3. ikasgaia (10 guztira) · 13 min irakurtzeko · Berrikuspen-data: 26/10/2026
Erreferentziazko arauak eta kudeaketa-sistemak: ISO/IEC 30071-1, EN 17161 eta UNE 170001-2
Ikasgai ireki bat irakurtzen ari zara. Matrikulatu testak eta ariketak egiteko, zure aurrerapena gordetzeko eta ziurtagiria lortzeko.
Matrikulatu · 5. maila (79 €)WCAG 2.2 jarraibideek eta EN 301 549 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) arauak esaten dute zer bete behar duen produktu batek; ez dute esaten erakundeak nola lan egin behar duen bere produktuek beti bete dezaten. W3Cren heldutasun-ereduak, aurreko ikasgaian ikusi genuen bezala, gaitasun hori diagnostikatzeko balio du, baina ez da araua, eta ez du betekizunik finkatzen. Sistema eraikitzeko antolaketa-arauak daude: batzuek gomendioak ematen dituzte; beste batzuek, betekizun auditagarriak finkatzen dituzte. Ikasgai honek Espainian erabilgarrienak diren hiru erreferentziak aurkezten ditu, produktu-arauekin nola lotzen diren, eta nola integratu irisgarritasuna zure erakundeak dagoeneko duen kudeaketa-sisteman, burokrazia paralelorik sortu gabe.
Produktu-arauak eta antolaketa-arauak
Irisgarritasuna gobernatzen duenak argi izan behar duen lehen bereizketa da produktu batean ebaluatzen dena eta erakunde batean ebaluatzen dena. Nahasteak garesti ateratzen da: prozesuak ziurtatzeak ez du webgune bat adostun egiten, eta webgune bat auditatzeak ez du lan egiteko modua aldatzen.
| Erreferentzia | Zer arautzen du | Izaera | Erabilera tipikoa |
|---|---|---|---|
| WCAG 2.2 (eta haren 2.0 bertsioa, ISO/IEC 40500:2012 gisa argitaratua) | Web-edukia | Betetze-irizpide egiaztagarriak | Webguneen eta aplikazioen auditoria |
| EN 301 549 v3.2.1 | IKT produktuak eta zerbitzuak | Betekizun teknikoak; adostasun-presuntzioaren oinarria | Baldintza-agiriak, auditoriak, adierazpenak |
| W3C Accessibility Maturity Model | Erakundea | Diagnostiko-eredua (W3Cren talde-oharra) | Autoebaluazioa eta bide-orria |
| ISO/IEC 30071-1:2019 | Erakundea eta produktuaren bizi-zikloa | Jardunbide-kodea (gomendioak) | Prozesuak diseinatzea eta erabakiak dokumentatzea |
| EN 17161:2019 (UNE-EN 17161 Espainian) | Erakundea | Guztiontzako Diseinuaren ikuspegia duen kudeaketa-sistema baten betekizunak | Sistema ezartzea eta auditatzea |
| UNE 170001-2 | Erakundea, batez ere ingurune fisikoa eta zerbitzuak | Irisgarritasun unibertsala kudeatzeko sistema baten betekizunak, ziurtagarria | Aurrez aurreko arreta duten erakundeak |
Funtsezko puntua
Antolaketa-arau batek ere ez du EN 301 549 ordezten. 1112/2018 (PDF, leiho berri batean irekitzen da) EDn eta 11/2023 Legean, webgune, aplikazio edo zerbitzu baten adostasun-presuntzioa produktuaren arau harmonizatuan oinarritzen da, eta produktua ebaluatuz egiaztatzen da. Kudeaketa-sistema batek egiaztatzen du erakundeak modu ordenatuan lan egiten duela; ez du egiaztatzen haren egoitza elektronikoak betetzen duenik.
ISO/IEC 30071-1: jardunbide-kodea
ISO/IEC 30071-1:2019 araua 2010eko BS 8878 britainiar arautik dator; hura izan zen web-irisgarritasuna prozesuen kontu gisa tratatzen lehena, eta ez kodearen kontu gisa bakarrik. Jardunbide-kode bat da: haren xedapenak gomendioak dira («beharko luke»), ez betekizunak, eta ez dago ziurtatzeko pentsatuta. Haren balioa ikastaro honetan ikusiko duzunarekin bat datozen hiru ideiatan dago:
- Irisgarritasun-politika organizatibo bat, konpromisoa, irismena eta arduradunak finkatzen dituena (politikei, prestakuntzari eta adierazleei buruzko ikasgaian garatzen dugu).
- Negozio-prozesuetan integratzea: irisgarritasuna ez da proiektu bat, baizik eta planifikatzeko, erosteko, diseinatzeko, probatzeko eta mantentzeko moduaren ezaugarri bat.
- Bizi-ziklo osoan zehar informatutako eta dokumentatutako erabakiak: proiektu bakoitzean irisgarritasunari eragiten dioten gauzak erabakitzen dira (norentzat den, zer teknologia erabiltzen den, zer estandar aplikatzen den, nola probatuko den, nola informatuko zaien erabiltzaileei, nork mantenduko duen), eta erabaki horiek jakinaren gainean hartu behar dira eta idatziz jaso, haien justifikazioarekin.
Hirugarren ideia da praktikoena: irisgarritasuna erabaki trazagarrien kate bihurtzen du. Urte batzuk geroago norbaitek galdetzen duenean zergatik ez duen aplikazio batek kontraste handiko modurik edo zergatik ez duen izapide batek laguntza-produktu jakin batekin sinatzea onartzen, erantzuna erregistro batean dago, ez dagoeneko han ez dagoenaren oroimenean.
Adibidea
Autonomia-erkidego bateko osasun-zerbitzu baten aldez aurreko hitzorduaren aplikazioaren proiektuko erabaki-erregistroaren zatia:
- Estandarra: EN 301 549 v3.2.1, 11. kapitulua, WCAG 2.2 AA mailarekin. Justifikazioa: sailaren politika. Arduraduna: produktu-jabea. Data: 2026ko martxoa.
- Teknologia: iOS eta Android garapen natiboa, web-edukiontzi baten ordez. Justifikazioa: bateragarritasun hobea VoiceOver, TalkBack eta testu dinamikoarekin, prototipo batean egiaztatua.
- Probak: bi txanda erabiltzaileekin (itsutasuna, ikusmen urria, adimen-desgaitasuna) abian jarri aurretik. Justifikazioa: adineko pertsonen proportzio handia duen hartzaile-populazioa.
EN 17161: Guztiontzako Diseinua kudeaketa-sistema gisa
EN 17161:2019 araua, Espainian UNE-EN 17161 gisa hartua, Europako Batzordearen M/473 aginduaren ondorioz egindako Europako araua da; agindu horrek Guztiontzako Diseinua normalizazioan txertatzea eskatzen zuen. Haren helburua da erakunde batek pertsona-sorta ahalik eta zabalenak erabil ditzakeen produktuak, ondasunak eta zerbitzuak diseinatzea, garatzea eta ematea, desgaitasuna duten pertsonak eta adinekoak barne.
ISO/IEC 30071-1 ez bezala, EN 17161 kudeaketa-sistema baten betekizun gisa formulatzen da, eta ISO 9001 motako kalitate-sistema batekin batera aplikatu ahal izateko idatzi zen. Besteak beste, hau eskatzen du: erabiltzaileen beharrak eta haien aniztasuna ulertzea, diseinuan eta ebaluazioan inplikatzea, erantzukizunak eta gaitasunak esleitzea, eta emaitzak egiaztatzea eta hobetzea. Betekizunak direnez, sistemaren barne- edo kanpo-auditorietarako erreferentzia gisa balio du. Mota guztietako produktuak eta zerbitzuak hartzen ditu, ez digitalak bakarrik.
UNE 170001-2: irisgarritasun unibertsalaren erreferentzia espainiarra
UNE 170001-2 arauak irisgarritasun unibertsala kudeatzeko sistema bat zehazten du, eta UNE 170001-1 arauarekin osatzen da; azken horrek DALCO irizpideak definitzen ditu: ibiltzea (deambulación), heltzea (aprehensión), kokatzea (localización) eta komunikatzea (comunicación). Ziurtagarria da, eta oso ezaguna Espainian museoetan, udaletan, hoteletan, merkataritza-guneetan eta jendaurreko arreta-zerbitzuetan. Haren alde indartsua ingurune fisikoa eta zerbitzuaren ematea dira; digitalerako, EN 301 549 arauarekin konbinatu behar da. Zure erakundeak ziurtapen hori badu dagoeneko bere eraikinetarako, sarbide-ate ona da: sistema badago, eta nahikoa da haren irismena kanal digitaletara zabaltzea.
Ohiko akatsa
Zigilua gaitasunaren aurretik bilatzea. Erakunde batek bere kudeaketa-sistema ziurtatzen du, bereizgarria webgunean jartzen du eta ez ditu inoiz bere produktuak EN 301 549 arauarekin ebaluatzen. Web Irisgarritasunaren Behatokiaren jarraipenak edo erreklamazio batek akatsak azaleratzen dituzte, eta ziurtagiria haren aurka itzultzen da. Ziurtapena erabilgarria da dagoeneko funtzionatzen duen prozesu bat ixten duenean, ez ebaluazioa ordezten duenean.
Irisgarritasuna lehendik dagoen sisteman integratzea
Kudeaketa-sistemen ISO arauek (kalitatea, ingurumena, informazioaren segurtasuna) egitura harmonizatu bera dute, 4tik 10erako kapitulu berberekin. Zure erakundeak horietakoren bat ezarrita badu, biderik eraginkorrena irisgarritasuna sistema horri gehitzea da, beste bat sortu beharrean: barne-auditoria berberak, zuzendaritzaren berrikuspen bera, ekintza zuzentzaileen prozedura bera.
| Egitura harmonizatuko kapitulua | Zer gehitzen den irisgarritasunerako |
|---|---|
| 4. Testuingurua | Aplikatu beharreko lege-betebeharrak (1112/2018 ED, 11/2023 Legea, 1/2013 LED) eta webguneen, aplikazioen eta zerbitzuen inbentarioa |
| 5. Lidergoa | Zuzendaritzaren babesa eta onartutako irisgarritasun-politika |
| 6. Planifikazioa | Irisgarritasun-arriskuak eta heldutasun-ereduko dimentsio bakoitzeko helburuak |
| 7. Laguntza | Profilen araberako gaitasunak, prestakuntza, txantiloiak eta komunikazioa |
| 8. Operazioa | Betekizunak bizi-zikloan, klausulak kontratazioan, argitaratu aurreko berrikuspena |
| 9. Jardunaren ebaluazioa | Produktu-auditoriak, sistemaren barne-auditoria, aginte-koadroa, zuzendaritzaren berrikuspena |
| 10. Hobekuntza | Gorabeheren eta kexen kudeaketa, ekintza zuzentzaileak, urteko heldutasun-autoebaluazioa |
Administrazioan, baliokidea izan daiteke eraldaketa digitalerako plana, kalitate-sistema edo zerbitzu-gutunak, eta horiek irisgarritasun-konpromiso neurgarriak jaso ditzakete (adibidez, informazio irisgarriaren eskaerei lege-epearen barruan erantzutea edo dokumentuak formatu irisgarrian argitaratzea).
Probatu zuk zeuk
Bilatu zure erakundeak (edo ezagutzen duzun administrazio batek) kalitate-sistema ziurtatu bat edo zerbitzu-gutun argitaratu bat duen. Irakurri bost minutuz, eta identifikatu irisgarritasunak agertu beharko lukeen eta agertzen ez den hiru puntu: konpromiso bat, adierazle bat edo prozedura bat. Zerrenda hori da zure integrazio-proposamenaren lehen zirriborroa.
Sakontzeko, kontsultatu WAIren Planning and Managing Web Accessibility gida eta W3C Accessibility Maturity Model bera.
Laburpena
- Produktu-arauek (WCAG, EN 301 549) entregatzen dena ebaluatzen dute; antolaketa-arauek (ISO/IEC 30071-1, EN 17161, UNE 170001-2) lan egiteko modua ordenatzen dute. Biak behar dira.
- ISO/IEC 30071-1 jardunbide-kode bat da, eta politika bat, prozesuetan integratzea eta proiektu bakoitzean dokumentatutako irisgarritasun-erabakiak eskatzen ditu.
- EN 17161 arauak Guztiontzako Diseinuaren ikuspegia duen kudeaketa-sistema baten betekizunak finkatzen ditu, ISO 9001 arauarekin bateragarria; UNE 170001-2 erreferentzia ziurtagarri espainiarra da, ingurune fisikoan indartsua.
- Ziurtatutako kudeaketa-sistema batek ez du produktu baten adostasuna presumitzen: presuntzio hori EN 301 549 arauak ematen du, ebaluatu ondoren.
- Eraginkorra da irisgarritasuna lehendik dagoen kudeaketa-sisteman integratzea, haren egiturari jarraituz, ez paraleloko bat sortzea.
Ikastaro honetako 7 ikasgai irakurri dituzu: ez itzazu galdu
Sortu zure kontua, gorde irakurri duzuna eta jarraitu ikastaroarekin, osorik:
- Ikasgai honetako testa (3 galdera), ikasitakoa egiaztatzeko
- Benetako orriekin egindako ariketa praktikoak
- Zure aurrerapena gordeta: utzi zenuen lekutik jarraituko duzu, edozein gailutatik
- Ikastaroaren egiaztagiria, orduekin, eta 5. mailako ziurtagiria azterketa gainditzen duzunean
Zure Google kontuarekin edo zure posta elektronikoarekin bakarrik sartzen zara. Ez duzu pasahitzik behar.
Matrikulatu · 5. maila (79 €)