaztutako helburu jakin baterako eduki garrantzitsua duena eta, seguruenik, erabiltzaileek erraz iritsi nahiko luketen bezain garrantzitsua dena.regioneskualde bat ez da eskualde (landmark) gisa erakusten, izen irisgarri bat ez badu.form: formulario bati lotutako elementu-multzo bat adierazten duen eskualdea; horietako batzuek zerbitzari batera prozesatzeko bidal daitezkeen balio editagarriak adieraz ditzakete.formez da eskualde (landmark) gisa erakusten, izen irisgarri bat ez badu.search: elementu eta objektu multzo bat duen eskualdea; guztiak elkarrekin konbinatzen dira bilaketa-funtzionaltasun bat sortzeko.complementary: eduki nagusia osatzen duen eskualdea, baina bereizita dagoena eta bere kabuz zentzua duena.contentinfo: dokumentu nagusiari buruzko informazioa duen eskualdea, hala nola egile-eskubideak eta pribatutasun-adierazpenetarako estekak.
Kasu batzuetan, eskualde-funtzio bera behin baino gehiagotan erabil daiteke orri batean, hala nola nabigazio nagusiko eta bigarren mailako nabigazioko blokeetan. Kasu horietan, funtzio berdinei izena eman behar zaie eskualdeak etiketatzeko teknika baliodun baten bidez.
Eskualdeek markaketa semantiko natiboa osatu behar dute, hala nola HTML izenburuak, zerrendak eta bestelako egitura-markaketa. WAI-ARIArekin bateragarriak diren laguntza-teknologiek interpreta ditzakete eskualdeak, eta nabigatzaileek ez dizkiete zuzenean erakusten erabiltzaileei.
Gomendatutako ikuspegia da orriko eduki guztia eskualdeen barruan sartzea, pantaila-irakurgailuak erabiltzen dituztenek eta atal batetik bestera mugitzeko eskualdeen mende daudenek edukiaren haria gal ez dezaten.
Adibideak
Eskualde sinpleak
Ondorengo adibideak erakusten du nola gehi litezkeen eskualdeak HTML dokumentu batean:
<div role="banner">site logo and name, etc. here</div>
<div role="search">search functionality here</div>
<div role="navigation">a list of navigation links here</div>
<div role="form">a sign-up form here</div>
<div role="main">the page's main content here</div>
<div role="region">a sponsor's promotion here</div>
<div role="complementary">sidebar content here</div>
<div role="contentinfo"> site contact details, copyright information, etc. here </div>
Mota bereko hainbat eskualde eta aria-labelledby
Ondorengo adibideak HTML dokumentu batean eskualdeak gehitzeko gomendatutako ikuspegi bat erakusten du, orri berean mota bereko bi eskualde edo gehiago dauden egoeretarako. Adibidez, navigation funtzio bat hainbat aldiz erabiltzen bada orri batean, instantzia bakoitzak aria-labelledby bidez zehaztutako etiketa bakar bat izan dezake:
<div aria-labelledby="site-nav-heading" role="navigation">
<h2 id="site-nav-heading">Site</h2>
<ul>
<li><a href="...">nav link 1</a></li>
<li><a href="...">nav link 2</a></li>
<li><a href="...">nav link 3</a></li>
</ul>
</div>
<div aria-labelledby="related-nav-heading" role="navigation">
<h2 id="related-nav-heading">Related Topics</h2>
<ul>
<li><a href="...">topic link 1</a></li>
<li><a href="...">topic link 2</a></li>
<li><a href="...">topic link 3</a></li>
</ul>
</div>
Mota bereko hainbat eskualde eta aria-label
Ondorengo adibideak HTML dokumentu batean eskualdeak gehitzeko gomendatutako ikuspegi bat erakusten du, orri berean mota bereko bi eskualde edo gehiago dauden eta orrian etiketa gisa erreferentzia egin dakiokeen testurik ez dagoen egoeretarako:
<div aria-label="Site" role="navigation">
<ul>
<li><a href="...">nav link 1</a></li>
<li><a href="...">nav link 2</a></li>
<li><a href="...">nav link 3</a></li>
</ul>
</div>
<div aria-label="Tags" role="navigation">
<ul>
<li><a href="...">tag link 1</a></li>
<li><a href="...">tag link 2</a></li>
<li><a href="...">tag link 3</a></li>
</ul>
</div>
Bilaketa-formularioa
Ondorengo adibideak «search» eskualdea duen bilaketa-formulario bat erakusten du. search funtzioa form elementuan edo formularioa biltzen duen div batean jarri ohi da:
<form role="search">
<label for="product-search" id="search-label">Search</label>
<input id="product-search" placeholder="title, author, or ISBN" type="text">
<button type="submit">Find Books</button>
</form>
Probak
Prozedura
- Aztertu eskualde-funtzio (landmark) bat duen elementu bakoitza.
- Aztertu edukia markatzeko elementu zuzena erabili den. Adibidez: nabigazio-estekak dituen atal bat markatzeko
navigationfuntzio bat erabili dela, edomainfuntzioa orriaren eduki nagusia biltzeko erabiltzen dela. - Eskualde batek izen irisgarri bat behar badu eskualde (landmark) gisa erakusteko, egiaztatu izen irisgarri bat duela.
- Eskualde mota bera hainbat aldiz agertzen bada orrian, egiaztatu bakoitzak izen irisgarri bakar eta esanguratsu bat jasotzen duela.
Espero diren emaitzak
- 1., 2., 3. eta 4. egiaztapenak egiazkoak dira.
Baliabideak
- WAI-ARIA Authoring Practices, Landmark Regions (eskualdeak WAI-ARIA egileentzako jardunbideen gidan)
- W3C Web Accessibility Tutorials, Page Regions (W3Cren web-irisgarritasunari buruzko tutorialak: orriko eskualdeak)
- Accessible Rich Internet Applications (WAI-ARIA), Landmark Roles
- Landmarks browser extension (Landmarks nabigatzaile-hedapena)
Nola egiaztatzen dugun ADDAWn
ADDAWren auditoria bakoitzean teknika hau orriz orri berrikusten dugu, eta akatsak pantaila-argazkiekin eta zuzentzeko moduarekin ematen dizkizugu.
W3Cren ARIA11 teknikan oinarritua (WCAG 2.2). Azalpena eta adibideak: ADDAW. W3Cren testuaren itzulpen ez-ofiziala © W3C, W3Cren dokumentu-lizentzia. Akatsen bat ikusi duzu? Idatzi iezaguzu.