Addaw, joan hasierara Egin dohaintza

7. ikasgaia (10 guztira) · 13 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026

Ebidentzia digitala irisgarritasunean: jasotzea, zigilatzea eta zaintzea

Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.

Matrikulatu · 7. maila (179 €)

Peritu-txostenari buruzko ikasgaian ebidentzia-katearen printzipioak ikusi zenituen: froga bakoitzak frogatu behar du zer behatu zen, noiz, eta ez dela aldatu. Ikasgai honek praktikara jaisten ditu: zer jaso zehazki oztopoa irisgarritasunekoa denean (garrantzitsuena ez baita beti pantailan ikusten, pantaila-irakurgailu batek iragartzen duenean edo tekla bat sakatzean gertatzen denean baitago), nola kalkulatu eta antolatu laburpen kriptografikoak, zer aukera dauden froga-indarrarekin datatzeko, eta nola zaindu dena datuen babesa urratu gabe.

Ebidentzia digitala epailearen aurrean

PZLk froga-bide gisa onartzen ditu hitza, soinua eta irudia erreproduzitzeko bideak, eta datuak artxibatzeko eta ezagutzeko aukera ematen duten tresnak (299.2 artikulua), eta auzitegiak kritika zuzenaren arauen arabera baloratzen ditu (382. eta 384. artikuluak). Praktikan, grabazio baten edo fitxategi baten balioa inork haren benetakotasuna zalantzan jartzea ez lortzearen mende dago. Aurkako alderdiak aurkaratzen badu, aurkezten duenak eutsi beharko dio. Horregatik, helburua ez da jasotzea bakarrik, baizik eta ebidentziak berak bere jatorriaren, dataren eta osotasunaren froga berekin eramateko moduan jasotzea.

Bi tresnak indartzen dute froga hori. Lehenengoa denbora-zigilu elektroniko kualifikatua da: (EB) 910/2014 Erregelamenduaren (eIDAS) 41.2 artikuluaren arabera, adierazten duen data eta orduaren zehaztasunaren eta lotuta dauden datuen osotasunaren presuntzioa du. Estatu kideen konfiantza-zerrendetan agertzen diren konfiantza-zerbitzuen emaile kualifikatuek ematen dute. Bigarrena notario-akta da: notarioak hautematen duenaren fede ematen du, adibidez, orri batean agertzen denarena eta perituak haren aurrean egiten eta entzuten duenarena. Notarioak ez du irisgarritasuna ebaluatzen, baina haren aktak oso zail egiten du zer ikusi zen eta noiz eztabaidatzea. Balio handiko gaietarako, biak perituaren beraren ebidentziarekin konbinatzea da sendoena.

Zer jaso oztopoa irisgarritasunekoa denean

Pantaila-argazki batek ikusten dena frogatzen du, baina oztopo asko ikusten ez denean daude. Taulak konbinatzea komeni den ebidentzia motak laburbiltzen ditu.

EbidentziaZer frogatzen duenNola lortuKontuz
Pantaila-grabazioa, irakurgailuaren audioarekin eta tekla ikusgaiekinElkarreragina: zer sakatu zen, zer gertatu zen eta zer iragarri zenSistemaren audioa jasotzen duen grabazio-softwarea eta sakatzeen bistaratzaile bat; sistemaren erlojua ikusgaiAhots-abiadura moderatua, ohituta ez dagoen batek uler dezan
Hizketaren testu-erregistroaLaguntza-teknologiak iragarri zuen testu zehatzaNVDAren hizketa-ikustailea; VoiceOverren azpititulu-panela macOSenUne berean fitxategi batera kopiatzea, hasiera- eta amaiera-orduarekin
DOM errendatuaOrriaren benetako egitura une horretan, orri bakarreko aplikazioetan ere baiGarapen-tresnak: kopiatu <html> elementuaren outerHTML-a eta gordeEz nahastu «ikusi iturburu-kodea» aukerarekin, zerbitzariak bidali zuena erakusten baitu, ez JavaScriptek eraiki zuena
Irisgarritasun-zuhaitzaKontrol bakoitzaren izena, funtzioa eta egoera kalkulatuakGarapen-tresnen irisgarritasun-panela; aplikazioetan, Accessibility Inspector (Xcode) edo Accessibility Scanner (Android)Aurkikuntzaren kontrol zehatza jaso, bere testuinguruarekin
Orriaren artxiboa eta sare-erregistroaOrriaren eta haren baliabideen ondorengo berreraikuntzaWeb-artxibo formatua (WARC edo MHTML) eta HAR sare-erregistroaHARak cookieak eta saio-tokenak izan ditzake: jatorrizkoa sarbide mugatuarekin zaintzen da
Pantaila-argazki osoa, URLarekin eta orduarekinTestuinguru bisualaPantaila osoaren argazkia, moztu gabeIlustrazioa da; elkarreraginaren froga bideoa da

Ohiko akatsa

Pantaila bakarrik ikusten den bideo bat ematea, irakurgailuaren audiorik gabe eta sakatutako teklen adierazpenik gabe. Ikusten duenak ezin du jakin perituak teklatua edo sagua erabili zuen, ezta irakurgailuak zer iragarri zuen ere. Beste klasiko bat: ahots sintetikoarekin grabatzea erabiltzaile aditu batek ohiko duen abiaduran, auzitegiak ulertzen ez duena. Jaitsi abiadura grabazioetarako, eta idatzi metodologian.

Laburpen kriptografikoak eta ebidentzien manifestua

Kalkulatu fitxategi bakoitzaren SHA-256 laburpena sortu bezain laster, inora kopiatu aurretik. Ohiko sistema eragileek ezer instalatu gabe egiten dute:

Windows (komando-gonbita):      certutil -hashfile E-07.mp4 SHA256
Windows (PowerShell):           Get-FileHash E-07.mp4 -Algorithm SHA256
macOS (Terminala):              shasum -a 256 E-07.mp4
Linux:                          sha256sum E-07.mp4

Fitxategi bakoitza bereiz zigilatu beharrean, praktikoa da laburpen guztiak manifestu batean biltzea: ebidentzia bakoitzeko lerro bat duen testu-fitxategi bat. Ondoren, manifestuaren beraren laburpena kalkulatzen da, eta laburpen hori bakarrik zigilatzen da. Horrela, denbora-zigilu bakar batek saioko ebidentzia guztiak estaltzen ditu, edozein fitxategi aldatzeak haren laburpena aldatuko lukeelako, eta jada ez litzatekeelako bat etorriko zigilatutako manifestuan agertzen denarekin.

Adibidea

Martxoaren 3ko proba-saioaren manifestuaren zatia:

MANIFESTUA S-02 | 2026-03-03 | Peritua: [izena] | Ekipoa P-01
E-07 | 10:42:17 CET | bideoa_3urratsa_nvda.mp4 | 48.214.332 byte | SHA-256 3f9a…c21e
E-08 | 10:45:02 CET | hizketa_3urratsa_nvda.txt |     2.118 byte | SHA-256 a71b…0d94
E-09 | 10:46:30 CET | dom_3urratsa.html        |   612.540 byte | SHA-256 c02e…77f1
E-10 | 10:47:11 CET | zuhaitza_jarraitu_botoia.png | 184.022 byte | SHA-256 9be4…1a3c
Manifestuaren laburpena: SHA-256 5d10…e8b2 | Denbora-zigilu kualifikatua eskatuta 10:58 CET

Infografia · Prozesua

Jasotzetik frogara: sei urrats

Nola bihurtu behatzen duzuna aurkaratze bati eutsiko dion ebidentzia

  1. 1. urratsa: Lehenik kontserbatuJaso zerbitzuaren egoera ebaluatu aurretik: weba edozein egunetan alda daiteke
  2. 2. urratsa: Gordinik jasoBideoa ahotsarekin eta teklekin, hizketaren erregistroa, DOMa, irisgarritasun-zuhaitza, artxiboa
  3. 3. urratsa: SHA-256 kalkulatuFitxategi bakoitzaren laburpena sortzen den unean, kopiatu aurretik
  4. 4. urratsa: Manifestua zigilatuManifestuaren laburpenaren gaineko denbora-zigilu kualifikatu batek saioa estaltzen du
  5. 5. urratsa: ZainduJatorrizkoak irakurtzeko soilik, bi kopia eta sarbide bakoitzaren erregistroa
  6. 6. urratsa: Aurkeztu eta egiaztatuEranskina identifikatzaileekin: edonork birkalkula eta konpara ditzake laburpenak
ADDAW · Irisgarritasun-ikastaroak
Irakurri infografia testu gisa

Sei urrats sekuentzian dituen prozesua. 1. urratsa, lehenik kontserbatu: zerbitzuaren egoera jaso ebaluatu aurretik, weba edozein egunetan alda daitekeelako. 2. urratsa, gordinik jaso: bideoa pantaila-irakurgailuaren ahotsarekin eta tekla ikusgaiekin, hizketaren testu-erregistroa, DOM errendatua, irisgarritasun-zuhaitza eta orriaren artxiboa. 3. urratsa, fitxategi bakoitzaren SHA-256 laburpena kalkulatu sortzen den unean, kopiatu aurretik. 4. urratsa, manifestua zigilatu: manifestuaren laburpenaren gaineko denbora-zigilu kualifikatu batek saio osoa estaltzen du. 5. urratsa, zaindu: jatorrizkoak irakurtzeko soilik, bi kopia eta sarbide bakoitzaren erregistroa. 6. urratsa, aurkeztu eta egiaztatu: eranskina identifikatzaileekin, edonork laburpenak birkalkulatu eta konparatu ahal izan ditzan.

Indarrez datatzea: ahulenetik sendoenera

  1. Sistemaren data eta fitxategiaren metadatuak: ordenatzeko erabilgarriak, baina manipulatzen errazak; berez gutxi frogatzen dute.
  2. Laburpena hirugarren bati bidaltzea (adibidez, posta elektronikoz enkargua egiten duenari edo erregistro bati): kanpoko arrasto datatu bat sortzen du.
  3. Web-artxibo publikoa: orri beraren argazki batek Internet Archivekoa bezalako artxibo batean egoera data batean berresten du, nahiz eta ez duen laguntza-teknologiekiko elkarreragina jasotzen.
  4. Denbora-zigilu kualifikatua manifestuaren laburpenaren gainean: dataren eta osotasunaren legezko presuntzioa (eIDASen 41.2 artikulua).
  5. Proba-saioaren edo haren zati baten notario-akta: ikusi eta entzun zenaren fede publikoa.

Mailak batu egiten dira: peritutza serio batean ohikoena da hirugarrena edo laugarrena norberaren ebidentziarekin konbinatzea, eta notario-akta une gakoetarako gordetzea, hala nola iragarritako aldaketa baten aurreko froga posible bakarrerako.

Zaintza, kontserbazioa eta datuen babesa

  • Jatorrizko ukiezinak: gorde irakurtzeko soilik, eta egin lan beti kopien gainean. Txostenerako zerbait moztu, nabarmendu edo pixelatzen baduzu, kopiak hala adierazten du, eta jatorrizkoa eranskinean geratzen da.
  • Bi kopia euskarri desberdinetan eta sarbide, kopia edo entrega bakoitza idatziz jasotzen duen zaintza-erregistro bat (nork, noiz, zertarako).
  • Kontserbazioa: adostu enkargu-orrian zenbat denboraz zainduko dituzun ebidentziak; gutxienez, prozedura ebazpen irmoarekin amaitu arte.
  • Datu pertsonalak: erabili proba-kontuak ahal den guztietan. Ezinbestekoa bada eragindako pertsonaren kontua erabiltzea, jaso dadila haren baimena, jaso behar dena bakarrik eta anonimizatu lan-kopietan. Mugatu saio-datuak dituzten fitxategietarako sarbidea, HARetarakoa adibidez.
  • Beste alderdiaren ebidentziak: egiaztatu zuk zeuk ematen dituen laburpenak; bat ez badatoz edo ez badaude, kritikarako puntu zilegia da.

Probatu zuk zeuk

Sortu testu-fitxategi bat esaldi batekin, gorde eta kalkulatu haren SHA-256 laburpena zure sistemaren komandoarekin. Aldatu letra bakar bat, gorde eta kalkulatu berriro: laburpena guztiz desberdina izango da. Ondoren, sortu bi fitxategi dituen manifestu bat eta kalkulatu manifestuaren laburpena. Bost minututan erreproduzitu duzu ebidentzien eranskin oso baten osotasuna babesten duen mekanismoa.

Laburpena

  • Ebidentzia digitala kritika zuzenaren arauen arabera baloratzen da; bere jatorriaren, dataren eta osotasunaren froga berekin eraman behar du aurkaratze bati eusteko.
  • Irisgarritasunean, hauek konbinatzen dira: irakurgailuaren audioa eta tekla ikusgaiak dituen grabazioa, hizketaren testu-erregistroa, DOM errendatua, irisgarritasun-zuhaitza, orriaren artxiboa eta pantaila-argazki osoak.
  • Ebidentzia guztien SHA-256 laburpenak dituen manifestu batek, denbora-zigilu kualifikatu batekin zigilatuta (eIDASen 41.2 artikuluko presuntzioa), saio osoa babesten du aldi berean.
  • Notario-aktak ikusi eta entzun zenaren fede publikoa ematen du; une gakoetarako gordetzen da.
  • Jatorrizkoak irakurtzeko soilik, bi kopia, zaintza-erregistroa eta datu pertsonalen minimizazioa.

Ikastaro honetako 6 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu

Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:

  • Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
  • Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
  • Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
  • Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 7. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean

Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.

Matrikulatu · 7. maila (179 €)