2. ikasgaia (10 guztira) · 11 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026
Semantika: zergatik den garrantzitsua; irisgarritasun-zuhaitza eta izen irisgarria
Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu doan testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.
HTMLa idazten dugunean, ez dugu pantaila batean kutxak marrazten bakarrik: gauza bakoitza zer den deskribatzen dugu. Pantaila-irakurgailu batek, ahots bidezko nabigatzaile batek edo sakagailu batek ez dute orria «ikusten»; nabigatzaileak markaketatik abiatuta eraikitzen duen datu-egitura bat irakurtzen dute. Egitura hori da irisgarritasun-zuhaitza, eta HTMLaren kalitateak zuzenean zehazten du pertsonak jasotzen duenaren kalitatea. Ikasgai honetan ikusiko dugu zergatik den semantika gainerako guztiaren oinarria eta nola kalkulatzen den elementu bakoitzaren daturik garrantzitsuena: haren izen irisgarria.
Zer esan nahi du «semantiko» hitzak
HTML elementu bat semantikoa da bere etiketak berak haren funtzioa adierazten duenean: <button> botoi bat da, <nav> nabigazio bat, <h2> bigarren mailako izenburu bat, <table> datu-taula bat. Aitzitik, <div> eta <span> elementuek ez dute ezer esan nahi: edukiontzi generikoak dira, eta elkartzeko edo estiloak aplikatzeko baino ez dute balio.
Nabigatzaileak portaera «oparitzen» die elementu semantikoei. Jatorrizko <button> batek fokua jasotzen du Tab teklarekin, Sartu eta Zuriune-barra teklekin aktibatzen da, «botoia» funtzioa erakusten die laguntza-teknologiei, disabled atributua onartzen du eta formularioak bidaltzean parte hartzen du. Klik-kudeatzaile bat duen <div> batekin ordezten badugu, hori guztia galtzen dugu, eta eskuz berreraiki beharko dugu tabindex, teklatu-gertaerak eta ARIA atributuak erabiliz. Ia inoiz ez da osorik egiten.
Adibidea
Okerra: elementuak botoi baten itxura du, baina ez da botoia.
<div class="btn" onclick="guardar()">Gorde</div>Zuzena: nabigatzaileak funtzioa, fokua, teklatua eta egoera ematen ditu.
<button type="button" onclick="guardar()">Gorde</button><div> elementuarekin, pantaila-irakurgailua erabiltzen duen pertsonak «Gorde» baino ez du entzuten, aktibatu dezakeela jakin gabe, eta teklatuarekin nabigatzen duen pertsona ez da hartaraino iristen ere.
Irisgarritasun-zuhaitza
Nabigatzaileak HTMLtik abiatuta eraikitzen du DOMa eta, aldi berean, irisgarritasun-zuhaitz bat: bertsio sinplifikatu bat, non nodo garrantzitsu bakoitzak bost informazio mota dituen:
- Funtzioa: zer den (botoia, esteka, izenburua, kontrol-laukia, eskualdea…).
- Izena: nola deitzen den («Gorde», «Bilatu webgunean», «Baldintzak onartzen ditut»).
- Deskribapena: aukerako informazio osagarria (adibidez, eremu baten laguntza-testua).
- Egoera eta propietateak: markatuta, zabalduta, desgaituta, nahitaezkoa, izenburu-maila, zerrenda bateko posizioa, etab.
- Balioa: balioa duten kontroletarako (% 40an dagoen graduatzaile bat, testua duen eremu bat).
Elementu apaingarri hutsak edo edukirik gabeak (hondo bat aplikatzeko baino ez den <div> huts bat) ez dira agertu ere egiten. Laguntza-teknologiek sistema eragilearen irisgarritasun-APIen bidez kontsultatzen dute zuhaitz hori (UI Automation eta IAccessible2 Windowsen, NSAccessibility macOSen, AT-SPI Linuxen). Horregatik, 4.1.2 Izena, funtzioa eta balioa irizpideak eskatzen du interfazeko osagai guztien izena eta funtzioa programaz zehaztu ahal izatea, pertsonak alda ditzakeen egoerak, propietateak eta balioak programaz ezarri ahal izatea, eta haien aldaketak laguntza-teknologiei jakinaraztea.
Zuk zeuk ikuska dezakezu. Chromen eta Edgen, ireki garapen-tresnak, hautatu elementu bat eta ireki Accessibility fitxa (edo aktibatu zuhaitzaren ikuspegi osoa fitxa horretatik bertatik). Firefoxen, Inspector tresnak Irisgarritasuna fitxa du, eta kontraste- eta izen-arazoak ere markatzen ditu. Zuhaitza ikustea da pantaila-irakurgailuaren erabiltzaile batek benetan zer jasoko duen jakiteko modurik azkarrena.
Funtsezko puntua
Irisgarritasun-zuhaitzean ez dagoena ez da existitzen laguntza-teknologientzat. ARIA gehitu aurretik, galdetu zeure buruari zer jatorrizko HTML elementuk jartzen dituen dagoeneko zuhaitzean behar dituzun funtzioa, izena eta egoera.
Nola kalkulatzen den izen irisgarria
Izen irisgarria da pantaila-irakurgailuak elementua identifikatzeko iragartzen duena, ahots bidezko kontrolak «sakatu Gorde» aginduak funtziona dezan behar duena, eta 2.5.3 Etiketa izenean irizpideak testu ikusgaiarekin alderatzen duena. W3Ck Accessible Name and Description Computation espezifikazioan definitzen du algoritmoa. Laburbilduz, nabigatzaileak iturri hauek ordenan aztertzen ditu, eta emaitza ematen duen lehenengoarekin geratzen da:
aria-labelledby:idbidez erreferentziatutako elementuen testua hartzen du.aria-label: atributuaren testua erabiltzen du.- Elementuaren jatorrizko iturria: eremu bati lotutako
<label>etiketa, irudi batenaltatributua, taula baten<caption>elementua,<fieldset>baten<legend>elementua edo, botoi eta esteketan, haien testu-edukia bera (barnean dituzten irudienaltbarne). title: azken baliabide gisa bakarrik; gainera, ez da ikusten ukipen-pantailetan.
Horietako bat ere ez badago, izena hutsik geratzen da, eta irakurgailuak «botoia» edo «esteka» bezalako zerbait iragartzen du, besterik gabe. Ikonoetan eta irudi-esteketan gehien gertatzen diren akatsetako bat da.
Ohiko akatsa
Ikono bat duen eta testurik ez duen ixteko botoi bat:
<button class="cerrar"><svg aria-hidden="true">…</svg></button>SVGa ezkutatuta dago (zuzen, apaingarria delako), baina orduan botoiak ez du izenik. Konponbidea:
<button class="cerrar" aria-label="Itxi"><svg aria-hidden="true">…</svg></button>Edo, hobeto oraindik, testu ikusgaia: <button><svg aria-hidden="true">…</svg> Itxi</button>.
Izenari buruzko arau praktikoak
- Lehenetsi testu ikusgaia. Izena pantailan dagoeneko dagoen testu batetik badator, erabili
<label>edoaria-labelledby; horrela, izena eta etiketa ikusgaia ez dira inoiz desinkronizatuko. - Testu ikusgaia duen kontrol batean
aria-labelerabiltzen baduzu, testu ikusgaiakaria-labelatributuaren barruan egon behar du («Gorde zirriborroa» izan daiteke «Gorde» testu ikusgaia duen botoiaren izena, baina «Bidali» ez). titleatributuak ez du etiketa bat ordezten: ez da erakusten teklatuarekin ez mugikorrean.- Saihestu testuingururik gabe errepikatutako izenak: «Irakurri gehiago» dioten bost estekak izen bera dute, eta ezin dira bereizi pantaila-irakurgailuaren esteken zerrendan.
Probatu zuk zeuk
Ireki maiz erabiltzen duzun orri bat, hala nola zure bankuarena edo zure udalaren egoitza elektronikoa. Garapen-tresnekin, ikuskatu ikono bat baino ez duten hiru kontrol (bilatu, itxi, menua) eta begiratu Accessibility fitxan haien funtzioa eta izena. Idatzi zeinek duten izena hutsik eta zeinek ikusten denarekin bat ez datorren izena. Horiek dira zuzenduko zenituzkeen lehen akatsak.
Nola egiaztatu
Kontrol interaktibo bakoitzerako, egiaztatu nabigatzailearen irisgarritasun-panelean funtzio zuzena duela, izena ez dagoela hutsik eta izen horrek ekintza deskribatzen duela. Pantaila-irakurgailu batekin (NVDA doakoa da), ireki esteken edo formulario-kontrolen zerrenda (Insert+F7 NVDAn) eta irakurri izenak testuingurutik kanpo: zerrenda ulertzen ez bada, izenak ez dira onak. axe edo WAVE tresnek izen hutsa detektatzen dute, baina ez izen okerra edo engainagarria; hori giza berrikuspen batek baino ez du detektatzen.
Laburpena
- Jatorrizko elementu semantikoek funtzioa, izena, fokua, teklatua eta egoera ematen dituzte ahaleginik gabe;
<div>eta<span>elementuek ez dute ezer ematen. - Laguntza-teknologiek irisgarritasun-zuhaitza irakurtzen dute, ez pantaila; zuhaitz horretan ez dagoena ez da existitzen haientzat.
- Izen irisgarria ordena honetan kalkulatzen da:
aria-labelledby,aria-label, jatorrizko iturria (label, alt, edukia),title. - Kontrol interaktibo orok izen deskribatzaile bat behar du, hutsik ez dagoena (4.1.2), eta testu ikusgaia barne hartzen duena (2.5.3).
- Ikuskatu zuhaitza garapen-tresnetan eta entzun izenak testuingurutik kanpo pantaila-irakurgailu batekin.
Ikastaro honetako 6 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu
Sortu zure kontua doan, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:
- Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
- Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
- Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
- Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 3. mailako doako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean
Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.