Teknika HTML WCAG 2.2
H99Argitalpen digitaletan orrialde-zerrenda bat eskaintzea
Izen ofiziala W3Cn: Orrialde-zerrenda bat ematea
Laburbilduz
Liburu digital askok edizio inprimatua edo PDF formatukoa ere badute. Teknika honek eskatzen du edizio horretako orrialde bakoitza non hasten den markatzea eta edozein orrialdetara joateko zerrenda edo bilatzaile bat eskaintzea. Horrela, edonork aurki dezake irakasleak aipatzen duen «45. orrialdea», paperean zein pantailan.
Zergatik da garrantzitsua
Ikasgela edo liburutegi batean, paperezko liburuak eta formatu digitalekoak elkarrekin bizi dira. Norbaitek «ireki 45. orrialdean» esaten duenean, liburu digitala pantaila-irakurgailu batekin (pantailan dagoena ozen irakurtzen duen programa) erabiltzen duenak puntu berera iritsi behar du.
Liburu digital batean, testua pantailara egokitzen da; beraz, haren «orrialdeak» ez datoz bat inprimatutakoekin. Orrialde-zerrendarik gabe, pertsonak ezin dio klaseari jarraitu, ezta lana orrialde zuzenarekin aipatu ere.
Nola egiten da
- Markatu edukian erreferentziako edizioaren orrialde bakoitza non hasten den. HTMLn,
role="doc-pagebreak"erabili ohi da, orrialde-zenbakiarekin. - Sortu marka horietarako esteken zerrenda bat
<nav role="doc-pagelist">baten barruan, izenburu batekin. - EPUB 3n, jarri zerrenda hori nabigazio-dokumentuan,
epub:type="page-list"erabilita. EPUB 2n eta DAISYn,pageListerabiltzen da NCX fitxategian. - Beste aukera bat «Joan orrialdera» eremu bat da, zenbakia idazteko.
- Sartu bertsio digitalean dauden erreferentziako edizioaren orrialde guztiak. Ez da ezer gertatzen orrialderen bat falta bada, haren edukia kendu delako.
Nola egiaztatu
- Egiaztatu argitalpenak orrialde-zerrenda bat edo orrialde jakin batera joateko aukera bat duela.
- Alderatu edizio inprimatuarekin edo PDFarekin. Bertsio digitalean dauden orrialde guztiek egon behar dute.
- Probatu zerrendako hainbat esteka. Bakoitzak orrialde hori hasten den puntu zehatzera eraman behar du.
Adibidea
Eskola-eskuliburu baten orrialde-zerrenda eta zerrendak seinalatzen dituen orrialde-jauziko marketako bat.
<nav role="doc-pagelist" aria-labelledby="titulo-paginas">
<h2 id="titulo-paginas">Orrialdeak</h2>
<ol>
<li><a href="tema3.html#pag44">44</a></li>
<li><a href="tema3.html#pag45">45</a></li>
</ol>
</nav>
<!-- tema3.html fitxategian -->
<span id="pag45" role="doc-pagebreak" aria-label="45"></span>
Ikusi W3Cren testu osoa (euskarazko itzulpena)
W3Cren Techniques for WCAG 2.2 dokumentuko H99 teknikaren euskarazko itzulpen ez-ofiziala da hau. Akatsak izan ditzake. Dokumentu ofizial eta arauemaile bakarra jatorrizko bertsioa da, ingelesez, W3Cren webgunean argitaratua.
Aplikagarritasuna
applicability
html
advisory
Maketazio finkoko iturri batetik eratorritako argitalpen digitalak, edo erreferentzia-puntu komunak izateko orrialde-jauzien kokapen estatikoak dituztenak.
Erabiltzaile-agenteekin eta laguntza-teknologiekin bateragarritasunari buruzko oharrak
Erabiltzaile-agenteek interfaze espezializatu bat eskain dezakete orrialde-zerrendarako, zuzenean erakutsi beharrean, batez ere liburu elektronikoen formatuetan. Adibidez, erabiltzaileei sarrera-koadro bat aurkez dakieke, joan nahi duten orrialdearen zenbakia idazteko.
Deskribapena
Teknika honen helburua da bermatzea orrialdeak hautatzeko mekanismo bat ematen dela, argitalpen digitalean ezarritako orrialde-kokapen guztiak programatikoki zehaztu daitekeen moduan eskuragarri jartzen dituena.
Orrialdeak hautatzeko mekanismoak argitalpen digital baten barruan orrialde-jauzien kokapen estatikoak (hau da, orrialde berri bakoitza non hasten den) aurkitzeko modu bat eskaintzen du. Kokapen horiek edizioaren baliokide inprimatu batetik datoz normalean, eta sinkronizazioa ahalbidetzen dute, adibidez, argitalpen inprimatuak eta digitalak konbinatzen direnean ikastetxeak eta unibertsitateak bezalako inguruneetan.
Orrialdekatzearen iturria ez da inprimatura mugatzen; orrialdekatze estatikoa duen edozein alternatibari dagokio, hala nola PDF bati edo baita maketazio finkoko EPUB bati ere (hau da, edukia pantailaren tamaina erabilgarrira egokitzeko birmoldatzen ez den EPUB bati).
Argitalpen digital batean, orrialde-jauzien kokapenen ordena ez da kasu guztietan sekuentziala, eta baliteke orrialde-jauzi guztiak ez egotea irudikatuta. Argitaletxeek jatorrizko orrialdekatutik edukia berrantolatu eta ezabatu ohi dute bertsio digitala sortzean.
Orrialde-zerrendak argitalpen digitaleko formatu askoren ezaugarri nagusietako bat dira. EPUB 3k orrialde-zerrenda definitzen du bere nabigazio-dokumentuan; EPUB 2k eta DAISY 3k, berriz, NCXaren pageList elementua erabiltzen dute. DPUB-ARIA moduluak ere doc-pagelist funtzioa (rola) dauka, orrialde-zerrenda duen nabigazio-elementua identifikatzeko.
Beste argitalpen batzuek orrialdeka nabigatzeko bide bat eskaintzen dute, «joan honetara» motako mekanismo baten bidez.
Adibideak
Orrialde-zerrenda HTML argitalpenetan
Web-dokumentu bati orrialde-zerrenda bat gehitzeko, role="doc-pagelist" gehitzen zaio zerrenda eta haren izenburua dituen elementuari (normalean, nav elementu bati).
<nav role="doc-pagelist" aria-labelledby="pglist">
<h2 id="pglist">Page List</h2>
<ol>
<li><a href="intro.xhtml#pg1">1</a></li>
<li><a href="intro.xhtml#pg2">2</a></li>
…
</ol>
</nav>
Orrialde-zerrendako esteken helmugak, normalean, orrialde-jauziko markatzaile esplizituak izaten dira, hauek bezalakoak:
<span id="pg1" role="doc-pagebreak" aria-label="page 1">
Orrialde-zerrenda EPUB 3 argitalpenetan
EPUB 3k epub:type atributua erabiltzen du nabigazio-dokumentuan orrialde-zerrenda identifikatzeko. Atributua nav elementu batean erabiltzen da, «page-list» balioarekin (kontuan izan marratxoa beste toki batean jartzen dela). role ARIA atributuak ez du eraginik, erabiltzaileek nabigazio-dokumentura zuzenean sar ez badaitezke (hau da, dokumentua EPUBaren spine-an ez badago). HTMLko aurreko adibidean bezala, nav elementuaren edukia orrialde-jauzien kokapenetarako esteken zerrenda bat da.
<nav epub:type="page-list" role="doc-pagelist" aria-labelledby="pglist">
<h2 id="pglist">Page List</h2>
<ol>
<li><a href="chapter01.xhtml#page001">1</a></li>
<li><a href="chapter01.xhtml#page002">2</a></li>
<li><a href="chapter01.xhtml#page003">3</a></li>
...
</ol>
</nav>
Orrialde-zerrenda EPUB 2 eta DAISY argitalpenetan
EPUB 2 eta DAISY 3 formatuek, biek, XML gramatika bat erabiltzen dute, NCX izenekoa, nabigaziorako laguntzak adierazteko. Orrialde-zerrenda ncx elementuaren barruan definitzen da, pageList etiketaren bidez. Elementu horren barruko pageTarget bakoitzak orrialde-jauzi bat identifikatzen du, eta etiketa bat zein helmuga bat ematen ditu.
<ncx xmlns="http://www.daisy.org/z3986/2005/ncx/"
version="2005-1"
xml:lang="en-US">
...
<pageList>
<pageTarget id="p1" type="normal" value="1">
<navLabel><text>1</text></navLabel>
<content src="content.html#p001"/>
</pageTarget>
<pageTarget id="p2" type="normal" value="2">
<navLabel><text>2</text></navLabel>
<content src="content.html#p002"/>
</pageTarget>
</pageList>
</ncx>
Orrialdera joateko mekanismoa
Mekanismo batek aukera ematen du orrialde-zenbaki bat sarrera gisa idazteko eta erabiltzailea dagokion helmuga-orrialdearen kokapenean jartzeko.
Baliabideak
- EPUB
page-listnav (EPUBen page-list nav elementua) - Daisy NCX Elements (DAISYren NCXko elementuak)
- DPUB-ARIA 1.0 doc-pagelist role (DPUB-ARIA 1.0-ren doc-pagelist funtzioa)
Probak
Prozedura
- Egiaztatu argitalpenean orrialdeak hautatzeko mekanismo bat dagoela.
- Egiaztatu argitalpeneko orrialde-jauzien kokapen estatiko guztiak hautatze-mekanismoan irudikatuta daudela.
- Egiaztatu orrialdeak hautatzeko mekanismoko sarrerek argitalpeneko kokapen zuzenera estekatzen dutela.
Espero diren emaitzak
- 1., 2. eta 3. egiaztapenak egiazkoak dira.
Nola egiaztatzen dugun ADDAWn
ADDAWren auditoria bakoitzean teknika hau orriz orri berrikusten dugu, eta akatsak pantaila-argazkiekin eta zuzentzeko moduarekin ematen dizkizugu.
W3Cren H99 teknikan oinarritua (WCAG 2.2). Azalpena eta adibideak: ADDAW. W3Cren testuaren itzulpen ez-ofiziala © W3C, W3Cren dokumentu-lizentzia. Akatsen bat ikusi duzu? Idatzi iezaguzu.